Кіріспе

Құс қорығы (немесе орнитологиялық қорық) – құс түрлерін қорғауға арналған жабайы табиғат резерваты. Басқа да жабайы табиғат резерваттары сияқты, қорықтың негізгі мақсаты – түрлердің жойылу қаупіне ұшырауының немесе жойылып кетуінің алдын алу. Әдетте, резерваттағы құс түрлері аң аулаудан және олардың мекендеу орындарының жойылуынан қорғалады. Осындай қауіптерден қорғауының арқасында, құс қорықтары құстарды бақылау үшін тамаша орындар болып табылады. Көбінесе, жабайы табиғат резерваттары коммерциялық емес ұйымдар мен мемлекеттік институттардың қамқорлығында болады.

Қорғалатын аймақ

Құстар қорығы – құстардың тіршілігі үшін маңызды мекенді сақтау мақсатымен шаралар қабылданған аумақ. Ол көптеген құстарды тартатын, мысалы, батпақты жерлер немесе сирек кездесетін түрлердің сақталуы үшін маңызды жерлер болуы мүмкін. Әлем бойынша әртүрлі құқықтық статусы бар түрлі қорғалатын аумақтар кездеседі. Мұндайларға халықаралық қорғау бағдарламалары, Еуропалық Одақ басқаратын бағдарламалар, сондай-ақ ұлттық және аймақтық бағдарламалар жатады.

IBA

IBA (Important Bird Area) – BirdLife International ұйымы бастаған халықаралық қорғау бағдарламасы. IBA аймағы – құстарды жаһандық тұрғысынан қорғау үшін маңызды мекен. 2012 жылы әлем бойынша 10 000-нан астам IBA аймағы тіркелген. Бұл аумақтар BirdLife International ұйымымен анықталады және тұтас ортаны сақтауға жететіндей кіші болуы тиіс. Аймақ сондай-ақ, қоршаған ортадан ерекшеленуі керек. IBA аймақтары көбінесе бұрыннан бар қорғалатын аумақтардың құрамына кіреді, сондықтан ұлттық заңдармен қорғалады. Ұлттық қорғалатын аумақтарға кірмейтін аумақтардың құқықтық статусы мен қорғалу деңгейі елдерге қарай өзгеріп отырады.

СВА

Еуропалық Одақтың құстар туралы директивасы құстар үшін арнайы қорғалатын аумақтарды, атап айтқанда, ЕҚА (ерекше қорғалатын аймақтар) құруды талап етеді.

Рамсар

Рамсар конвенциясы (Халықаралық маңызы бар сулы-батпақты жерлер туралы, әсіресе су құстарының мекендеу ортасы ретінде) – сулы-батпақты жерлерді қорғауға бағытталған халықаралық келісімшарт, су құстарына ерекше мән беріледі.

Швеция

Швецияда құс қорықтары деп белгіленетін аумақтарды Швеция округінің әкімшілік кеңестері мен Қоршаған ортаны қорғау агенттігі таңдайды. Атақты аймақтардың ішінде Токерн, Хорнборга көлі, Оландтың оңтүстік бөлігі және Геттерон бар. Швецияда шамамен 50 Рамсар аймағы және шамамен 530 Еуропалық маңызды орнитологиялық аймақ (СЗО) бар, соңғысы шамамен .