Кіріспе

Англиялық саясаткер (1606–1662)

Полковник Джон Оки (24 тамыз 1606 – 19 сәуір 1662) – Үш патшалық соғысы кезінде парламенттік армияда қызмет еткен саяси және діни радикал. 1649 жылы I Чарльздың өлім жазасына кесілуіне қолдау көрсеткен патша өлтіруші, ол 1660 жылғы Стюарттардың қайта орналасуынан кейін Голландия Республикасына қашып кетті, бірақ Англияға қайтарылып, 19 сәуір 1662 жылы өлім жазасына кесілді.

Жеке мәліметтер

Джон Оки 1606 жылы 24 тамызда Лондондағы Сент-Джайлз-ин-Филдс шіркеуінде крещениеден өтті. Ол Уильям Оки мен оның әйелі Маргарет Уитлидің алтыншы баласы еді. Оки Лондонда мүлігі мен гербі бар көрнекті отбасыдан шыққан. 1630 жылы 21 қаңтарда Джон Оки Сюзанна Пирсонға үйленді. 1640 жылға қарай Оки кеме жасаушылар бизнесінің иесі болды. Окидің бірінші әйелі Сусанна қайтыс болды, ал ол кейін 1658 жылы Мэри Блэкуэллге қайта үйленді. Оки, тағы 80-ге жуық адаммен бірге (барлығы патша өлтірушілер деп танылу қаупінде болған), осы іске белсенді қатысып, сот отырыстарының көп бөлігіне қатысты. Сонымен қатар, Оки корольдің өлім жазасына қол қойған 59 адамның бірі болды және Карл I-нің өлім жазасын орындауға байланысты әрекеттердің заңдылығын сақтаумен де жүктелді.

Үш полковниктің өтініштері

1654 жылы Оки ливеллер және республикашыл Джон Уайлдман, полковниктер Томас Сондерс және Мэтью Алурдпен бірлесіп жасаған үш полковниктің петициясына қол қойды, онда Оливер Кромвель мен Протекторат сынға алынған болатын. Петиция нәтижесіз аяқталды, және тек Алуред қамауға алынса, үшеуі де Жаңа үлгідегі армиядан шеттетілді. Оки Бедфордширге зейнетке шықты, онда ол жерге көп инвестиция салған еді, және 1659 жылғы Үшінші Протекторат Парламентіне Бедфордширден депутат болып сайланды.

Тұтқындау және өлтіру

Интеррегнумның соңында монархияны қайта орнатуға мүмкіндік берген саяси келісімнің бір бөлігі ретінде Парламент Тегін және Жалпы Кешірім, Өтемақы және Ұмыту туралы акт қабылдады. Осы акті бойынша көптеген адамдар азаматтық соғыс және интеррегнум кезеңінде жасаған қылмыстары үшін жалпы кешірім алды. Дегенмен, жиырма адам осы кешірімнен тыс қалды. Кісі өлтіру (патша немесе Парламент рұқсатысыз), қарақшылық, зина, зорлау және колдовство сияқты белгілі бір қылмыстар, сондай-ақ актіде аталған, Карл I патшаны өлтіруге қатысқан адамдар кешірім алған жоқ. Жалпы кешірімге кірмейтініне сенгендердің кейбіреуі, корольдік жазадан қашу үшін шетелге қашты. Оки, Джон Баркстедпен бірге Германияға кетті. Шетелге қашу арқылы ол өз қылмыстары бойынша сотталу құқығынан айырылып, заңнан тыс деп жарияланды. Бірақ 1662 жылы Нидерландта Оки, Баркстед және Майлз Корбет Голландия сарайындағы ағылшын елшісі сэр Джордж Даунингтің ұстауына түсті. Үш тұтқын дереу Англияға жіберілді, және олар бұрыннан заңнан тыс есептелгендіктен, олардың соты толығымен жеке басын анықтау мәселесіне айналды. Оки және оның серіктері 1662 жылдың 19 сәуірінде Тауэр-Хиллде атқыланды; олар асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінуге үкімшілік болғанмен, олар 20 минуттан астам асылып тұрды, демек төрт бөлікке бөлінуден бұрын қайтыс болғандықтарын жорамалдауға болады. Окиге отбасысымен бірге Степниде бірінші әйелінің қасына жерленуге рұқсат берілді, бірақ көптеген адамдар құрмет көрсету үшін жиналды және ол Лондон мұнарасына жерленді.