Кіріспе

Бұрынғы ағылшын бөлімшесі

Еркіндік – Орта ғасырларда пайда болған ағылшын бірлігі, дәстүрлі түрде корольдік құқықтан бас тарту және жерді месне лордтың иеленуі ретінде анықталған (яғни корольге тиесілі құқықтар жеке тұлғаларға берілген аймақ). Кейіннен ол жергілікті басқарудың бірлігіне айналды. Еркіндіктер – жүздіктер мен борондықтардың қалыпты жүйесінен түрлі себептермен, көбінесе жер иелену ерекшеліктеріне байланысты тәуелсіз болған, аумағы әртүрлі болатын аймақтар еді. Олардың географиялық емес, жер иелену тарихына байланысты болуынан, еркіндіктерге кіретін аумақтар графтықтарда кеңінен шашыраңқы орналасуы немесе бір приходтан кіші аумақпен шектелуі мүмкін: мысалы, Фордингтон еркіндігі біріншісі, ал Уэйбайюз еркіндігі екіншісі, екеуі де Дорсетте орналасқан. Солтүстік Англияда Боуленд еркіндігі – онға жуық иелік, сегіз қалашық және төрт приходты қамтитын ірі жер иелену құрылымдарының бірі болды, олардың барлығы Боуленд лордының билігінде болды, оның дәстүрлі атағы – Тоулар лорды. 1660 жылғы Жеке меншік құқықтарын жою туралы заңға дейін мұндай лордтар жоғары лордтар болып саналған. 1836 жылы қабылданған заң Йорк архиепискобы мен Эли епискобының бірнеше еркіндіктердегі уақытша билігін тоқтатты, ал 1850 жылғы Еркіндіктер туралы заң оларды тиісті графтықтармен біріктіруге мүмкіндік берді. 1867 жылға қарай тек бірнешеуі ғана қалды: Эли, Хаверинг атте Бауэр, Сент-Олбанс, Питерборо, Рипон және Хаверфордвест. Кейіннен 1875 жылы Сент-Олбанс Гертфордшир графтығына қосылды. 1888 жылғы Жергілікті басқару туралы заң 1889 жылдың сәуір айында ерекше юрисдикциялардың тоқтауына әкелді: Эли аралы мен Питербороның Соки әкімшілік графтықтарға айналды, ал қалған үш еркіндік айналасындағы графтықтармен біріктірілді.

Түрмедегі бостандықтар

"Еркіндік" термині Англияда тұтқындар тұрақты төлемдер жасап өмір сүре алатын түрмеге жақын шекараланған аумаққа да қолданылған. Мысалдарға қаладағы Флот еркіндігі және Саутварктегі сот отырысының ережелері кіреді.