Кіріспе

Ұлы букмекерлік тонау 1976 жылғы 21 сәуірде Австралияның Мельбурн қаласында жасалған қылмыс болды.

Қылмыс

Алты адамнан тұратын жақсы ұйымдастырылған топ Виктория клубының букмекерлік кеңсесінен шамамен 14-16 миллион доллар (2011 жылы шамамен 88 миллион долларға тең) ұрлады. Бұл клуб Мельбурн қаласындағы Куин-стрит көшесіндегі ғимараттың екінші қабатында орналасқан еді. Ұрланған соманың нақты көлемі ешқашан расталған жоқ, себебі Виктория клубы Австралия салық кеңсесінің (ATO) назарына ілікпеу үшін полицияға жоғалған соманы 1 миллион доллар деп көрсеткен. Олар оқиға болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, бірнеше қабат жоғарыда кеңсе жалдап, ақшаны сол кеңседегі сейфке жасырып, салқынқанды түрде ғимараттан шығып кетіп, көшеге араласты.

Салдары

Ұрылардың кім екені қылмыстық әлемде жақсы белгілі болды, сондықтан Беннетт Брайан мен Лесли Кейн сияқты «қорқытушылардың» және табыстың бір бөлігін талап ететін жемқор полицейлердің назарына ілікті. Кейн ағайындылары өте қатыгез психопаттар еді, олар өздерінің «үлесін» алғысы келді және оларға қалағандарын алу үшін азаптауға, мүшелеп кесуге және өлтіруге дайын еді. Кейндер оны өлтіруге ниетті екенін естігеннен кейін, Беннетт, Прендергаст және Винсент Микклсон 1978 жылдың 19 қазанында Лесли Кейнді өлтіріп, жасырынды. Кейін үш адам да кісі өлтіргені үшін тұтқындалды, бірақ денесі табылмай, айыптаулар алынып тасталды. Брайан Кейн оны өлтірумен қорқытқанда, Беннетт 1979 жылы ұсақ қылмыс бойынша тұтқындалды. Полиция оны сот залының күзет бөлмесінен сот залына алып бара жатқанда, оны бір қабат жоғары көтеріп, адвокат кейпіндегі адамның жолына шығарды. Сол адам Беннетті кеудесіне бірнеше рет оқ атты. Беннетт қашуға тырысты, бірақ сот үйінің алдында құлап, жақын арада қайтыс болды. Брайан Кейн күдікталғанмен, мән-жайлар Беннетті өлтіруге жасалған құлақтандырған сөз байласысын көрсетті, онда Виктория полициясының жоғары лауазымды қызметкерлері, әсіресе Беннеттпен ұзақ араздық болған Брайан Мерфи де бар еді. Беннеттің кісі өлтіруі үшін ешкім тұтқындалмады, бұл, шын мәнінде, өлім жазасы болды. Полиция Иан Кэрроллдің өлімінен кейін қалдырған құжаттарын тексергенде, ол 1977 жылдың сәуір және маусым аралығында шоттарына 437 165 доллар салып отырғанын анықтады. Ақша қайтарылмады және Норман Лиге айып тағылса да, ол кейіннен ақталды. Топтың басқа мүшелері ешқайсысы да сотталған жоқ. Прендергаст 1985 жылы жоғалып кетті, Лиден басқа топтың барлық мүшелері 1987 жылдың соңына дейін өлтірілді. 1992 жылы Ли Мельбурн әуежайындағы қарақшылық кезінде полициямен атылып өлтірілді. Лидің адвокаты Филип Данн кейіннен қылмыстың егжей-тегжейін, соның ішінде оған қатысқандардың барлығын жариялады. Ешкім тұтқындалмағандықтан және сотталмағандықтан, «Үлкен букмекерлік қарақшылық» техникалық тұрғыдан әлі де шешілмеген қылмыс болып қала береді.

Танымал мәдениетте

Robbery) — Майкл Торнхилл режиссерлік еткен 1985 жылғы австралиялық телефильм, ол нақты қылмысқа негіделген, бірақ қалған бөлігі толығымен ойдан шығарылған. 1986 жылы тонауды бейнелейтін үш 90 минуттық эпизодтан тұратын «Ұлы букмекерлік тонау» атты мини-сериал жарық көрді. Бұл мини-сериалдың түсірілімі 1984 жылдың 26 тамызында басталды және 1986 жылдың қыркүйегінде көрсетілді. Ли өндіріске консультант ретінде қатысты, тіпті өзінің жеке үйін Верти-стритте, Ричмондта бандиттің бірінің үйі үшін түсіру алаңы ретінде пайдаланды. Ли қайтыс болған кезде ол әлі де сол жерде тұрған. 2002 жылғы австралиялық «The Hard Word» көркем фильмі өзінің басты қылмыс көрінісін «Ұлы букмекерлік тонаудан» алды. Алайда, бұл нұсқада тонау кезінде бірнеше адам қаза табады. Қылмыстың жоғары көркемделген нұсқасы 2009 жылғы «Underbelly: A Tale of Two Cities» мини-сериалының бір эпизодында бейнеленген. Бұл нұсқада Беннет Роберт Тримболдың көмегімен, Кейн ағайындыларынсыз қылмысты жасайды. Кейндер оқиғадан кейін Крис Фланнериден ескерту алып, аумақтық соғыс басталады. Тримбол да, Фланнери де нақты тонауға қатыспаған.