Кіріспе

Ирандық суретші (1894–1968)

Хосейн Бехзад (حسین بهزاد; 1894 – 13 қазан 1968) – көрнекті ирандық суретші. Оның ерте туындылары парсы миниатюралық кескіндемесін ұмытылудан құтқару ниетімен, он алтыншы және он жетінші ғасырлардағы парсы кескіндемесінің ескі шеберлерінің стилінде жасалған.

Өмірбаян

1894 жылы Иранның Шираз қаласында Мирза Лотфоллах Исфахани отбасында дүниеге келген. Әкесі қаламсап жасаушы болған. 1934 жылы Тегераннан Парижге кетіп, он үш ай тұрған. 1968 жылы Бехзадқа Сәндік өнер колледжі құрметті профессор атағын берді. Бехзадтың туындылары әлемнің түкпір-түкпірінде көрсетілді. 1953 жылы Әбу Әли ибн Синаның (Авиценна) мыңжылдық мерейтойын тойлауға арналған көрмесін Иран Бастан мұражайында өткізді. Бұл оқиға сенсация тудырып, көптеген халықаралық қонақтардың назарына ілікті. Он жылдық еңбектің нәтижесінде жасалған суреттердің ішінде Фердоуси мен Медан аркасы да болды. Бұл көрме шығыстану ғылымының мамандары үшін ерекше маңызға ие болды. Стамбул қаласындағы «Ватан» газетінде профессор Сохейл Анвар: «Бехзад, бұл ұлы суретші тек Иранға ғана емес, бүкіл әлемге тиесілі» деп жазды. Одан кейін, көп мақтауға ие болып, Бехзад француз үкіметінің қолдауымен Париждегі Қазіргі заманғы өнер мұражайында көрме ұйымдастырды. Көрмені Францияның мәдениет министрі 1955 жылдың 18 мамырында ашты. Алғашқыда нео-сафавизмнің консервативті стилін ұстанса, кейіннен қайта жаңғыру мен модернизмді үйлестіретін жаңа стильді дамытты. Оның көптеген туындылары Тегерандағы Са'дабад сарайында сақталады.