Кіріспе

Американдық актер (1891–1958)

Маршалл Амброуз "Микки" Нилан (11 сәуір 1891 – 27 қазан 1958; сондай-ақ Маршалл Нилон деп те белгіленген) – американдық актер, режиссер, продюсер және сценарист, оның кинодағы еңбек жолы ерте нұсқаусыз кезеңде басталған.

Ерте өмір

Калифорния штатының Сан-Бернардино қаласында туған Нейлан көпшілікке "Микки" есімімен танымал болды. Әкесі қайтыс болғаннан кейін, он бір жасар Микки Нилан анасына көмектесу үшін мектепті тастап, қандай болса сондай жұмыс істеуге мәжбүр болды. Жасөспірім шағында ол тікелей эфирдегі театрларда эпизодтық рөлдерде ойнай бастады, ал 1910 жылы Biograph Studios басшыларын Лос-Анджелесте Батыс жағалауы тұрақты студия орналасуына лайықты ма екенін анықтау үшін айдаушы болып жұмысқа орналасты.

Мансап

Нейлан өзінің кинодебютын 1912 жылы Америкалық фильмдер компаниясының «Coyote-дағы бейтаныс» (The Stranger at Coyote) вестерніндегі актерлік құрамның бір бөлігі ретінде жасады. Санта-Моникадағы Kalem Studios компаниясының батыс фильмдерін шығару орталығына жұмысқа алынған Нейлан алғаш рет Рут Роландпен бірге түсуге шақырылды. Нейланның таланты оны Калемге келгеннен кейін бір жыл ішінде фильмдерді режиссерлік етуге мүмкіндік берді. Калем үшін жетпістен астам үнсіз қысқаметражды фильмдерде ойнағаннан кейін және тағы отыздан астам фильмге режиссерлік салғаннан кейін, Нейланды Селиг Полископ компаниясы, содан кейін Бисон Мошн Пикчерс және Famous Players–Lasky Corporation компаниялары жұмысқа алды. 1915 жылы Нейлан Сесил Б. Демилль, Аллан Дван және Уильям Десмонд Тейлор сияқты режиссерлермен бірге Кинорежиссерлер қауымдастығының негіс қалаушыларының бірі болды. 1916 жылдың соңында Нейлан Мэри Пикфорд Фильмз компаниясына жұмысқа орналасып, Пикфордты бірнеше фильмде түсірді, оның ішінде 1917 жылы «Күннөлді ферманың Ребеккасы» (Rebecca of Sunnybrook Farm) және «Кішкентай ханшайым» (The Little Princess), сондай-ақ 1918 жылы «Стелла Марис» (Stella Maris), 1918 жылы «Амарилли» (Amarilly of Clothes Line Alley), 1918 жылы «М’Лисс» (M'Liss) және 1919 жылы «Ұзын аяқты әке» (Daddy Long Legs) фильмдері болды. Көбінесе актерлік өнерден бас тартып, Нейланның режиссерлік жетістіктері оны жеке өндіріс компаниясын құруға итермеледі және 1920 мен 1926 жылдар аралығында Маршалл Нейлан Продакшнс он бір толық метражды фильм жасады, олардың көп бөлігі First National Pictures арқылы таратылды. Ол «Өмірдің шағын кескіндері» (Bits of Life) және «Лотос жегіш» (The Lotus Eater) сияқты фильмдерді режиссерлік еткені үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. 1929 жылы ол RKO Radio Pictures компаниясына жұмысқа қабылданды; жаңа дыбысты фильмдерді түсіруге бейімделуде қиындықтарға тап болғанымен, сол жылы ол «барлығы сөйлейтін» (all talking) «Жолдас саяхатшы» (The Vagabond Lover) фильмінде Руди Валли мен Мари Дресслерді сәтті режиссерлік етті. Фильмнің коммерциялық және сындық сәтсіздікке ұшырағаны туралы аңызға қарамастан (Дресслердің жоғары бағаланған рөлін қоспағанда), фильм табысқа ие болып, 335 000 доллар пайда әкелді және 1929 жылы RKO-ның төрт үздік фильмінің бірі болды. Мансабының басында Нейлан киноның қалыптасу кезеңіндегі көптегендер сияқты фильм жасаудың көптеген салаларында ойнау, режиссерлік және сценарий жазу арқылы көмектесті. Талантты сценарист, 1927 жылы ол Говард Хьюздің «Жаннат періштелері» (Hell's Angels) фильмі үшін түпнұсқа әңгімені жазды. Бастапқыда ол фильмнің режиссері ретінде де жұмысқа алынған, бірақ Хьюздің үстемдік таныту стилі оны тастап кетуге мәжбүр етті, ал өндіріс басталғаннан кейін бірнеше аптадан кейін Эдмунд Гулдинг оны ауыстырды; жаппай қайта түсірулер (сондай-ақ Жан Харлоудың басты рөлге шақырылуы) салдарынан Нилан түсірген кадрлардың ешқайсысы соңғы фильмге енбеді. Содан кейін ол 1930 жылы бірнеше фильм түсірген Хэл Роуч студиясына жұмысқа қабылданды және 1937 жылы соңғы режиссерлік жұмысын жасады. Өмірінің көп бөлігінде алкоголизммен күрескен Нейлан соңғы фильмін түсіргеннен кейін жиырма жыл өткен соң, Элия Казанның «Көпшіліктегі бет» (A Face in the Crowd) фильмінде қартайған және ақыл-есі кем АҚШ сенаторының рөлін ойнап, экранға оралып келді. 1955 жылы Нейлан Джордж Истман сыйлығымен марапатталды, оны Джордж Истман үйі кино өнеріне қосқан үлесі үшін тапсырды. Кино индустриясына қосқан үлесін мойындап, 1940 жылы Американың режиссерлер гильдиясы оған «Құрметті мүше» сыйлығын берді. Кейін ол 6233 Голливуд бульвары мекенжайында орналасқан Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдызға ие болды.

Жеке өмір және өлім

Маршалл Нилан 1913 жылы актриса Гертруда Бэмбрикке үйленді, олардан Маршалл Нилан кіші, жалғыз ұлдары дүниеге келді. 1921 жылы Бэмбриктен ажырасқаннан кейін бір жыл өткен соң, Нейлан бірнеше рет режиссерлік еткен актриса Бланш Свитке үйленді. Олар да 1929 жылы ажырасып кетті. Нейлан 1958 жылы Лос-Анджелесте жұтқыншақ рагынан қайтыс болды. Ол сол жердегі Angelus Rosedale зиратына жерленген.