Филумена Мартурано: Неаполитанская комедия о любви и семье
Filumena Marturano
Филумена Мартурано – Эдуардо Де Филиппоның 1946 жылғы пьесасы. Неаполь саудагері мен бұрынғы әйелдің 26 жылдық қарым-қатынасы, құпия балалар және мансаптық қиындықтар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1946 жылғы сахналық қойылым
1946 stage play
Филумена Мартурано (, filuˈmɛːna martuˈraːno), кейде ағылшын тілінде «Неапольдегі ең жақсы үй» деп қойылатын, италияндық драматург, актер және ақын Эдуардо Де Филиппоның 1946 жылы жазған пьесасы. Ол 1950 жылғы испан тіліндегі аргентиналық музыкалық фильм «Филомена Мартурано», оның түпнұсқа атауымен жасалған итальяндық бірнеше бейімделулердің және 1964 жылғы «Итальяндық үлгідегі үйлену» фильмінің негізі болып табылады.
Filumena Marturano (, filuˈmɛːna martuˈraːno), sometime performed in English as The Best House in Naples, is a play written in 1946 by Italian playwright, actor and poet Eduardo De Filippo. It is the basis for the 1950 Spanish language Argentine musical film Filomena Marturano, multiple Italian adaptations under its original title, and the 1964 film Marriage Italian Style.
Сюжет
50 жастағы Доменико Сориано, бай неаполиттік дүкенші, 48 жастағы бұрынғы әйел сатушы Филуменаға қаһарланып тұр. Олар 26 жыл бірге өмір сүрді (бірақ ол жиі басқа әйелдермен қарым-қатынас құрған), енді ол жас Дианаға үйленуге ниеттенген кезде Филумена оны алдап, өзіне үйленуге мәжбүр етті: ол өліп бара жатқандай болып, «өлместеу кезінде» (in articulo mortis) некеге көндірді, бірақ олар үйленгеннен кейін, Диананы қуу үшін төсегінен секіріп тұрып, оны медбике болып киіндіріп, жанында болу үшін Доменико оны маскировкалаған. Филумена Домениконың әйелі болуды қалаған себебін ашады: ол үш ұлын (Умберто, Мишель және Риккардо) заңды бала ретінде тануын қалайды, олар жетімдер үйінде өскен және аналары кім екенін білмейді. Доменико мұның ешқайсысына келіспейді және адвокаты Ноцеллаға некенің жарамсыздығын жариялауды тапсырады. Адвокат Филуменаға істі оңай жеңе алатынын түсіндіргенде, ол әрекетінің сәтсіз аяқталғанын мойындайды, бірақ Доменикоға үш жігіттің бірінің оның баласы екенін айтады, сосын оны тастап кетеді. Он айдан кейін, үш жігіттің қайсысы оның ұлы екенін анықтауға барлық тырысысы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Доменико Филуменаға қайта үйленеді және үшеуін де ұлдары ретінде қабылдайды. Пьесада Филумена Доменикоға есте қаларлық сөздер айтады: «Балалар – балалар, және олардың бәрі тең» (I figli sono figli e sono tutti uguali).
The curtain opens on Domenico Soriano, 50, a wealthy Neapolitan shop keeper who is raging against Filumena, 48, a former prostitute. They have lived together for 26 years (but with him frequently having trysts with other women) and now, when he was intending to marry the younger Diana, Filumena has tricked him into marrying her instead: she pretended to be dying and so coaxed him into a marriage "in articulo mortis", but as soon as they were married she sprung up from her bed to send away Diana, whom Domenico had disguised as a nurse to have her by. Filumena reveals her reason for wanting to be Domenico's wife: she wants him to legitimise her three sons (Umberto, Michele and Riccardo) who have grown up in foster care and have no idea of who their mother is. Domenico is not going to have any of this and briefs his lawyer Nocella to have the marriage declared null and void. When the lawyer explains to Filumena that he'll easily win the case, she accepts the failure of her ruse, but tells Domenico that one of the three young men is actually his child, then leaves him. Ten months later, with all his attempts to find out which of the three young men is his son having failed, Domenico remarries Filumena, accepting all three as his sons. In the play, Filumena memorably tells Domenico that "children are children, and they're all equal" (I figli sono figli e sono tutti uguali).
Өндірістер
Филумена Мартурано бастапқыда Эдуардоның әпкесі Титина Де Филиппоға арналған құрмет ретінде жазылды, ол 1946 жылы Неапольде алғашқы қойылымда басты рөлді сомдаған атақты неаполитандық театр актрисасы еді. Пьеса Эдуардо жазған «Наполи миллионариясы» пьесасының сәттілігінен кейін жазылды, ол бір жыл бұрын жалпы жұртшылықтың жоғары бағасына ие болған еді. Алайда, жаңа пьесаның премьерасы көңіл көншіліксіз болды және неаполитандық театр оқырмандарынан жылы қарсылық алмады. Титина рөлді қалай сезінетініне сәйкес өзінің инстинктісін еріп, осы мәселені шешуге бел буды. Оның дұрыс екені дәлелденді. Пьеса үлкен жетістікке жетті, тіпті көп жылдар бойы Титина Италияда өзінің есімімен емес, Филумена деп аталды. Италияның «Il Popolo» христиан-демократиялық газетінің редакторы Карло Трабукконың ұйымдастыруымен актерлер Ватикан қаласындағы Папа Пий XII-мен жеке кездесуге мүмкіндік алды. Кездесуде Папа күтпеген жерден монологтардың біреуін оқып беруді сұрады, ал Титина Филуменаның Розалардың Мадоннасына арналған дұғасын оқып берді. Итальяндық жұртшылықтың санасында Титина Де Филиппо мен рөлдің арасындағы мызғымас байланысқа қарамастан, келесі жылдары тағы бір актриса, Регина Бьянки, Филумена рөлінде культты мәртебеге ие болды. 1977 жылы Кит Уотерхаус пен Уиллис Холлдың жасаған ағылшын тіліндегі аудармасы Лондондағы Лирик театрында Франко Зеффиреллидің режиссерлігімен, Колин Блейкли мен Джоан Плоурайттың қатысуымен қойылды. Бұл қойылым 1978 жылы «Лондон театрларының жыл комедиясы» сыйлығын жеңіп алды. Содан кейін қойылым Нью-Йорк қаласына жеткізіліп, 1980 жылдың 10 ақпанында Бродвейдегі Сент-Джеймс театрында 32 рет көрсетілді. Нью-Йоркке көшуден бұрын, ол Балтиморда қойылды, оны Джоан Плоурайттың күйеуі Лоренс Оливье қойды. Пьеса Лондонның Пикадилли театрында 1998 жылдың 30 қыркүйегінде ашылып, 1999 жылдың 27 ақпанына дейін көрсетілді. Оны Питер Холл режиссерлік етті, ал басты рөлді Джуди Денч сомдады. Майкл Пеннингтон Доменико рөлін ойнады.
Filumena Marturano initially was written as a tribute to Eduardo's sister Titina De Filippo, a famous Neapolitan theatrical actress, who took the title role in the first production in Naples in 1946. The play followed the success of Napoli milionaria, which Eduardo had written and which had premiered the year before to general acclaim. However, the first night of the new play proved a disappointment and received lukewarm notices from the Neapolitan theatre going public. Titina decided to address this by following her own instincts and performing as she felt the role required. She was proved right. The play achieved great success, so great in fact that for many years afterwards Titina was called Filumena in Italy rather than her own. Thanks to an arrangement made by Carlo Trabucco, the editor of the daily Italian Christian Democrat newspaper Il Popolo, an audience was arranged for the cast to meet Pope Pius XII in a private audience in the Vatican. At the audience, the pope unexpectedly asked to hear one of the monologues, and Titina recited for him the prayer of Filumena to the Madonna of the Roses. Despite the strong connection between Titina De Filippo and the role in the mind of the Italian public, another actress, Regina Bianchi, was able to achieve cult status as Filumena in subsequent years. In 1977, an English language translation by Keith Waterhouse and Willis Hall undertook a production at the Lyric Theatre in London directed by Franco Zeffirelli and starring Colin Blakely and Joan Plowright. This won The London Theatres Comedy of the year award in 1978. The production was taken to New York City where it opened on 10 February 1980 at the St. James Theatre on Broadway where it ran for 32 performances. Before the New York transfer, it had a run in Baltimore where it was directed by Laurence Olivier (husband of Joan Plowright). The play was performed at the Piccadilly Theatre, London, opening on 30 September 1998 and running until 27 February 1999. It was directed by Peter Hall with Judi Dench in the title role. Michael Pennington played Domenico.
Киноға бейімделу
1950 жылы Эдуардо Де Филиппо «Филомена Мартурано» пьесасының аргентиналық, испан тіліндегі фильміне режиссерлік етті, онда ол Доменико рөлінде өзі ойнады, ал оның қарындасы Титина да түсті. Олар 1951 жылы Де Филиппоның режиссерлік еткен «Филумина Мартурано» итальяндық фильмінде де ойнады, бірақ Де Филиппо ханымның есімі титрлерде көрсетілмеді. Ол 1962 жылы Регина Бьянки басты рөлде ойнаған телеверсиясын да жасады. 1964 жылы Витторио Де Сика «Matrimonio all'italiana» (Италиялық стильдегі үйлену) деген тағы бір фильмді түсірді, онда София Лорен мен Марчелло Мастроянни ойнады. Бұл фильм бірнеше халықаралық сыйлыққа ұсынылып, «Алтын глобус» сыйлығын жеңіп алды. 2010 жылы итальяндық RAI Uno телеарнасы Доменико рөлінде Массимо Раниериді және Филумена рөлінде Марианжела Мелатоны тартып, мини-сериал жасады.
In 1950, Eduardo De Filippo directed Filomena Marturano, an Argentine, Spanish language film of the play, in which he starred as Domenico alongside his sister Titina. They also co starred in the 1951 Italian film Filumina Marturano, again directed by De Filippo, although Ms. De Filippo received no screen credit. He also made a TV version in 1962, in which Regina Bianchi played the title role. In 1964, another screen version was directed by Vittorio De Sica, titled Matrimonio all'italiana (Marriage Italian Style), starring Sophia Loren and Marcello Mastroianni. It was nominated for several international awards, winning the Golden Globe Award for Best Foreign Language Film. In 2010 Italian television, RAI Uno, made a miniseries starring Massimo Ranieri as Domenico and Mariangela Melato as Filumena.