Кіріспе

Дэвид Линнің 1955 жылғы фильмі

Сюжет

Джейн Хадсон - бойдақ, орта жастағы, өзі туралы "көркем хатшы" деп атаған, Огайо штатының Акронынан жазғы демалыста, бірнеше жыл бойы ақша жинап, өмір бойы армандаған Венецияға саяхат жасауды ұнатады. Мейманханаға бара жатқанда ол екі америкалық Ллойд пен Эдит Макилхеннимен кездеседі. Отельге келгенде, оларды үйін пансионатқа айналдырған жесір әйел Синьора Фиорини қарсы алады. Сондай-ақ, үйде жас американдық суретші Эдди Йегер мен оның әйелі Фил де тұрады. Джейнді қонақ үйде болған кезінде итальяндық көшедегі мейірімді бала Мауро жиі-жиі қыспақтап тұрады. Венециядағы алғашқы кешінде Джейн Сан-Марко алаңына барады, онда көптеген романтикалық жұптарды көру оның жалғыздығын күшейтеді. Сырттағы кафеде отырғанда, ол өзін бақылап отырған жалғыз итальяндық адамды байқап қалады; үрейленіп, ол тез кетеді. Келесі күні Джейн дүкенге барып, антиквар дүкенінің терезесінде қызыл шыны тостағанды көреді. Ол дүкенге кіргенде, оның иесі Ренато де Россидің өткен түні қашып кеткен адам екенін біледі. Ол оған тостағанның 18 ғасырдағы түпнұсқа артефакті екенін айтады, ал ол оны сауда-саттық өнерін үйреткеннен кейін сатып алады. Ренато оны қайтадан көруге үміттеніп, оған сәйкес кесетін тостағанды іздестіруді ұсынады. Келесі күні таңертең Джейн Мауромен бірге дүкенге оралады, ал Ренатоның жоқ екенін білгенде, көңілі қалады. Джейн де Россидің дүкенін түсіріп жатқанда қайырымдылықпен каналға аяқ басқанда, өзін қорлай бастайды. Ол Мауродан өзін Фиорини пансионатына алып баруын сұрайды. Сол күні кешке де Росси оның пансионатына келіп, оған деген қызығушылығын мойындайды. Джейн оның ұсыныстарына қарсылық көрсеткенде, ол оған бақыт табу мүмкіндігін жіберіп алмау керектігін ескертеді. Ол Макилхеннилер Мураноға сауда сапарынан оралғанда, Джейн сатып алғанға ұқсас жаңа қызыл тостағандарды сатып алған кезде, онымен кешкі асқа келісуге дайын сияқты. Ренато Джейн оны алдап кетті деп ойлағанын түсінеді, бірақ ол оны Венецияда ғасырлар бойы бірдей дизайн қолданылып келгеніне сендіреді және оның тостағаны нағыз антиквариат екенін айтады. Джейннің ашуы басылады, ал Россинидің Сан-Марко алаңында берген уәдесі оны оның шақыруын қабылдауға көндіреді. Жұп Piazza-да ай жарығында өткен концертке қатысады, онда оркестр La gazza ladra әуертурасын ойнайды. Бір гүл сатушы келгенде, Ренато Джейннің орхидея орнына қарапайым гардения таңдағанына таңғалады. Кейін жұп Венеция арқылы жүргенде, Джейн өзінің гардениасын каналға құлатып жібереді; Ренато көп күш салғанымен, оны қайтарып ала алмайды. Олар пансионатқа оралғанда, Ренато Джейнді сүйеді, ал ол қызу жауап береді және "Мен сені жақсы көремін" деп күңкілдеп, бөлмесіне жүгіреді. Келесі күні Джейн салонға барып, жаңа киім алып, кешкі кездесуін күтеді. Ол оны Piazza-да күтіп тұрғанда, Ренатоның "немере інісі" Вито келеді және ол Ренатоның ұлы екенін байқамай-ақ ашады. Ренатоның үйленгенін және бірнеше баласы бар екенін білгенде, Джейн барға қашады, онда ол Филды кездестіреді, ол өзінің Эддимен некеде қиындыққа тап болғанын айтады. Пенсионға оралғаннан кейін Джейн Эддидің Синьора Фиоринимен қарым-қатынаста екенін біледі, Мауро аралас ретінде әрекет етеді. Ол: "Бұл қалада түнде бірдеңе болады" деп қорқады. Ренато келіп, оған Италияда жағдай басқаша екенін және синьора мен Эдди арасындағы қарым-қатынас оның ісі емес екенін айтады. Ол үйленгенін мойындайды, бірақ ол әйелімен ажырасып кеткенін айтады, оны жасырды, өйткені оны қорқытып жібергісі келмеді. Ол қызды жетілмеген деп айыптайды және қол жеткізе алмайтын нәрсеге құмарлық білдірудің орнына, қолынан келетін нәрсеге қол жеткізуге дайын емес. Джейн бұған келіседі. Олар түнгі клубта ашық ауланың ауласында түнгі клубта жалғасады, онда олар түн бойы билейді. Кейін, алыстан салют көрініп тұрған кезде, Джейн мен Ренато Ренатоның үйіне барады, онда олардың қарым-қатынасы аяқталады. Ерлі-зайыптылар Буранода бірнеше күнді өткізеді. Джейн бақытсыз аяқталатынын білетін қарым-қатынаста қалуға дайын емес, үйге ерте оралуға шешім қабылдайды. Ренато оны қалуға шақырады, бірақ Джейн кетуге мәжбүр болады, өйткені ол аяқталмай тұрып кетіп қалуды жөн көреді. Джейн Ренатодан вокзалға бармай-ақ қоя беруін өтінгенмен, оның өтінішіне құлақ аспайтынын үміттеніп отыр. Кейіннен, вокзал платформасында Мауро оған қоштасу үшін жүгіріп келеді және Джейнге сыйлық ретінде тегін зергерлік бұйым ұсынады. Пойыз стансадан шыға бастағанда, Джейн Ренатоның платформадан жүгір...

Талдау

Кино зерттеуші Джин Филлипс "Жазғы уақыт" фильмін "көне стильдегі комедия" мен "қазіргі қоғамдағы қарым-қатынастарды жақсырақ түсініп, жекелей бейнелеу" ретінде сипаттайды.

Даму

Артур Лоуренс «Күкі уақыты» пьесасын 1952 жылы Бродвейде ойнаған Ширли Бут үшін жазған, ол осы қойылымы үшін «Ең үздік әйел ойыншы» номинациясы бойынша «Тони» сыйлығын жеңіп алды. Продюсер Хэл Уоллис фильмнің құқықтарын сатып алуға қызығушылық танытты, бірақ Буттың рөлге тым егде жас екенін ойлады және басты рөлдерге Кэтрин Хепберн мен Эцио Пинзаны қарастырды. Илья Лоперт ақырында құқықтарды сатып алып, Бутты бекіту және Анатоль Литвакты режиссер етіп тағайындау ниетін білдірді. Кейін ол Дэниел Маннмен келіссөздер жүргізіп жатқаны хабарланды, ал Лоуренс пьесасын экранға бейімдеуге кіріседі. Лоуренстің сценарийі қанағаттандырмайтын болды, жаңадан тағайындалған режиссер Дэвид Лин оны Норман Спенсермен және жазушылар Дональд Огден Стюартпен және С.Н. Берманмен бірлесіп жақсартуға тырысты, бірақ нәтиже болмады. Соңында ол романшы Г.Э. Бейтсті өзімен бірге жұмыс істеуге шақырды. Фильм түсірілімі басталғанға дейін жобамен байланысты көптеген есімдер айтылды. Роберто Росселлини Ингрид Бергманды Джейн рөліне шақыруға қызығушылық танытты, ал Оливия де Гавиланд жобада басты рөлді ойнау мүмкіндігін қарастырды. Бұл британдық фильмдердің алғашқыларының бірі болып, толығымен локацияда түсірілді. Pensione Fiorini-дегі интерьерлік сахналар студияда түсірілді, бірақ Pensione верандасындағы сахналар Венецияның Гранд-каналының жанындағы бос алаңға салынған террасада түсірілді. Италия үкіметінің өкілдері бастапқыда режиссер Дэвид Линнің жаз айларында, туристік маусымның ең қызу кезінде локацияда түсіруге рұқсат беру туралы өтінішіне қарсылық көрсетті, әсіресе жергілікті гондольеролар табыс жоғалтудан қорқып, рұқсат берілсе ереуілге шығуға дайын екенін мәлімдеді. Мәселе Юнайтед Артист компаниясының Сент-Марк базиликасын қайта жаңартуға арналған қорға үлкен қаржылық көмек көрсеткеннен кейін шешілді. Сонымен қатар, Лин кардиналға қаланың қасиетті орындарында немесе олардың жанында қысқа көйлектер мен ашық қолдар көрінбейтініне уәде беруге міндетті болды. Бір сахнада Джейн Хадсон кейіпкері Кампо Сан-Барнабадағы Ди Росси дүкенін суретке түсіру кезінде артқа шегіп, каналға құлайды. Басты рөлдегі Кэтрин Хепберн денсаулығына алаңдап, каскадёрдың көмегін пайдалануға ықыласты болмады, бірақ Лин оны екінші актермен алмастырса, бұл анық байқалатынын сезді. Ол суды дезинфекциялық затпен толтырып, көбік пайда болды, бұл Хепберннің наразылығын күшейтті, содан кейін сахнаны қанағаттанғанша төрт рет түсіруді талап етті. Терісін қорғау үшін Хепберн вазелинмен жағылды. Кейінірек сол түні Хепберннің көздері қышып, жас шығара бастады. Оған өмірінің соңына дейін мазалаған конъюнктивиттің сирек түрі диагнозы қойылды. Дайын фильмді көргеннен кейін, Production Code Administration басшысы Джеффри Шурлок United Artists басшыларына фильмнің зинақорлықты бейнелеуі салдарынан мақұлдалмағанын хабарлады. Әсіресе, Джейн мен Ренатоның қарым-қатынасын толыққанды көрсеткен сахна алаңдатты. 18 фут (5 метр) пленка қиылып тасталды, содан кейін PCA фильмге рұқсат берді. Алайда, Ұлттық католиктік әдептілік лигасы диалогтың бір бөлігіне қарсылық білдірді, ол ақырында қысқартылды, және ұйым фильмге «бір жағынан моральдық тұрғыдан лайықсыз» деген B рейтингісін берді. «Жазғы уақыт» 1955 жылдың 21 маусымында Нью-Йорктегі Астор театрында көрсетілді. 1956 жылдың қаңтарына қарай фильмтің ішкі кірісі 2 миллион долларды құрады. Бұл сәтсіздік деп есептелді, бірақ фильм халықаралық аренада өте жақсы нәтижелер көрсетті.

Цензура

Бұл фильм 1955 жылы Үндістанда тыйым салынды. Линнің күмәнінше, үнді кино цензурасы фильмде үйленген итальяндық еркекке ғашық болған американдық бойжеткеннің бейнеленуіне наразылық білдірді, тіпті оның кейіпкері әйелінен бөлек тұрса да. Германияда фильмге бірнеше тіліктер енгізілді, бірақ Лин түпнұсқа нұсқадан қандай бөліктер алынып тасталғанын айтқан жоқ.