Кіріспе
2005 жылы Стурла Гуннарссонның түсірген "Беовульф және Грендел" фильмі – 2005 жылы шыққан, Стурла Гуннарссонның режиссерлік еткен, англосаксондық "Беовульф" дастанының негізінде еркін түсірілген канадтық-исландиялық фантастикалық оқиғалар фильмі. Басты рөлдерде Джерард Батлер (Беовульф), Стеллан Скарсгард (Хротгар), Ингвар Эггерт Сигурдссон (Грендел) және Сара Полли (Селма) сомдады. Сценарий авторы – Эндрю Рай Берзин, ал саундтректі Hilmar Örn Hilmarsson жазған. Фильмді "Eurasia Motion Pictures" (Канада), "Spice Factory" (Ұлыбритания) және "Bjolfskvida" (Исландия) компаниялары бірлесіп түсірді. 2006 жылы "Беовульф пен Грендел" фильмінің түсірілу кезіндегі қиындықтарды көрсететін "Құдайлардың қаһары" атты деректі фильм шықты және ол Еуропа мен АҚШ-та алты киносыйлыққа ие болды.
Beowulf & Grendel is a 2005 Canadian Icelandic fantasy adventure film directed by Sturla Gunnarsson, loosely based on the Anglo Saxon epic poem Beowulf. It stars Gerard Butler as Beowulf, Stellan Skarsgård as Hrothgar, Ingvar Eggert Sigurðsson as Grendel and Sarah Polley as the witch Selma. The screenplay was written by Andrew Rai Berzins. The soundtrack was composed by Hilmar Örn Hilmarsson. The film was a cooperative effort among Eurasia Motion Pictures (Canada), Spice Factory (UK), and Bjolfskvida (Iceland), and it was filmed in Iceland. In 2006, a documentary of the difficult making of Beowulf and Grendel, called Wrath of Gods, was released and went on to win six film awards in Europe and the U. S.
Орнату
Фильмнің бір бөлігі түпнұсқа өлеңге адал болғанымен, сюжеттің басқа да элементтері түпнұсқадан өзгеше болып келеді: төрт жаңа кейіпкер (Гренделдің әкесі, сиқыршы Селма, Брендан әке және Гренделдің ұлы) енгізілді, сондай-ақ фильм үшін арнайы жазылған бірнеше сюжеттік желілер дамытылды. Оқиға қазіргі Дания аумағында VI ғасырдың бірінші жартысында өрбітеді, бірақ фильмнің Исландияда түсірілуі елдің табиғатының әсем панорамалық көріністерін сыйлады.
Сюжет
500 жылы Дания патшасы Хротгар және бір топ жауынгерлер үлкен денелі, троль деп санайтын бір адамды және оның жас ұлын, беті мен жағында қылыштар бар, тік жартасты теңіз жағалауына дейін қуады. Әкесі жас ұлы Гренделге шабуылдаушылардың көзінен жасырынуға бұйырады; содан кейін даниялықтар әкесін өлтіріп, оның денесі төмендегі жағалауға құлайды. Дания патшасы жас Гренделді көріп, оны аяйды. Кейін Грендел әкесінің денесін тауып, басын кесіп, үйіне алып кетеді. Көп жылдар өткен соң, кесілген (және мумияланған) бас бір үңгірде, бастапқы ескерткіштің орталық бөлігі болып табылады. Гренделдің ұлы енді әкесі сияқты үлкен және күшті болып өсті, ол басқа қарап, кек алуды жоспарлайды. Хротгар өзінің жиырма жауынгерінің үлкен залында өлтірілгенін көргенде, Дания патшасы күйзеліске түседі. Беовульф, Гетланд патшасы Гигелақтың рұқсатымен, Гренделді Хротгар үшін өлтіру үшін он үш геатпен бірге Данияға келеді. Беовульф пен оның жауынгерлерінің келуін Хротгар құшақтап алады, бірақ корольдік ауыл терең үмітсіздікке түсіп, көптеген язычник ауыл тұрғындары ирланд абызының ықпалымен христиан дінін қабылдайды. Грендел түнде Хротгардың ауылына шабуыл жасаса да, шайқасқа түспей, қашып кетеді. Сельма бақта Беовульфке Грендел оған қарсы ешқандай зұлымдық жасаған жоқ болғандықтан онымен шайқаспайтынын айтады. Жақында крещение алған, енді өлімнен қорықпайтын бір ауыл тұрғыны Беовульфті және оның адамдарын Гренделдің үңгірінің үстіндегі жартасқа жетеледі. Бірақ геаттар жартастан түсуге арқандары болмағандықтан кірмейді. Ауыл тұрғыны өлген күйде табылғаннан кейін Беовульф пен оның адамдары арқанмен қайтып оралып, Гренделдің құпия үңгіріне кіреді, онда Беовульфтің бірі Гренделдің әкесінің мумияланған басын қиратады. Сол түні Грендел Хротгардың үлкен залына басып кіріп, әкесінің басын қорлаған геатты өлтіріп, екінші қабаттан секіреді, бірақ Беовульфтің құрылысына түседі. Грендел тұтқындалудан бас тартып, тұтқынның қолын кесіп қашады. Ол жағалауға қашып, суға құлайды, онда оның денесін ерекше қанатты қол ұстайды. Содан кейін Хротгар Беовульфке Гренделдің әкесін балық ұрлағаны үшін өлтіргенін, бірақ бала Гренделді аяғандықтан аман қалдырғанын мойындайды. Гренделдің кесілген қолы даниялықтарда трофей ретінде сақталады. Грендел туралы көбірек айта отырып, Сельма Гренделдің бір кезде оны қатыгездікпен зорлағанын және сол күнден бері оны қорғап келгенін айтады; ал Беовульф оның жақынына айналады. Геаттар мен даниялықтар Гренделдің қолын залдағы бағанаға жарақат ретінде іледі. Түнде даниялықтарға Гренделдің анасы, Теңіз Перісі шабуыл жасайды, ол бірнеше адамды өлтіріп, ұлының қолын қайтарып алады. Беовульф пен геаттар Гренделдің үңгіріне үшінші рет барып, тергеу жүргізеді. Олар үңгірдің ішіндегі тоғанға жасырылған су асты жолын табады. Беовульф осы жолмен жүзіп өтеді және үңгірдің екінші жағынан Гренделдің денесін табады. Денеге қарап тұрғанда, ол кенеттен Теңіз Перісінің шабуылына ұшырайды және оны қазынасынан алған қылышпен өлтіреді. Содан кейін ол шайқасты Грендел мен Сельманың баласының бақылағанын байқайды. Кейін Беовульф Гренделдің ұлының көз алдында Гренделді салтанатты түрде жерлейді. Біраз уақыттан кейін Беовульф пен оның геаттары Даниядан кемемен кетеді, Сельмаға ұлын жасыру керектігін ескертеді, әйтпесе даниялықтар оны жояды.
Қабылдау
Rotten Tomatoes шолу агрегаторында «Беовульф және Грендел» 34 шолу негізінде 47% мақұлдау рейтингісіне ие, ал орташа рейтингі 5.42/10. Оның консенсусы: «Исландияның әсерлі пейзажына қарамастан, «Беовульф пен Грендел» эпикалық ертегіден үлкен экранға көшуде өзінің орнын таба алмайды». Metacritic-те фильмнің салмақты орташа бағасы 100 балдан 53, 16 сыншының пікіріне сүйене отырып, бұл «аралас немесе орташа пікірлер» екенін көрсетеді. Variety басылымының Тодд Маккарти фильмнің әсерлі түсірілімдері мен сенімділігіне қарамастан, оны «тыныш» деп сипаттады. The San Francisco Chronicle-ден Мик ЛаСалл классикалық аңызды моральдық оқиғаға айналдыруға тырысудың фильмнің әсерін әлсіреткенін айтты, сондай-ақ Поллидің рөлге сай еместігін сынға алды. The New York Times-тың Манола Даргис фильмге төрт жұлдыздан екеуін берді, кинематографиясы мен өндіріс сапасы жоғары болғанымен, Гренделді жаңаша түсіндіруі мен түпнұсқа әңгіменің мистикалық элементтерін жоюы фильмді құлатқанын атап өтті. Slant Magazine-нің Ник Шагері де ұқсас сын айтты, фильм «мифтік шаманың қажетті деңгейін тудыра алмағанын», бұл түпнұсқа эпостың ауқымын және күшін азайтатынын мәлімдеді. Шагер фильмдегі артық көріністер мен Поллидің актерлік шеберлігін де сынға алды. Фильмнің қолдаушылары да болды: Entertainment Weekly-ден Лиза Шварцбаум фильмді натуралистік көзқарасы мен режиссурасы үшін мақтады.