Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия авиаторы Герберт Джон Питер (1871 – 29 сәуір 1934) – кәсіби велосипедші, қозғалтқыш жасаушы және авиациямен тәжірибе жасаушы.
New Zealand aviator
Herbert John Pither (1871 – 29 April 1934) was a professional cyclist, engine manufacturer and aviation experimenter.
Өмірбаян
Питер 1871 жылы Суррей графтығының Рейгейт қаласында дүниеге келген. Ол Джон мен Лидия Питердің 12 баласының екіншісі болды. Олар 1875 жылдың 12 қазанында "Крестоносец" кемесімен Кентербериге көшіп келген. 1889 жылы Питер және тағы үш адам Гриндейлдегі қоғамдық жиынды бұзғаны үшін айыппұл төлеп сотталды. Шағымданушы Т. Х. Адамс болды.
Pither was born in Reigate, Surrey, in 1871. He was the second eldest of 12 children of John and Lydia Pither, who emigrated to Canterbury on the Crusader arriving on 12 October 1875. As a teenager, in 1889 Pither and three others were convicted and fined for disturbing a public meeting at Greendale. The complainant was T H Adams.
Велосипед жарыстары
Питер жеңген алғашқы жарыс 1891 жылы Листон қаласында өткен 50 мильдік жарыс болды. Содан кейін, 1892 жылдың 1 қаңтарында Ланкастер паркінде «Пионер» велосипед клубы ұйымдастырған бір мильдік еңбек жарысы (хендикап) және басқа жарыстар өтті. Сол жылдың сәуір айында Питер 2 сағат 59 минут 30 секундта Жаңа Зеландияның 50 мильдік велосипед жолы бойынша рекордты жаңартты. Келесі жылы ол 6 сағат 39 минутта 100 мильдік рекордты жаңартты және 1894 жылы Сиднейде Жаңа Зеландия атынан қатысу құқығы үшін жарыстарға қатысты. Питер 27 минут 13 секундта 10 мильдік жарыста Австралия және Жаңа Зеландия рекордын да ұстады. Ол сол кезде «Пионер» велосипед клубынан өнер табатын болды. 1895 жылы Питер Сиднейде өткен жарыста А.А. Циммерманды жеңіп, Жаңа Зеландия және Австралияның велосипед спорты чемпионы атанды.
The first recorded race won by Pither was a 50 mile race at Leeston in 1891. Further races followed including a one mile handicap organised by the Pioneer Cycle Club at Lancaster Park on 1 January 1892. In April that year Pither broke the New Zealand 50 mile road cycling record in a time of 2 hours 59 minutes 30 seconds. The following year he broke the 100 mile record in a time of 6 hours 39 minutes and started competing in the events for the right to represent New Zealand in a race at Sydney in 1894. Pither also held the Australasian record for the 10 mile event in a time of 27 minutes 13 seconds. At that time he was riding for the Pioneer Bicycle Club. In 1895 Pither was the New Zealand and Australian cycling champion having defeated A A Zimmerman in a race at Sydney.
Велосипед және инженерлік бизнес
1890 жылдардың соңында Питер су асты кемесін ойлап тапты және барлық жинақтарын жұмсап, жобасын Лондонның Соғыс кеңсесіне әкелді. Ол он тоғыз ай бойы оны іске қосуға тырысты, бірақ кіре алмады. Сиднейде тұрған Питер Австралиялық кәсіби жарыстардан зейнеткерлікке шыққаннан кейін 1903 жылы Крайстчерчке қайтып келді. Ол Коломбо көшесінде «Стандарттық Велосипедтер Шеберханасын» инженер ретінде ашты, бастапқыда велосипедтер, содан кейін шағын қозғалтқыштар жасады және шамамен 1906 жылы Оңтүстікленд қаласы Инверкаргиллге көшті. Ол өзі жасаған машинасымен сол жерге барған деседі. Біраз уақыт Питер G W Woods and Co компаниясында жұмыс істеді, бірақ 1908 жылы Келвин көшесіндегі бұрынғы YMCA ғимаратында жеке кәсібін ашты. Оның машина жасау шеберханасы «Peerless» таңбасымен автомобильдерді жөндеді және шағын ауыл шаруашылығы және қайық қозғалтқыштарын жасады. 1909 жылы Саймон Макдональд Питерге өзінің патенттелген жобасы бойынша ұшақ жасау туралы ұсыныс жасады. Тиісті сарай жалға алынып, 1910 жылдың басында ұшу жоспарланды. Макдональд ұшақтың жобасын жасады және екеуі де оны құрастырды.
Pither, in the late 1890s invented a submarine and using all his savings took his design to the War Office in London. There, over a period of nine months, he tried unsuccessfully to promote it, but could not gain entry. After retiring from the Australasian professional racing circuit, Pither, who had been living in Sydney, returned to Christchurch in 1903. There he set up the Standard Cycle Works in Columbo Street as an engineer, making first bicycles, then small engines, before moving to the Southland town of Invercargill about 1906. He is reputed to have driven there in car he made himself. For a time Pither worked for G W Woods and Co, until in 1908 he set up his own business in the former YMCA building in Kelvin Street. His engineering shop repaired automobiles and made small agricultural and boat engines under the brand 'Peerless'. In 1909 Pither was approached by Simon McDonald about constructing an aircraft to his patented design. A suitable shed was leased and construction commenced with a flight planned for early 1910. McDonald was credited with designing the aircraft and both were constructing it.
Ұшу
1910 жылдың маусым айында ұшақ толықтай дайын болды және Питер Сиднейден Мельбурнға дейінгі әуе жарысына қатысу мүмкіндігін қарастырып жатқанын хабарлады. 1910 жылдың орта шілдесінде Питер бұл ұшақты Бая жолынан тыс, Орети жағалауының батыс жағында бір апта бойы сынақтан өткізді. 1950 жылдары Бёрт Мунро жағалаудың екінші бөлігін мотоциклінің сынақтары үшін пайдаланды. 1910 жылдың қыркүйегінде Тимару қаласында Питер ұшақты ұшыруға сәтсіз әрекет жасады. Питердің қаржылық қиындыққа тап болғандықтан, одан әрі ұшуға тырысқаны туралы хабарлама түспеді. Қараша айында Питер ұшақты «Манука» кемесімен Австралияның Мельбурн қаласына жіберді, онда оны Федералды үкіметке ұсынуды ниеттенді. Питердің әрекеті сәтсіз аяқталды, ол банкрот деп жарияланды және кедендік баж салығын төлемегендігі үшін ұшағы тәркіленді. 1911 жылдың маусымында өткен сот отырысында Питер баж салығын төлеуден жалтарғаны үшін 10 фунт стерлинг айыппұл төледі. Ұшақ Жаңа Зеландияға қайтарылып, күресші Моана Паратенге тапсырылды. Ұшақтың қозғалтқышы 30 ат күшіне және 95 фунт салмаққа ие болды, өйткені бастапқы қозғалтқышы жеткілікті қуатты емес еді. 1911 жылдың желтоқсанында Гор көрмесінің бірінші күні Макдональд ұшақ ұшырады деген хабар тарады. Бұл Питердің немесе басқа ұшақтың ұшуы екені белгісіз, себебі одан әрі хабарламалар түспеді. 1912 жылдың қаңтарында Инверкаргиллде Паратен мен Белфасттан келген Маккенна мырза Питердің жобасына негізделген тағы бір ұшақтың құрылысын бастады. Оның тағдыры әлі белгісіз. Куәгерлер болмағандықтан, тек Питердің бірнеше күннен кейін дос журналистке берген хабарламасы ғана бар, сондықтан Питер ұшқанына нақты дәлел жоқ. Алайда, 5 шілдедегі қысқа мерзімді қолайлы ауа райында бір мильге ұшқаны туралы оның өзіндік есебі сенімді көрінеді, соның ішінде тәжірибесіз ұшқыш ұшақ ауаға көтерілгеннен кейін күтпеген мінез-құлқынан қатты қорқып қалғаны туралы мәлімет бар.
By June 1910 the plane was completed and Pither announced that he was considering competing in a Sydney to Melbourne air race. Pither flight tested this craft at the western end of Oreti Beach off Bay Road for a week in mid winter 1910. Burt Munro used the other end of the beach for his motorbike trials in the 1950s. In September 1910 at Timaru Pither unsuccessfully attempted to fly the machine. No further attempts at flight were reported, possibly because Pither was in financial trouble. In November Pither shipped the aircraft to Melbourne, Australia on the Manuka where he intended to offer it to the Federal Government. Pither was unsuccessful, adjudged bankrupt, and had his plane seized for non payment of customs duty. At the subsequent court case in June 1911, Pither was fined £10 for evading the payment of duty. The plane was then returned to New Zealand and held by the wrestler Moana Paratene. The plane was being re engined with a 30 hp 95 lb engine as its original engine was not powerful enough. There was a report of McDonald going to fly an aircraft on the first day of the Gore Show in December 1911. Whether this was Pither's or another aircraft is unknown as there were no follow up reports on any flight. In January 1912 at Invercargill, Paratene and a Mr McKenna of Belfast began construction on another aircraft based on Pither's design. Its fate is unknown. Because there were no eyewitnesses, only a report by Pither to a friendly journalist several days later, there is no conclusive proof that Pither flew. However this self report of a one mile flight during a short weather window on 5 July has some convincing aspects, including the suggestion the novice pilot got a considerable scare from the unexpectedly different behaviour of the craft once airborne.
Көшірмесі
2003 жылы Гор қаласының жанындағы Мандевиллдегі «Кройдон ұшақ компаниясы» Питердің «Блерио» стиліндегі монопланының көшірмесін жасады, оны ұшқыш-ардагер Джерри Чисум ұштырды. Ол бұл конструкцияны басқаруға болатынын, бірақ қиын екенін мәлімдеді. 2010 жылдың 22 наурызында Питердің ұшағының көшірмесі 3 немесе 4 шілде күні Питердің ұшқан күнінен 100 жыл толуына орай ұшырылатыны хабарланды.
In 2003, the Croydon Aircraft Company at Mandeville, near Gore, produced a replica of Pither's Bleriot style monoplane, which microlight veteran Jerry Chisum flew. He declared the design controllable—just. On 22 March 2010, it was announced that a replica of Pither's aircraft would be flown on 3 or 4 July to celebrate 100 years since the claimed date of Pither's flight.
Отбасы
Питер Австралияға көшіп, Сара Хахирге үйленді. Австралияда ол машина және кеме қозғалтқыштарын жасаған белгілі механик болды. Олардың балалары болмады. Питер 1934 жылдың 29 сәуірінде 63 жасында Виктория штатындағы Хоршам қаласында қайтыс болды.
Pither moved to Australia where he married Sarah Hahir. In Australia he was a noted mechanic, making a car and marine engines. They had no children. Pither died in Horsham, Victoria, on 29 April 1934, aged 63.