Команч ұлттық шабындығы – Колорадо штатының оңтүстік-шығысындағы қоршаулы аймақ. Прайри далалары мен каньондарды қамтиды, Timpas және Carrizo бөлімдерінен тұрады.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Колорадо штатының оңтүстік-шығысындағы қорғалған аймақ
Protected area in southeast Colorado
Команч ұлттық шалғынды жері – АҚШ-тың Колорадо штатының оңтүстік-шығысында орналасқан Ұлттық шалғынды жер. Бұл Симарон ұлттық шалғынды жерімен байланысты, және далалық шалғынды алқаптар мен каньондарды қамтиды. Ол екі бөлікке бөлінген, әрқайсысы жергілікті рейнджерлік округтермен басқарылады, олардың бірі Спрингфилдте, екіншісі Ла-Хунтада орналасқан. Орман шаруашылығы қызметі бұл шалғынды жерді Пайк және Сан-Исабель ұлттық ормандарымен және Симарон ұлттық шалғынды жерімен бірге Колорадо штатының Пуэбло қаласындағы ортақ бас кеңседен басқарады.
Comanche National Grassland is a National Grassland located in southeastern Colorado, United States. It is the sister grassland of Cimarron National Grassland and contains both prairie grasslands and canyons. It is separated into two sections, each operated by a local ranger district, one of which is in Springfield and the other of which is in La Junta. The grassland is administered by the Forest Service together with the Pike and San Isabel National Forests, and the Cimarron National Grassland, from common headquarters located in Pueblo, Colorado.
География
Команч ұлттық шалғынды жері екі бөлімнен тұрады: (1) Тимпас, Ла-Хунтаның оңтүстігінде және (2) Карризо, Спрингфилдтің оңтүстігінде. Екі бөлімде де жеке меншіктегі шабындық жерлер мен мемлекеттік меншіктегі жерлер араласқан. Карризо бөлігінің көп бөлігі Симарон өзенінің саласы – Карризо өзенінің су жиналатын алабында орналасқан. Тимпас бөлігі Пургаторий өзенінің су жиналатын алабында орналасқан, оны Пургаторий және Пикетвайр өзендері деп те атайды. Шалғынды жердің биіктігі Оклахома шекарасындағы Карризо бөлігінің оңтүстік-шығыс бөлігінде 3900 футтан (1189 м) басталып, сол бөліктің солтүстік-батыс бөлігіндегі Фаллас-Месада 6200 футқа (1890 м) жетеді. Шалғынды жердегі жылдық орташа жауын-шашын мөлшері Ла-Хунтада басталып, Спрингфилдке қарай өзгереді. Жаз айларында ауа температурасы жоғары, орташа ең жоғары температурадан асып түседі; қыс айларында суық болады, қаңтар айындағы орташа ең төменгі температурадан төмен болады.
Comanche National Grassland consists of in two units: (1) Timpas, south of La Junta, and (2) Carrizo, south of Springfield. Both units have privately owned tracts of ranchland mixed in with the government owned land. Most of the Carrizo Unit is in the watershed of Carrizo Creek, a tributary of the Cimarron River. The Timpas Unit is in the watershed of the Purgatoire River, also called the Purgatory and Picketwire River. Elevations on the grassland range from 3900 feet (1189 m) in the southeastern corner of the Carrizo Unit on the Oklahoma border to 6200 feet (1890 m) on Fallas Mesa in the northwestern part of the same unit. Average annual precipitation on the grassland ranges from at La Junta to at Springfield. Summer temperatures are hot with the average high above ; winters are cold with average low temperatures in January below .
Флора мен фауна
Өсімдіктер көбінесе далалық және қысқа шөптік дала, бірақ пинион және арша ағаштары тасты каньондарда кездеседі, ал мақта ағаштары мен есекшөптер өзендер мен ағыстар жанында өседі. Батыс сабынды жаңғақ және желкен жапырақты хакберри кейбір аймақтарда каньон төңірегінде, сондай-ақ ірі Гэмбел емендерімен бірге таралған. Чикасо шабдалы мен хош иісті мимоза шөп жамылғысы бар биік жерлерде сирек кездеседі. Салқын, ылғалды төбелерде бірнеше ponderosa қарағайлары өседі. Далалық жануарлардың ішінде көкқарқар, дала тышқандары, кіші дала қасқырлары, қасқыр, бұғы, жабайы түйеқұс, алтын бүркіт, жылдам түлкі және кейде жол жүгірушілер кездеседі. Каризо бөлігі орналасқан Бака округінде 328 түрлі құс тіркелген, оның ішінде таралу шегіндегі көптеген шығыс құстары бар. Қыркүйектің басында ер тарантулалар жұптасу үшін аналарын іздеп, қуыстарынан шығады. Тарантулаларды көбінесе жолдан өтетін кезде көруге болады, себебі оларды асфальтта байқау оңай.
Vegetation is mostly steppe and shortgrass prairie, although pinyon and juniper trees are found in rocky canyons and cottonwoods and willows grow near streams. Western soapberry and netleaf hackberry are common in some areas near canyon bottoms, as well as some larger Gambel oak. Chickasaw plum and fragrant mimosa are occasional on uplands within grass cover. A few ponderosa pines are found on cool, moist hillsides. Wildlife on the grassland includes pronghorn, prairie dogs, lesser prairie chickens, mule deer, elk, wild turkey, golden eagle, swift fox, and infrequent roadrunners. Three hundred and twenty eight species of birds, including many Eastern birds at the limit of their range, have been recorded in Baca County where most of the Carrizo unit is located. Beginning around the start of September, male tarantulas in the park will leave their burrows to search for females, which are in their own holes. Tarantulas are often seen crossing the road because they’re easy to catch sight of on the pavement.
Тарих
Ежелгі американдық үндістердің іздері далалық аймақта, көптеген жартастар мен шатқалдардағы жартастарға ойылған петроглифтерде табылады. Кейбір тас өнер туындылары 8000 жылға дейін сонау саяхат жасаған, ал кейбіреулері 16 ғасырда испандықтармен бірге Оңтүстік-Батысқа келген жылқыларды бейнелейтіндей жаңа. Ертедегі үндістер тас паналарында өмір сүрді, олардың кейбіреулері далада табылған, және аң аулау мен жинау мәдениетін ұстанды. Шамамен 1000 жылы Апишипа тайпасы бұл аймақта егіншілікпен айналыса бастады, бірақ олардың күш-жігері сәтсіз аяқталды. Апачи тайпасы испандықтар келген кезде осы аймақта тұрды. Олар 18 ғасырда команчтар тарапынан оңтүстікке қарай ығыстырылды. Дөңгелек киіз үйлердің жиегін бекітетін тастар – типи сақиналары жиі кездеседі. Санта-Фе жолының бір тармағы Тимпас арқылы өтті және 1820 жылдардан бастап Миссури мен Канзастан Нью-Мексикоға бағытталған, тауарлармен толы керуендер осы жолмен жүрді. Даладағы алғашқы бейүнді емес қоныс аударушылардың арасында 1871 жылы Чистилище өзенінің жағасында қоныстанған он бір жаңа мексикалық отбасы болды. Сол жылы Евгений мен Мэри Рурк жақын жерде шаруашылық құрды. Ұзақ өтпей шаруалардың соңынан қоныс аударушылар келді, ал даланың көп бөлігі Брумкорн өсіруге арналды. 1930 жылдардағы шаңды дауылдар фермерлерді жеңіп шықты, ал Федералдық үкімет қазіргі Ұлттық далалық жерді банкрот болған иелерінен сатып алды. Команч Ұлттық далалық жері 1960 жылы құрылды. Орман шаруашылығы қызметі Ұлттық далалық жерге жататын жерлердің көп бөлігі үшін мал жаюға рұқсаттар береді. 1991 жылы АҚШ Армиясы Пургаторе өзенінің шатқалындағы жерді Ұлттық далалық жерге беру арқылы маңызды толықтыру жасады. Армия жерлері әскери жаттығуларға арналған Пиньон шатқалы маневр алаңының (PCMS) бір бөлігі болды. Алайда, 2007 жылы Армия ПКМС-ті кеңейту жоспарын жариялады, қосымша жер сатып алу және Команч Ұлттық далалық жерлерін Армияның меншігіне беруге тырысты. Кеңейту жоспары бірнеше кезеңде жүзеге асырылатын болады, ол ПКМС-тің ауданын бірнеше миллион акрға дейін ұлғайтады, осылайша оны АҚШ-тағы ең ірі әскери базаға айналдырады. Егер жоспар іске асырылса, Колорадоның Оңтүстік-Шығысындағы жеке меншік жерлер мен мал шаруашылығы жойылады, сондай-ақ Ұлттық далалық жерлер таратылады және 17000 адам қоныс аударуға мәжбүр болады. Жергілікті тұрғындар мен саясаткерлер ПКМС-тің кеңейту жоспарына қарсылық білдірді. 2013 жылдың 25 қарашасында Армия Пиньон шатқалы маневрін кеңейту жоспары тоқтатылғанын жариялады.
The marks of ancient American Indians are found in the Grassland in petroglyphs on many of the rocks and cliff faces in the canyons. Some of the rock art may be as old as 8,000 years and some are so new that they depict horses which arrived in the Southwest with the Spanish in the 16th century. The early Indians lived in rock shelters, some of which have been found in the Grassland, and practiced a hunting and gathering culture. Around 1000 AD, a people called the Apishipa began farming in the region, however their efforts were unsuccessful Apache inhabited this area when the Spaniards arrived. They were pushed southward by the Comanche in the 18th century. Tipi rings – stones holding down the edges of circular tipis – are common. A branch of the Santa Fe Trail ran through the Timpas unit and from the 1820s onward wagon trains from Missouri and Kansas loaded with goods for New Mexico followed the trail. Among the first non Indian settlers on the Grassland was a group of eleven New Mexican families who settled along the Purgatory River in 1871. In the same year, Eugene and Mary Rourke established a ranch nearby. Homesteaders soon followed the ranchers and much of the grassland was devoted to growing Broomcorn. The Dust Bowl of the 1930s defeated the farmers and the Federal government bought the land comprising the present National Grassland from its bankrupt owners. Comanche National Grassland was established in 1960. Grazing permits for cattle are issued by the Forest Service to ranchers for most lands belonging to the National Grassland. An important addition occurred in 1991 when the U. S. Army transferred of land in the Purgatoire River Canyon to the National Grassland. The Army lands were part of the Piñon Canyon Maneuver Site (PCMS), a facility devoted to military exercises. However, In 2007, the Army announced a plan to expand the PCMS by purchasing additional land and seeking to transfer the lands of the Comanche National Grassland to Army ownership. The expansion plan, to be implemented in several phases, would increase the size of the PCMS to several million acres, making it the largest military base in the United States. If implemented, the plan would virtually eliminate private land ownership and ranching in Southeastern Colorado as well as abolish the National Grassland and displace 17,000 people. Local citizens and politicians protested the expansion plan of PCMS. On November 25, 2013, the Army announced that its plan to expand the Piñon Canyon Maneuver site had been cancelled.
Тимпас бөлімшесінің демалыс бөлімі
Пикетвайр каньоны шамамен 400 фут (122 м) тереңдікте және Моррисон формациясындағы Пургаторе өзенінің іздерін қамтиды, бұл әлемдегі ең үлкен динозаврлар іздерінің жолы. 150 миллион жыл бұрынғы бронтозаврлар мен аллозаврлардың 1300-ден астам іздері тау жыныстарында сақталған. Каньонға және динозаврлар іздеріне жаяу, велосипедпен немесе атпен барады. 8,7 миль (14 км) саяхатпен каньон арқылы Долорес Миссиясына – 19 ғасырдағы кішкентай католик шіркеуінің қираған жерлеріне, динозаврлар іздеріне және 1871-1971 жылдар аралығында жұмыс істеген, қазір Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде сақталатын Рурк ранчосының саздан жасалған ғимараттарына жете аласыз. Жол көбінесе автокөліктерге жабық. Күз және көктемдегі демалыс күндері рейнджерлер келушілердің жеке көліктерімен каньонға экскурсиялар ұйымдастырады. Фогель каньоны – Пургаторе өзенінің саласы. Мұнда демалуға арналған алаң бар, ал 8 шақырымдық оңай жолдар месаның үстімен немесе көрікті, шағын каньонға салады, онда бұлақтар, ескі қираған жерлер және тасқа салынған суреттер бар. Санта-Фе жолының тарихи орындары. Сьерра-Виста қарауылы, Тимпас демалыс аймағы және Айрон Спрингс Санта-Фе жолының бір бөлігін сақтап қалды. Қарауылынан 121 шақырым қашықтықтағы Роки таулары көрінеді. Санта-Фе жолын көрсететін тасты тіреулер бар, олармен Сиерра-Виста мен Тимпас демалыс аймағы арасындағы 3 шақырымды жаяу өтуге болады. Санта-Фе жолының осы бөлігіндегі сирек суарналардың бірі – Тимпас сағасына дейінгі 1,5 шақырымдық табиғат жолы.
Picketwire Canyon is about 400 feet (122 m) deep and contains the Purgatoire River track site, one of the largest dinosaur track ways in the world, in the Morrison Formation. More than 1,300 tracks of Brontosaurs and Allosaurs 150 million years old are preserved in the rocks. The canyon and the dinosaur tracks are accessible by a hiking, biking, and horseback trail that leads 8.7 mile (14 km) one way through the canyon to the Dolores Mission, the ruins of a small 19th century Catholic church, the dinosaur tracks, and the adobe buildings of the Rourke ranch, which operated between 1871 and 1971 and is preserved as a National Historic Site. The trail is normally closed to motorized vehicles. On weekends in the fall and spring, rangers lead guided tours into the canyon in all wheel drive vehicles with visitors providing their own vehicles. Vogel Canyon. This is a side canyon of the Purgatory River. There is a picnic area and eight miles of easy trails follow the mesa top or lead into the small, scenic canyon which has springs, old ruins, and rock art. Santa Fe Trail Historic Sites. The Sierra Vista Overlook, Timpas Picnic Area, and Iron Springs preserve a section of the Santa Fe Trail. The overlook has a view of the Rocky Mountains, 75 mile (121 km) away. Stone posts indicate the Santa Fe Trail and can be followed on foot for three miles between Sierra Vista and Timpas Picnic area. A one half mile nature trail leads to Timpas Creek, one of the few watering holes along this section of the Santa Fe Trail.
Көңіл көтеру, Каризо Бөлмесі
Кеніш суреті. Оклахома шекарасының солтүстігінде орналасқан Пикчер Каньон ежелгі тас өнер туындыларымен аталған. Бұл - көлбеу беткейлері, үлкен бұлақтары, пикникке арналған үстелдері және 4 шақырымдық дөңгелек жолы бар шағын каньон. Көлік тұрағынан батысқа қарай Солтүстік (немесе Холт) каньонына қарай 6 шақырымдық саяхат жасауға болады. Пикчер Каньонның батыс жағында қабырғалары тас өнерге толы Крек үңгірі орналасқан. Үңгірдегі петроглифтердің бір тобы көктемгі және күзгі күн мен түн теңелу кезінде күн шығу кезінде он-он екі минутқа ғана күн сәулесімен жарықтанады. Үңгір теңелу кезінде ғана ашылады, онда экскурсияларға рұқсат етіліп, жарықтандырылған петроглифтерді тамашалауға мүмкіндік беріледі. Карризо каньоны. Тас өнері, пикник үстелдері, жаяу жүру жолы және Карризо өзенінде канал сомасын (Channel Catfish) аулауға болатын суы мол каньон. Котонвуд каньоны – Колорадодағы құстарды бақылауға арналған ең жақсы орындардың бірі. 5 шақырымдық каньонның кіреберісінде жеке меншікте кемпинг орналасқан, каньон жолмен екіге бөлінген және көбінесе жеке меншіктермен шектеледі. Кампо Лек. Колорадодағы жалғыз ашық қолжетімді шағын далалық тауық легі (көрнекі жер). Далалық тауықтар популяциясының азаюына байланысты лек көбінесе жабылады. Пикетвайр каньонын қоспағанда, Команч ұлттық шалғынды жерлерінің барлық аумағында қарапайым кемпингке рұқсат етіледі. Қайың, елік, қарақұйрық, жабайы түйе және ұсақ аңдарды аулауға рұқсат етіледі. Колорадо штатының ережелері қолданылады.
Picture Canyon. Located just north of the Oklahoma border Picture Canyon was named for its prehistoric rock art. It is a small canyon with easy slopes, large springs, picnic tables, and a loop hiking trail 2.6 mile (4 km) long. A six mile round trip hike can be taken by going west from the parking area into the Nort (or Holt) Canyon. On the western side of Picture Canyon is Crack Cave with walls full of rock art. One group of petroglyphs in the cave is illuminated by sunlight for only ten to twelve minutes at sunrise during the Spring and Autumn equinox. The cave is locked except during the equinoxes when tours are allowed to visit and view the illuminated petroglyphs. Carrizo Canyon. A well watered canyon with rock art, picnic tables, a hiking trail, and fishing for Channel Catfish in Carrizo Creek. Cottonwood Canyon One of the best birding areas in Colorado. A campground on private property is at the entrance to the 5 mile long canyon which is bisected by a road and bordered mostly by private property. Campo Lek. The only publicly accessible lesser prairie chicken lek (display ground) in Colorado. The lek is often closed due to the decline of the prairie chicken population. Primitive camping is allowed on all lands of the Comanche National Grassland except for Picketwire Canyon. Hunting is permitted for mule deer, elk, pronghorn, wild turkey, and small game. Colorado state regulations apply.