Екінші дүниежүзілік соғыстағы неміс кемесі U 550

Кіріспе

Неміс екінші дүниежүзілік соғысының суасты қайығы.

Неміс суасты қайығы U-550 – екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған IXC/40 типті неміс әскери-теңіз күштерінің қайығы. Ол 1942 жылдың 2 қазанында Гамбургтегі Deutsche Werft компаниясында 371-ші құрылыс нөмірімен салынып, 1943 жылдың 12 мамырында суға түсірілді және 28 шілдеде капитан-лейтенант Клаус Хенерттің басқаруымен қолданысқа берілді.

Дизайн

IXC/40 типті неміс су асты қайықтары бастапқы IXC типті су асты қайықтарына қарағанда сәл үлкен болды. U 550 су бетінде болғандағы ығысуы және су астында болғандағы ығысуы құрады. Су асты қайығының жалпы ұзындығы , қысым корпусының ұзындығы , ені , биіктігі және сусыру тереңдігі құрады. Су асты қайығы екі MAN M 9 V 40/46 суперчарджталған төрт тактілі, тоғыз цилиндрлі дизельдік қозғалтқыштарымен жабдықталған, олар су бетінде пайдалану үшін жалпы қуаты , ал екі Siemens Schuckert 2 GU 345/34 екі жақты әрекет ететін электр қозғалтқыштары су астында пайдалану үшін жалпы қуаты құрады. Онда екі шахта және екі винт болды. Су асты қайығына дейін тереңдікте жұмыс істеуге мүмкіндік берді. Су асты қайығының максималды беттік жылдамдығы және максималды су асты жылдамдығы құрады. Су астында жүзген кезде қайық жылдамдықпен сағат бойы, ал су бетінде жылдамдықпен жүзе алатын. U 550 алты торпеда түтігімен (төрт алдыңғы бөлігінде және екеуі артқы бөлігінде), 22 торпедамен, бір SK C/32 теңіздік зеңбірегімен, 180 оқпен, сондай-ақ SK C/30 және C/30 зениттік зеңбірегімен жабдықталған. Кемеде қырық сегіз адам экипаж болды.

Қызмет тарихы

4-ші су асты қайықтар бригадасында оқығаннан кейін, ол 1944 жылдың 1 ақпанында оккупацияланған Франциядағы Лориан қаласында 10-шы су асты қайықтар бригадасына бекітілді.

Патрульдеу

Ол 1944 жылдың 6 ақпанында Кильден Солтүстік Атлантикаға қарай, Исландия мен Фарер аралдары арасындағы бұғаз арқылы жүзіп шықты, Ньюфаундлендке және одан кейін АҚШ-тың солтүстік-шығыс жағалауына бату алдында ауа райы туралы мәлімет беру жұмыстарын жүзеге асырды. 22 ақпанда Исландияның оңтүстігінде №162 эскадрильясының "Кансо" ұшағымен сәтсіз шабуылға ұшырады. Бірақ, U-боттың экипажынан екі адам қаза тапты.

Жоғалту

1944 жылғы 16 сәуірде Нантакет аралының оңтүстігінде ол Нью-Йорк қаласынан Ұлыбританияға бағыт алған CU 21 конвойын тапты. Әлемдегі ең ірі танкерлердің бірі конвойдың артынан қалып қойғандықтан, U 550 оны торпедалады. Кемеде дереу өрт шығып, суға батты. Кеме төмендеген кезде, су астындағы U қайығы конвойдың эскорттық күштерінің қарсы шабуылынан жасыну үшін оның корпусының астында маневр жасады. CU 21 конвойын 22-ші эскорт дивизиясы сүйемелдеді, ол жағалау күзетінің экипажы бар эсминецтерден және бір әскери DE, Гандиден тұрды, ол өткен айдағы шайқаста жоғалған Леопольдтің орнын басты. Эскорт дивизиясының флагманы Джойс пен Питерсон танкердің аман қалған экипажын құтқарып алды, ал Джойс U қайығын сонар арқылы анықтады, өйткені немістер батып бара жатқан танкердің астында жасырынып, қашуға тырысты. Кейінірек U 550 инженерлік қызметкері: «Біз сіздің кемеңіздің кететінін күттік, жақын арада ештеңе естімедік, сондықтан эскорттық кемелер кетті деп ойладық, бірақ біз қозғала бастағанда – жарылыс!» деді. Джойс су астындағы U қайығына тереңдік зарядтарын жіберді. Бір неміс хабарлағандай, тереңдік зарядтары дұрыс орналастырылғандықтан, олардың бірі жарылмай тұрып U қайығының палубасынан секіріп түсті. Рэндалл Пеффердің «Диверлердің батылдығы: соңғы U қайығын іздеу» кітабында келтірілген куәгерлердің айтуынша, шабуыл U 550-ге ауыр зақым келтіріп, оны су бетіне көтеруге мәжбүр етті. Джойс, Питерсон және Ганди U қайығының айналасын айналып, оқ атып жатты. Ганди U 550-ді басқару мұнарасының артынан соқты, ал Питерсон екі тереңдік зарядын тастады, олар U қайығының корпусына жақын жерде жарылды. U қайығының мұнарасында екі адам қаза тапты. Осы уақытта U қайығының капитаны Клаус Хенерт бағыну туын көтеріп, бақылау палубасына жетуге тырысты, бірақ американдық оқтар оны жаралады және ол қайтадан U қайығының басқару бөлмесіне құлап түсті. Соңында, су асты кемесіндегі біреу мұнараның люгінен ақ сигнал берді. USS Джойс кемесінің капитаны Роберт Уилкокс сигналды қиындық пен бағыну белгісі ретінде қабылдап, атысты тоқтату бұйрығын берді. USS Ганди және USS Питерсон да оқ атуды тоқтатты. Су асты кемесінің экипажы суға батқан кемені тастап кету үшін асықты. Шамамен 40 неміс 44 градустық суға кіріп, USS Питерсонға жүзуге тырысты, бірақ олар алынбады. Джойс U 550 экипажының 13 мүшесін құтқарып алды, оның ішінде капитан Клаус Хенерт, инженер Хьюго Ренцман және дәрігер Фридрих Торге. Құтқарылған неміс теңізшілерінің бірі кейін атыс кезінде алған жарақатынан қайтыс болды. Джойс әскери тұтқындарды және Пан Пенсильваниядан аман қалғандарды Ирландия билігіне тапсырды.

On 16 April 1944, south of Nantucket Island, she located convoy CU 21, bound for Great Britain from New York City. The , one of the largest tankers in the world, was unwisely straggling behind the convoy; U 550 torpedoed her. The ship quickly caught fire and began to sink. As the vessel settled, the submerged U boat maneuvered underneath her hull in an effort to hide from the inevitable counterattack by the convoy's escorts. Convoy CU 21 was escorted by Escort Division 22, consisting of Coast Guard crewed destroyer escorts reinforced by one Navy DE, Gandy, which took the place of Leopold, which had been lost in action the previous month. The escort division's flagship, Joyce and Peterson rescued the tanker's surviving crew, while the Joyce detected the U boat on sonar as the Germans attempted to escape after hiding beneath the sinking tanker. U 550s engineering officer later said, "We waited for your ship to leave; soon we could hear nothing so we thought the escort vessels had gone; but as soon as we started to move – bang!" The Joyce delivered a depth charge pattern that bracketed the submerged submarine. The depth charges were so well placed, a German reported, that one actually bounced off the U boat's deck before it exploded. According to eyewitness accounts cited in Randall Peffer's book Where Divers Dare: The Hunt for the Last U boat, the attack severely damaged U 550 and forced it to the surface. Joyce, Peterson and Gandy circled around the submarine, firing at it. Gandy rammed U 550 abaft the conning tower and Peterson dropped two depth charges which exploded near the U boat's hull. Two men in the U boat's tower were killed. Meanwhile, the U boat captain Klaus Hänert tried to reach the observation deck with a surrender flag, but he was wounded by the American shells and fell back down into the U boat's control room. Eventually, someone aboard the submarine fired a white flare from the tower hatch. The captain of the USS Joyce, Robert Wilcox, took the flare as a sign of distress and surrender and called a cease fire. USS Gandy and USS Peterson ceased firing, too. The U boat's crew scrambled on deck to abandon their sinking vessel. About 40 of the Germans entered the 44 degree water and tried to swim to USS Peterson, but the men were not picked up. Joyce rescued 13 of U 550s crew, including the captain Klaus Hänert, engineer Hugo Renzmann and doctor Friedrich Torge. One of the saved German seamen later died from wounds received during the firefight. Joyce delivered the prisoners of war as well as the Pan Pennsylvania survivors to the authorities in Ireland.

Судағы адамдар

U 550 кемесінің батып кетуіне қатысты қорқынышты бір оқиға бар. Шығыс теңіз шекарасының соғыс күнделігінде осы оқиға туралы жазылған. 1944 жылғы 5 мамырда сағат 15:15-те Жағалау пикеттік патрулі CGR 3082 Амброзден шамамен шығыс-оңтүстік-шығысқа қарай теңізден бір дене тапты. Денеге неміс үлгісіндегі құтқару жилеті киізген. Киімдеріндегі белгілерге қарағанда, бұл адамның аты "Зубе" болуы мүмкін. Денесінің жанынан неміс эскейп-өкпесі де табылды. Денеге жасалған сараптама көрсеткендей, ол қалдықтары табылғанға дейін бес күн бұрын қайтыс болған – U 550 16 сәуірде батып, денесі 19 күннен кейін табылған. Кейін тағы екі дене табылды. Біріншісі, тағы бір пикеттік қайық CGR 1989, 11 мамыр күні сағат 17:30-да толық киінген, эскейп-өкпесі мен құтқару жилеті бар күйде табылған. Ол резеңке салдан табылды. Жеке басын анықтағаннан кейін, бұл неміс теңізшісі Вильгельм Флэйд, шамамен 17 жаста екені анықталды. Денесі 1944 жылғы 12 мамырда CGR 1989-дан CGR 1338-ге ауыстырылып, Стейтен аралындағы Томпкинсвиллге жеткізілді. 16 мамырда үшінші дене USS SC 630 кемесімен көріліп, алынды. Оның формасы мен белгілері құрбанның неміс экипажының мүшесі болғанын көрсеткен, бірақ ол өзімен бірде-бір жеке куәлігі болмаған; ол суда 18 күннен астам уақыт өткізген.

Ашылу

U 550 апатының қалдықтары 2012 жылдың 23 шілдесінде табылды. Ол Массачусетс штатының жағалауынан, Нантакеттің оңтүстігінде 300 футтан астам тереңдікте жатыр. Жо Мазраани басқаратын алты суға түсушінің тобы, көп жылдық ізденістен кейін жанама сонар көмегімен апат орнын анықтады. Табылғаннан кейін, суға түсушілерге соғыс ардагерлері мен олардың отбасыларынан электрондық хаттар, хаттар мен телефон қоңыраулары келіп түсті. Олар оқиғаның аяқталуын табуға және шындықты анықтауға үміттенеді. Суға түсушілер «Пан Пенсильвания» танкерінің және АҚШ эсминец эскорттарының тірі қалған ардагерлерімен сұхбаттасты. Соңында, суға түсушілер Германияға сапар шегіп, U 550 кемесінің соңғы тірі қалған екі мүшесімен, сондай-ақ, суасты кемесінің капитаны мен дәрігерінің отбасыларымен кездесті. Суға түсушілер U 550 кемесінің аман қалғандарының соғыстан кейін өмірлерін сақтап қалған «Джойс» кемесінің капитаны Роберт Уилкокспен достық қарым-қатынас орнатқанын білді. U 550-ні іздеу кезінде команда үлкен нысананы тапты, суға түсу арқылы ол «Пан Пенсильвания» кемесінің мұңалды бөлігі екені анықталды. Бұрынғысы 1944 жылы шайқас орнында толығымен батып кеткен деп есептелген. Олар апат орнынан таңғы ас табағын тауып алып, шайқасқа 70 жыл толуына орай кемедегі бас радио офицер Морт Рафелсонға сыйға берді. Табақ Рафелсон кемеге торпеда тиген кезде жеген табағына ұқсас болды.