Перн жаңаруы: Барлық Вейрлердің оянуы

Кіріспе

1991 жылғы Энн МакКэффри романы

«Перннің барлық Вейрлері» – американдық ирланд автор Энн МакКэффридің ғылыми фантастикалық романы. 1991 жылы жарық көрген бұл кітап «Перннің Аждаһа шабандоздары» сериясының он бірінші кітабы.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға "Перннің бас тартқыштары" романының соңғы сахнасынан тікелей жалғасады, онда Перннің алғашқы толқынындағы колонистердің әкімшілік ғимараты және АИВАС (Жасанды Интеллект Дауыстық Жүйесі) деп аталатын жетілген компьютер табылады. АИВАС шамамен 2500 жыл бұрынғы "Аждаһа таңы" оқиғаларынан бері өзгеріссіз қалған және Перн қоғамы үшін ұзақ уақыттан бері жоғалған мол ақпаратты сақтап қана қоймай, Тред қаупін мәңгілікке жоюға қабілетті екенін мәлімдейді. Лесса мен Ф'лар бастаған Вейрлер бұл мүмкіндікті зор қуанышпен қарсы алады және Холдтардың (әсіресе, Жаксом бастаған) және Шейін Залдарының (Мастерхарпер Робинтон қолдаған) қолдауымен АИВАС-тың сақтықпен басшылығымен амбициялық жоспарды іске асыруға кіріседі. АИВАС өзінің еркектік сипаттамасымен, білуге құштарлығымен және кейде әзілге құмар мінезімен бағдарламаланған, бұл Перн халқына жасанды интеллекттің мәнін толық түсінбеген, көңіл көтеруші кеңесшідей әсер етеді. Келесі төрт жыл ішінде Перн қоғамы Threadfall-дан аман қалу үшін жасалған алғашқы әрекеттерде жоғалған көптеген технологияларды қайта жаңғыртады, оның ішінде электр энергиясы, пластик өндірісі, жылыту және салқындату жүйелері, баспа машиналары және хирургия сияқты керемет жаңалықтарды қалпына келтіреді. Технологиялық дамудың басым бөлігі Тред қаупін жоюға қажетті құралдар мен білімге бағытталған болса да, Медицина және Ғылым салаларында да үлкен прогресс жасалады, сондай-ақ Баспа залы, Қағаз залы, Компьютер залы және Дельфин залы сияқты жаңа Шейін Залдары құрылады (соңғысы сериядағы "Перн дельфиндері" атты параллельді оқиғада кейіннен пайда болады). Технологияның керемет жетістіктері Перн халқының арасындағы кейбір консервативті топтарда "Абайсыздық" деп аталатын мәдени шок тудырады, олар АИВАС-ты қоғамды бұзатын күш деп санайды. Бұл наразылық АИВАС-тың өзіне және оның бастаған жобаларына саботаж жасау әрекеттеріне әкеледі, соның ішінде сүйікті Мастерхарпер Робинтонды АИВАС-ты жою үшін оның өмірін құтқару мақсатымен ұрлауға дейін барады. Құлық жасағандар сотқа тартылғанда, олардың арасында екі Лорд-Холд және бір Шейін шебері сотталған және жер аударылады. Вейрлер, Холдтар және Шейін Залдары Пернге отарлау үшін пайдаланылған кемелерден антиматериялық қозғалтқыштарды Қызыл Жұлдызға көшіру және оларды жарыту жоспарын сәтті іске асырады. Жарылыс Қызыл Жұлдыздың орбитасын өзгертіп, Тредтің Пернге қонуына мүмкіндік берген конфигурацияны жояды. АИВАС бұрын Жаксомға жобаның сәтті болуы үшін оның басқа Аждаһалыларды уақыт аралығында жылжыту үшін аз белгілі Дракондық қабілетін пайдалануға басшылық етуі керектігін ашады. Планетаның орбитасын өзгерту үшін үш жарылыстың күміндік әсері ғана жеткілікті күш береді. Жаксомның Рут Аждаһасы, уақыттағы оның орналасқан жерін анықтау қабілеті ерекше болғандықтан, осы міндетті орындауға қабілетті жалғыз Аждаһа болып табылады. Қызыл Жұлдыздың орбитасын өзгертумен қатар, Мастер емшілер Ольдив және Шара басқаратын медициналық зерттеушілер тобы Тредтің алғы құрылысы болып табылатын ғарыштан туған Овоидтарды жұқтыра алатын жақсартылған паразиттік векторды әзірлейді. Үш қозғалтқыштарды беру миссиясы барысында Жасыл Аждаһалар осы жұқтырылған Овоидтармен Қызыл Жұлдыздың бетін себуге жіберіледі, осылайша оларды Перн жүйесіндегі Тредтің бастауы Оорт бұлтымен жұқтыру үшін қайта сүйреуге болады. Жаксомның уақытпен саяхаттауы және осы жұқпаның бірігуі Перн тарихында Тредтің пайда болмаған екі Ұзақ аралыққа себепкер болады. Кітап АИВАС пен Мастерхарпер Робинтон арасындағы соңғы әңгімемен аяқталады, онда АИВАС болашақтағы Threadfall-ді жою мақсатына қол жеткізгеніне ризашылығын білдіреді және Перн қоғамы оны барлық білімі бар оракул ретінде қастерлеуі мүмкін екеніне алаңдаушылығын білдіреді, осылайша одан әрі дамуды тежейді. Соңғысын болдырмау үшін АИВАС өзінің жасанды интеллект функцияларын өшіреді, оның бай білімін Перн халқына компьютерлік қол жетімділік арқылы ұсынады, бірақ АИВАС-тың тікелей басшылығынсыз. Робинтонның денсаулығы ұрлықтан бері нашарлаған және Перннің болашағы жарқын екеніне сенімді, өзінің отты шаяншағы Зайрмен бірге ұйқыда қайтыс болады.

The story follows immediately from the final scene of Renegades of Pern, in which the Admin building from Pern's first generation of colonists is discovered, along with an advanced computer called AIVAS (Artificial Intelligence Voice Address System), at the Landing site that is being excavated. AIVAS has remained undisturbed since the events of Dragonsdawn some 2500 years earlier and, in addition to holding a huge volume of stored information long since lost to the Pernese society, claims to be able to eliminate the threat of Thread forever. The Weyrs, led by Lessa and F'lar, enthusiastically embrace this possibility, and with the support of the Holds (led in particular by Jaxom) and the Crafthalls (championed by Masterharper Robinton) proceed to implement the ambitious plan under the careful guidance of AIVAS. Aivas itself had been programmed to speak with a masculine analogue, inquisitive, somewhat humorous personality, which gave the impression of a light hearted counsellor to the Pernese, who have no real concept of what artificial intelligence entails. Over the course of the next four years, Pernese society systematically regains much technology that was lost to the colonists in early attempts to survive Threadfall, including marvels such as electricity, plastics manufacture, heating & cooling, printing presses, and surgery. Although most technological development focuses on the tools and knowledge needed to eliminate the threat of Thread, there are huge developments in the areas of Medicine and Science, and along the way new Crafthalls are created, including the Print Hall, Paper Hall, Computer Hall, and Dolphin Hall (this last occurs in a parallel story later in the series The Dolphins of Pern). The phenomenal advancements in technology lead to a kind of culture shock, manifesting in certain traditionalist elements among the Pernese who label AIVAS an "Abomination" that is corrupting their society. This dissenting opinion results in attempts to sabotage AIVAS itself and the projects it initiates, culminating in the kidnapping of the beloved Masterharper Robinton in an attempt to ransom his life for the destruction of AIVAS. When the conspirators responsible for the kidnapping are brought to justice, two Lord Holders and a Craftmaster are among those sentenced to exile for the crime. The Weyrs, Holds, and Halls are successful in carrying out AIVAS's plan to transfer the anti matter engines from the ships used to colonize Pern to the Red Star, and detonate them. The explosion alters the Red Star's orbit, eliminating the configuration that allowed Thread to land on Pern. AIVAS earlier reveals to Jaxom that in order for the project to succeed, he must lead the other Dragonriders into using the lesser known Draconic capability to transfer between time to deposit two of the three engines 1800 and 600 years in the past. Only the cumulative effect of three interspersed explosions will provide sufficient force to alter the planet's orbit. Jaxom's Ruth, who has an unusually precise ability to know exactly his location in time, is the only Dragon capable of performing this feat. In parallel to the primary task to alter the Red Star's orbit, a team of medical researchers led by Masterhealers Oldive and Sharra develop an improved parasitic vector which is capable of infecting the space born Ovoids that are the precursors to Thread. During the course of the three engine transfer missions, Green Dragons are deployed to seed the surface of the Red Star with these infected Ovoids so that they can be dragged back to infect the Oort Cloud, which is the origin of Thread in the Pernese system. The combination of Jaxom's time travel and this infestation is responsible for the two Long Intervals in the history of Pern wherein Thread failed to appear. The book concludes with a final conversation between AIVAS and Masterharper Robinton, with AIVAS expressing both satisfaction that its objective of eradicating future Threadfall has been achieved and concern over the possibility that Pernese society could come to idolize the facility as an all knowing Oracle, thereby stifling further development. To prevent the latter, AIVAS deactivates its artificial intelligence functions, leaving its wealth of knowledge available to the Pernese via computer access, but without the crutch of AIVAS' direct guidance. Robinton, whose health has declined since the kidnapping, and himself satisfied that Pern has a promising future ahead, passes away in his sleep alongside his fire lizard Zair.

Марапаттар

"Перннің барлық Уэйрлері" жыл сайынғы үздік роман үшін берілетін Хьюго сыйлығына алты номинантың бірі болды және жыл сайынғы Locus сыйлығында үздік романдар тізімінде бесінші орынға ие болды. Ол ғылыми-фантастикалық роман үшін HOMer сыйлығын жеңіп алды.