Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Канацеа (Канатеа) – Фиджидің Лау архипелагындағы жеті шыңы бар жанартау аралы. Ол Вануа Балавудан батысқа қарай 15 км қашықтықта орналасқан. Аймағы 259 метр биіктікте. Арал кокос плантациясымен және көптеген өзендермен ерекшеленеді, ал солтүстік-шығыс жағында қайықтар үшін арнайы ойылы бар, жартасты рифтері мен үлкен лагунасы бар әдемі жағажайлармен қоршалған. Плантация ғимараттары мен мектеп әлі де сақталған. Канацеа жеке меншікте. Оның негізгі экономикалық қызметі копра мен қант қамысына негізделген, сондай-ақ кокос плантациясы да бар. Бірақ, Канацея басшылары мен Туи Какаудың наразылығына қарамастан, аралдың қарапайым халқы аралды түпкілікті жер иелеріне қайтаруды талап етті, себебі Туи Какаудың алғашқы сатуы заңсыз деп есептелді. Канацея халқының кеңесшісі Фрэнсис Вака Соконибогидің Туи Какауды өз халқының жерін сатқаны үшін сынға алған популистік шабуылына жауап ретінде Какаудров үкіметі мен басшылары Канацея басшылары мен халқына Соконибогиден алшақтауға үгіт жасады. "Фиджи Таймс" газетінде жарияланғандай, Бауан басшысы Рату Уильям Тоганивалу, аралық үкіметте жер министрі болған, Туи Какау Рату Голеа Канацея халқы Какаудров пен Тонга арасындағы соғыста тонгалықтардың жағына шыққандықтан Канацея аралын сатқандығын айтты. Ол былай деді: "Сол кезде Туи Какаудың барлық жерге құқығы болды, өйткені ол "Бас басшы" еді және осы себепті жерді сату үшін ешкімнен рұхсат алудың қажеті болмады". Үкімет Ваканың талабын қабылдамады, ал үкімет, Канацея басшылары және Карпентерс компаниясы арал 6 000 000 F$ сатылғандықтан, Карпентерс компаниясы Канацея халқына 1 000 000 F$ өтемақы төлейтініне келісті.
Kanacea (pronounced ) (Kanathea) is a volcanic island with seven peaks in Fiji's Lau archipelago. It is 15 km west of Vanua Balavu. Covering an area of , it has a maximum elevation of 259 meters. The island features a coconut plantation and many streams, and is circled by great beaches and fringing reefs with a boat opening and a large lagoon on the northeastern side. Plantation buildings and a school remain. Kanacea is privately owned. Its main economic activity was centered on copra and sugarcane, and it retains a coconut plantation. However, to the outrage of both the chief of Kanacea and the Tui Cakau, a number of Kanacea commoners demanded that the island be returned to its original landowners because the original sale by the Tui Cakau had been invalid. In response to the populist attack of Kanacea people's consultant Francis Waqa Sokonibogi on the Tui Cakau for having sold his people's land, the government and chiefs of Cakaudrove pressured the chiefs and people of Kanacea to distance themselves from Sokonibogi. As reported in the Fiji Times, the Bauan chief Ratu William Toganivalu, who was minister for lands in the interim government, said that the Tui Cakau, Ratu Golea, had sold the island of Kanacea because Kanacea people had sided with Tongans in a war between the people of Cakaudrove and Tonga saying, “The Tui Cakau at that time owned all the land because he was the ‘Head Chief’ and for that reason he did not need the permission from anybody to sell the land" Ratu William reportedly said The government rejected Waqa's demand, and the government, chiefs of Kanacea, and Carpenters agreed that out of the F$6, 000,000 for which the island was sold, Carpenters would pay the sum of F$1,000,000 as compensation to the people of Kanacea.