Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нерв зақымдануына байланысты бұлшықет тонусының қалыптан тыс жоғарылауы, бұлшықеттердегі қызмет белсенділігінің және қарсылықтың күшеюі.
Abnormal increase in muscle tone due to nerve damage
increased activity and resistance in muscles
Гипертония – орталық нерв жүйесі зақымданулары, әсіресе жоғарғы моторлық нейрондар зақымданулары туралы әдебиеттерде спастикалық және ригидтікпен синоним ретінде қолданылатын термин. Зақымдалған моторлық нейрондардың төмен бағытталған жолдарды реттеу қабілетінің нашарлауы бұзылған тірек-қозғалыс рефлекстеріне, бұлшықет біліктерінің жоғары сезімталдығына және синаптық тежелудің төмендеуіне алып келеді. Бұл салдарлар симптомды бұлшықеттердің қалыптан тыс жоғары бұлшықет тонусына себеп болады. Кейбір авторлар спастикалықтың қазіргі анықтамасы – созылу рефлексіне байланысты жылдамдыққа тәуелді жоғары белсенділік, жеткіліксіз екенін айтады, себебі ол созылу рефлексінің жоғары белсенділігі болмаған жағдайда бұлшықет тонусының жоғарылауын көрсететін науқастарды ескермейді. Олар "қайта орналасатын гипертония" терминінің дұрыс екенін ұсынады, ол дәрілік немесе физиотерапия сияқты түрлі емдеу әдістеріне жақсы жауап беретін емделуге болатын жағдайды білдіреді.
Hypertonia is a term sometimes used synonymously with spasticity and rigidity in the literature surrounding damage to the central nervous system, namely upper motor neuron lesions. Impaired ability of damaged motor neurons to regulate descending pathways gives rise to disordered spinal reflexes, increased excitability of muscle spindles, and decreased synaptic inhibition. These consequences result in abnormally increased muscle tone of symptomatic muscles. Some authors suggest that the current definition for spasticity, the velocity dependent over activity of the stretch reflex, is not sufficient as it fails to take into account patients exhibiting increased muscle tone in the absence of stretch reflex over activity. They instead suggest that "reversible hypertonia" is more appropriate and represents a treatable condition that is responsive to various therapy modalities like drug or physical therapy.
Презентация
Орталық нерв жүйесінің бұзылуларымен байланысты симптомдар оң және теріс санаттарға жіктеледі. Оң симптомдарға созылу рефлексінің жоғары сезімталдығы арқасында бұлшық ет белсенділігінің артуы (яғни, қатыру және спастичность) жатады, ал теріс симптомдарға бұлшық ет белсенділігінің жеткіліксіздігі (яғни, әлсіздік) және моторлық функцияның төмендеуі жатады. Көбінесе бұл екі жіктеме бұзылыстың жекеленген түрлері деп есептеледі; алайда, кейбір авторлар олардың тығыз байланысты болуы мүмкін екенін ұсынады.
Symptoms associated with central nervous systems disorders are classified into positive and negative categories. Positive symptoms include those that increase muscle activity through hyper excitability of the stretch reflex (i. e., rigidity and spasticity) where negative symptoms include those of insufficient muscle activity (i. e. weakness) and reduced motor function. Often the two classifications are thought to be separate entities of a disorder; however, some authors propose that they may be closely related.
Патофизиология
Гипертония жоғарғы моторлық нейрон зақымдануынан туындайды, ол жарақат, ауру немесе орталық нерв жүйесіне зақым келтіретін жағдайлар салдарынан болуы мүмкін. Жоғарғы моторлық нейрон функциясының жоқтығы немесе төмендеуі төменгі моторлық нейронның гиперактивтілігіне және тежелудің жоғалуына әкеледі. Зақымдану орналасқан жеріне байланысты бұлшық ет әлсіздігінің немесе гиперактивтіліктің әртүрлі түрлері пайда болуы мүмкін, бұл спастичность, ригидтік немесе дистония сияқты көптеген неврологиялық симптомдарға себеп болады. Бұл негізінен ауырлыққа қарсы бұлшық еттерге – жоғарғы аяқтың иілгіштеріне және төменгі аяқтың кеңейткіштеріне әсер етеді. Пассивті созу кезінде спастицизмде қысқаша "бос кезең" байқалады, бірақ ригидтік кезінде байқалмайды, себебі спастицизмде тыныш күйдегі бұлшық электромиографиялық тұрғыдан үнсіз болады. Керісінше, ригидтік кезінде тыныш күйдегі бұлшық белсенділік көрсетеді. Дистониялық гипертония – бұлшық еттің пассивті созуға қарсылық көрсетуі (мұнда терапевт белсенді созылған бұлшық етті өте төмен жылдамдықпен ыңғайлы ұзындыққа дейін ақырып созады) және қозғалыстан кейін аяқтың қасақана (кейде бұрыс) позаға оралу бейілімі.
Hypertonia is caused by upper motor neuron lesions which may result from injury, disease, or conditions that involve damage to the central nervous system. The lack of or decrease in upper motor neuron function leads to loss of inhibition with resultant hyperactivity of lower motor neurons. Different patterns of muscle weakness or hyperactivity can occur based on the location of the lesion, causing a multitude of neurological symptoms, including spasticity, rigidity, or dystonia. It primarily involves the antigravity muscles – flexors of the upper limb and extensors of the lower limb. During the passive stretch, a brief “free interval” is appreciated in spasticity but not in rigidity because the resting muscle is electromyographically silent in spasticity. In contrast, in rigidity, the resting muscle shows firing. Dystonic hypertonia refers to muscle resistance to passive stretching (in which a therapist gently stretches the inactive contracted muscle to a comfortable length at very low speeds of movement) and a tendency of a limb to return to a fixed involuntary (and sometimes abnormal) posture following movement.
Менеджмент
Емдеу шаралары әрбір науқасқа жекешелендірілгені абзал. Гипертонияны емдеудің негізгі принциптері – зиянды факторлардан сақтану және жиі диапазонды қозғалыс жаттығуларын жасау.
Therapeutic interventions are best individualized to particular patients. Basic principles of treatment for hypertonia are to avoid noxious stimuli and provide frequent range of motion exercise.
Физикалық араласулар
Физиотерапия гипертонияны басқаруда моторлық нейронның қозғыштығын азайтуға бағытталған созу арқылы тиімді екені дәлелденді. Физиотерапия сеансының мақсаты – мүмкіндігінше артық тонусты тежеу, пациентке қалыпты жағдай мен қозғалыс сезімін сыйлау және қалыпты қозғалыс үлгілерін жеңілдету болуы мүмкін. Статикалық созу қозғалыс ауқымын арттырудың дәстүрлі тәсілі болса, PNF созуы көптеген клиникалық жағдайларда бұлшықет спастигін тиімді түрде азайту үшін қолданылады. Мұз салу және басқа да жергілікті анестетиктер қозғалыс функциясын жеңілдету үшін қысқа мерзімге рефлекстік белсенділікті азайтуы мүмкін. Гипертонияны азайтудың мүмкін болатын әдістері ретінде тежегіш қысым (бұлшықет-көздерге берік қысым салу), дене жылуын сақтау және ритмикалық айналу (зардап шеккен дене бөлігін баяу қайталап айналдыру арқылы демалысты ынталандыру) ұсынылады. Статикалық созудан өзге, шиналау техникалары гипертония салдарынан жоғалған буынның қозғалыс ауқымын кеңейту үшін өте құнды. Тонусты шектеудің дәстүрлі емес тәсілі – зардап шеккен буынға циклдік түрде жылдам қайталамалы пассивті қозғалыстар жасау; бұл физикалық кемістігі жоқ адамдарда да нәтижелер көрсеткен. Аэробикалық және күштік жаттығулар физиотерапевт тағайындағандай орындалуы керек, ал тонус жоғарылауына себеп болатын стрестік жағдайларды барынша азайту немесе болдырмау қажет.
Physiotherapy has been shown to be effective in controlling hypertonia through the use of stretching aimed to reduce motor neuron excitability. The aim of a physical therapy session could be to inhibit excessive tone as far as possible, give the patient a sensation of normal position and movement, and to facilitate normal movement patterns. While static stretch has been the classical means to increase range of motion, PNF stretching has been used in many clinical settings to effectively reduce muscle spasticity. Icing and other topical anesthetics may decrease the reflexive activity for short period of time in order to facilitate motor function. Inhibitory pressure (applying firm pressure over muscle tendon) and promoting body heat retention and rhythmic rotation (slow repeated rotation of affected body part to stimulate relaxation) have also been proposed as potential methods to decrease hypertonia. Aside from static stretch casting, splinting techniques are extremely valuable to extend joint range of motion lost to hypertonicity. A more unconventional method for limiting tone is to deploy quick repeated passive movements to an involved joint in cyclical fashion; this has also been demonstrated to show results on persons without physical disabilities. aerobic, and strength training exercises should be performed as prescribed by a physiotherapist, and stressful situations that may cause increased tone should be minimized or avoided.
Фармацевтикалық интервенциялар
Баклофен, диазепам және дантролен спастикалық гипертонияны емдеуде ең көп қолданылатын үш фармакологиялық препарат болып қалады. Баклофен әдетте омыртқа миы түріндегі спастикалыққа қатысты таңдаулы дәрі, ал натрий дантролен – бұлшықет тіндеріне тікелей әсер ететін жалғыз препарат. Тизанидин де қолжетімді. Фенитоин мен хлорпромазин, егер седация қолдануларын шектемесе, тиімді болуы мүмкін. Америка Құрама Штаттарында әлі қолжетімді емес кетазолам фармакологиялық мүмкіндіктер жиынтығына маңызды қосымша болуы мүмкін. Антиспастикалық препараттарды интратекальді түрде енгізу, әсер ететін орынға жақын препараттың жоғары концентрациясын қамтамасыз етеді, бұл жанама әсерлерді азайтуға көмектеседі.
Baclofen, diazepam and dantrolene remain the three most commonly used pharmacologic agents in the treatment of spastic hypertonia. Baclofen is generally the drug of choice for spinal cord types of spasticity, while sodium dantrolene is the only agent which acts directly on muscle tissue. Tizanidine is also available. Phenytoin with chlorpromazine may be potentially useful if sedation does not limit their use. Ketazolam, not yet available in the United States, may be a significant addition to the pharmacologic set of options. Intrathecal administration of antispastic medications allows for high concentrations of drug near the site of action, which limits side effects.