Кіріспе

Армадиллоның түрі – Бразилиялық үш жолақты армадилло (Tolypeutes tricinctus) – Бразилияның шығысында ғана кездесетін армадилло түрі, онда ол tatu bola (tɐˈtu ˈbɔlɐ, сөздік мағынасы – шар армадилло) деп белгілі. Бұл – денесін шарға орала алатын екі армадилло түрінің бірі (екіншісі – оңтүстік үш жолақты армадилло). Соңғы 10 жылда оның саны 30%-ға кеміген.

Аттар

Бразилияның Пернамбуко штатындағы Серра Неграның жойылған Хуамоэ тілінде kwaráu деп, ал Пернамбуко штатының Баррейра аймағындағы Петролендияның жойылған Камбива тілінде ˈkʌ̨́ñíkį̀ деп аталған.

Анатомия

Бразилиялық үш жолақты армадиллоның басы мен денесінің ұзындығы шамамен 30-45 см, ал құйрығы 15-25 см аралығында болады. Олардың салмағы 4-8 кг шамасында. Қару-жарағы сүйектелген тері қалқандарынан тұрады, олар қабаттаспайтын, кератинмен жабылған эпидермалық тарақтармен жабылған және икемді тері жолақтарымен байланысқан. Бұл қару-жарақ арқаны, бүйірлерін, басын, құйрығын, құлақтарын және аяқтарының сыртқы бетін қамтиды. Дененің төменгі жағы мен аяқтардың ішкі беттері қорғанышсыз, керісінше, ұзын, қатаң түктермен жабылған. *Tolypeutes* туысына бразилиялық және оңтүстік үш жолақты армадиллолар жатады, олардың ерекшелігі – тығыз, дерлік өткірсіз шарға оралу қабілеті. Бұл олардың қару-жарағы басқа армадилло туыстарына қарағанда сәл босаңсыған болуынан туындайды, бұл оларға қозғалыс еркіндігін арттырады. Босаңсыған қару-жарақ сонымен қатар қабық пен дене арасында ауа қабатын жасайды, бұл жануарды жылудан сақтайды. Терморегуляцияның жоғары қабілеті оларға кейбір басқа армадилло түрлері үшін тым құрғақ климатта өмір сүруге мүмкіндік береді. Армадилло қорғаныс шарға оралғанда, құлақтары қабыққа тығылады, ал басы мен құйрығы бірігіп, қабықты толығымен жауып қояды. Тістері жұмсақ және тікенекті, тек жәндіктердің сыртқы қаңқасын ұзатуға бейімделген.

Диета

Оның негізгі тағамы құмырсқалар мен термиттер, оларды 20 см тереңдіктегі топырақтан иіскеу арқылы таба алады. Ол тамақ іздеу үшін мұрнын жерге тигізіп, баяу қозғалады. Жемтігін сезгенде, ол асығыс түрде ойық қазып, мұрнын ішке салады және ұзын, жабысқақ тілімен кездесетін жәндіктерді жеп алады. Басқа тағамдарына моллюскалар, құрттар, жемістер және өліктер кіреді.