Кіріспе

Бамако конвенциясы (толық мәтіні: Африкаға қауіпті қалдықтарды импорттауды тыйым салу және Африкадағы қауіпті қалдықтардың шекарадан тыс қозғалысын және оларды басқаруды бақылау туралы Бамако конвенциясы) – Африка елдерінің кез келген қауіпті (оның ішінде радиоактивті) қалдықтарды импорттауға тыйым салатын шарт. Конвенция 1991 жылғы қаңтар айында Малидің Бамако қаласында Африка Бірлігі Ұйымының он екі елі талқылап, келісімге келді және 1998 жылы күшіне енді. Бамако конвенциясының туындауына себеп – Базель конвенциясының қауіпті қалдықтарды дамытылмаған елдерге (ДДҰ) саудалауға тыйым салудағы сәтсіздігі және көптеген дамыған елдердің Африкаға улы қалдықтарды экспорттайтынының анықталғандығы болды. Бұл пікір бірнеше маңызды жағдайлар арқылы нығайтылды. 1987 жылы болған маңызды жағдайдың бірі – Италияның Ecomar және Jelly Wax компанияларының Нигерияға қауіпті қалдықтарды импорттауы. Олар жергілікті фермер Sunday Nana-ға сақтау үшін айына 100 доллар төлеуге келісті. Коко портында сақталған баралардың ішінде полихлорлы бифенилдер сияқты уытты қалдықтар болды, ал олардың Италияға қайта жөнелтілуі Италияның үш портын жабуға әкелген наразылықтарға себеп болды. Бамако конвенциясы Базель конвенциясымен ұқсас форматта және тілде жазылған, бірақ қауіпті қалдықтардың барлық импортына тыйым салу тұрғысынан әлдеқайда қатаң. Сонымен қатар, ол Базель конвенциясында жасалған кейбір қауіпті қалдықтарға (мысалы, радиоактивті материалдарға) қатысты ерекшеліктер жасамайды.

Бамако конференциясы

Бамако конвенциясының бірінші тараптар конференциясы 2013 жылғы 24-26 маусымда Малидің Бамако қаласында өтті. Конференция барысында тараптар Біріккен Ұлттар Ұйымының Экологиялық бағдарламасы Бамако конвенциясының хатшылығының функцияларын атқаруына келісті. Тараптар сондай-ақ Бамако конвенциясының хатшылығын Базель, Роттердам және Стокгольм конвенцияларының хатшылықтарымен байланыстарын күшейтуге шақыруға келісті. Бамако конвенциясының келесі тараптары 1-ші тараптар конференциясына қатысты: Бенин, Буркина-Фасо, Бурунди, Камерун, Конго, Конго Демократиялық Республикасы (КДР), Кот-д'Ивуар, Эфиопия, Гамбия, Ливия, Мали, Мозамбик, Маврикий, Нигер, Сенегал, Того және Тунис. Сонымен қатар, Эсватини, Гвинея, Гвинея-Бисау, Либерия, Нигерия және Замбия бақылаушы ретінде қатысты.