Кіріспе
Қазіргі заманның грамматикалық комбинациясы және толыққанды түр
Қазіргі заманның толыққанды түрі – қазіргі заман мен толыққанды түрдің грамматикалық үйлесімі, өткен оқиғаның қазіргі заманға әсер ететін жағдайды білдіру үшін қолданылады. Бұл термин ең көп ағылшын грамматикасы контекстінде қолданылады, мысалы, "Мен аяқтадым" сияқты конструкцияларды атау үшін. Бұл формалар қазіргі заманды көмекші етістік "have" арқылы қолдануы себебінен қазіргі заманға жатады, ал толыққанды түрге көмекші етістікті негізгі етістіктің өткен шақ есімдігімен (past participle) біріктіруі себебінен толыққанды түр болып табылады. (Басқа толыққанды конструкциялар да бар, мысалы, өткендегі толыққанды түр: "Мен жедім".) Ұқсас формалар басқа тілдерде де кездеседі, олар да қазіргі заманның толыққанды түрі деп сипатталуы мүмкін; олар көбінесе басқаша аталады, мысалы, неміс тіліндегі Perfekt, француз тіліндегі passé composé және итальян тіліндегі passato prossimo. Олардың қолданылу аясы да әртүрлі болуы мүмкін: жоғарыда аталған үш тілде де бұл формалар, кем дегенде аяқталған әрекеттер үшін, жалпы өткен шақ ретінде қызмет етеді. Ағылшын тілінде көп жағдайда аяқталған әрекеттерді білдіру үшін қазіргі заманның толыққанды түрінен гөрі жай өткен шақ қолданылады. Ағылшын тілінде қазіргі заманның үздіксіз толыққанды (немесе қазіргі заманның прогрессивтік толыққанды) түрі де бар, ол қазіргі заманды толыққанды түрмен және үздіксіз (прогрессивтік) түрмен біріктіреді: "Мен жеп жатырмын". Әрекет міндетті түрде аяқталмауы мүмкін; сондай-ақ, бұл негізгі қазіргі заманның толыққанды түрін қолдануда да дұрыс, егер етістік жағдайды немесе әдеттегі әрекетті білдірсе: "Мен осы жерде бес жылдан бері тұрып келемін".
Ағылшынша
Ағылшын тіліндегі қазіргі толықтық шақ негізінен аяқталған өткен іс-әрекеттер немесе оқиғалар үшін қолданылады, егер назар оқиғаның аяқталу сәтіне емес, қазіргі нәтижесіне аударылса. Іс-әрекет/оқиға үшін нақты өткен уақыт белгісі көрсетілмейді. Егер оқиға үшін өткен уақыт белгісі (өткендегі нақты сәт немесе өткенде аяқталған кезең) тікелей немесе жанама түрде көрсетілсе, қазіргі толықтық шақ емес, жай өткен шақ қолданылады. Бұл шақты қазіргі және өткен шақтардың араласқан түрі деп айтуға болады. Ол әрқашан қазіргі уақытпен тығыз байланысты және көбінесе әңгімелерде, хаттарда, газеттерде, теледидар мен радио хабарларында қолданылады. Сонымен қатар, қазіргі уақытқа дейін жалғасып келе жатқан немесе үнемі қайталанып тұратын жағдайларды (әдетте аяқталмайтын, бірақ қазіргі уақыт аяқталу сәті болуы мүмкін) сипаттау үшін де қолданылады. Мұндай қолданыс қандай жағдайдың қанша уақыттан бері немесе қай кезден бері сақталып келе жатқанын көрсетеді, әдетте «for» немесе «since» (мысалы, «екі жылдан бері», «1995 жылдан бері») сияқты уақытты білдіретін тіркестермен байланыстырылады. Егер жалғасып жатқан іс-әрекетті сипаттау қажет болса, қазіргі үздіксіз шақ жиі қолданылады. Мысалдар үшін осы мақаланың жай өткен шаққа, қазіргі толықтық шаққа және басқа да толық шақтарға қатысты бөлімдерін қараңыз.
Португал тілі
Португал тіліндегі қазіргі толық пішін нағыз толық мәнді білдіреді. Қазіргі португал тілі испан тілінен көбінесе көмекші етістіктерде ерекшеленеді – испан тіліндегі *haber*-ге сәйкес португал тілінде *ter* (испан тілінде *tener*) қолданылады. Сонымен қатар, қазіргі толық пішіннің мағынасы испан тілінен өзгеше, себебі ол қайталамалық сипатты білдіреді. *Eu tenho comido* сөйлемі "Мен жеп жатырмын" дегенді көрсетеді, "Мен жедім" емес. (Дегенмен, басқа уақыттарда португал және испан тілдері ұқсас: *eu tinha comido* португал тілінде "Мен жеп бітіргенмін" дегенді білдіреді, испан тіліндегі *yo había comido* сияқты.) Толық мәнді жай ғана өткен шақтың түрі арқылы, алдынан *já* ("әлде қашан") қойып, лексикалық тұрғыда да көрсетуге болады: *Eu já comi* (сөздермен айтқанда: "Мен әлде қашан жедім") – "Мен әлде қашан жедім" дегенді білдіреді. Мысалы: Ол, сіздердің білетініңіздей, екі рет Сахаров сыйлығына үміткер болған, оны осы Парламент жыл сайын табыстайды. "Сіздер білесіздер, ол екі рет Сахаров сыйлығына ұсынылды, оны жыл сайын осы Парламент табыстайды".