АҚШ сауда заңнамасы және авторлық құқықтарға қатысты мәселелер
Uruguay Round Agreements Act
АҚШ сауда заңы: Интеллектуалдық меншікке әсері. URAA келісімі шетелдік авторлық құқықтарды қорғауды күшейтті, бұрынғы қоғамдық домендік жұмыстарға да қатысты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
АҚШ-тың зияткерлік меншік құқығына әсер ететін еркін сауда заңдары
US free trade law with implications for intellectual property
Уругвай раунды келісімдері туралы заң (URAA;) – 1994 жылғы Маракеш келісімін АҚШ заңнамасына енгізген АҚШ Конгресінің қабылдаған заңы. Маракеш келісімі Тарифтер мен сауда жөніндегі жалпы келісімді (GATT) Дүниежүзілік сауда ұйымына (ДСҰ) трансформациялаған Уругвай раунды келіссөздерінің бір бөлігі болды. Оның салдарының бірі – АҚШ-та бұрын бос қолданыста болған шетелдік туындыларға авторлық құқықпен қорғау беру.
The Uruguay Round Agreements Act (URAA; ) is an Act of Congress in the United States that implemented in U. S. law the Marrakesh Agreement of 1994. The Marrakesh Agreement was part of the Uruguay Round of negotiations which transformed the General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) into the World Trade Organization (WTO). One of its effects is to give United States copyright protection to foreign works that had previously been in the public domain in the United States.
Заңнамалық тарихы
АҚШ президенті Билл Клинтон 1994 жылғы 27 қыркүйекте URAA заң жобасын Конгресске жіберді, онда ол Өкілдер палатасында H. R. 5110 ретінде және Сенатта S. 2467 ретінде ұсынылды. Заң жобасы ешбір палатаға өзгерістер енгізуге рұқсат бермейтін арнайы жеделдетілген процедура бойынша ұсынылды. Өкілдер палатасы 1994 жылғы 29 қарашада заң жобасын мақұлдады, ал Сенат 1994 жылғы 1 желтоқсанда мақұлдады. Президент Клинтон 1994 жылғы 8 желтоқсанда оған заңға қол қойды, соның нәтижесінде URAA 1995 жылғы 1 қаңтарда күшіне енді. 1997 жылы Авторлық құқық туралы техникалық түзетулер заңы (H. R. 672, Pub. L. 105 80) арқылы URAA енгізген авторлық құқық ережелеріне бірқатар техникалық түзетулер енгізілді.
U. S. President Bill Clinton sent the bill for the URAA to Congress on September 27, 1994, where it was introduced in the House of Representatives as H. R. 5110 and in the Senate as S. 2467. The bill was submitted under special fast track procedures under which neither chamber could modify it. The House passed the bill on November 29, 1994; the Senate did so on December 1, 1994. President Clinton signed it into law on December 8, 1994 as The URAA became effective on January 1, 1995. A number of technical corrections were made to the copyright provisions introduced by the URAA through the Copyright Technical Amendments Act (H. R. 672, which became Pub. L. 105 80) in 1997.
АҚШ-тың авторлық құқық туралы заңына енгізілген өзгерістер
URAA V тарауы АҚШ-тың авторлық құқық заңнамасына бірнеше өзгерістер енгізді. Ол АҚШ Кодексінің 17-тарауын ("Авторлық құқықтар") шетелдік туындыларға авторлық құқықты қайта орнату туралы толыққанды жаңа редакциядағы 104А бапты қосу және тікелей эфирдегі аудио және бейне тіркеулердің заңсыз көшірмелерін тыйым салатын жаңа 11-тарауды қосу үшін өзгертті. АҚШ Кодексінің 18-тарауына 2319А жаңа бап енгізілді, онда осы жаңа заңсыз көшірмелерге қатысты құқық бұзушылықтарға қатысты жаза шаралары егжей-тегжейлі сипатталды.
Title V of the URAA made several modifications to the Copyright law of the United States. It amended Title 17 ("Copyrights") of the United States Code to include a completely reworded article 104A on copyright restorations on foreign works and to include a new chapter 11, containing a prohibition of bootleg sound and video recordings of live performances. In Title 18 of the U. S. Code, a new article 2319A was inserted, detailing the penal measures against infringements of this new bootlegging prohibition.
Авторлық құқықтарды қалпына келтіру
АҚШ 1988 жылғы Берн конвенциясын іске асыру туралы заң күшіне енген кезде 1989 жылдың 1 наурызында Берн конвенциясына қосылды. Берн конвенциясының 18-бабында бұл келісім өзінің түпнұсқа елінде әлі де авторлық құқықтары сақталатын және авторлық құқық талап етілген елде бұрын берілген авторлық құқықтың мерзімі өткендіктен қоғамдық доменге өтпеген барлық туындыларға қатысты екені айқындалған. Осының салдарынан АҚШ-қа бұрын АҚШ-та авторлық құқықпен қорғалмаған шетелдік туындыларға авторлық құқық беру қажет болар еді. Бірақ Америка Құрама Штаттары Берн конвенциясының ретроактивтілігін мойындамады және келісімнің ережелерін тек 1989 жылдың 1 наурызынан кейін алғаш жарияланған туындыларға ғана қолданды. Бұрынғы шетелдік туындылар, басқа келісімдермен қамтылмаған және АҚШ-та авторлық құқыққа жатпаған туындылар АҚШ-та авторлық құқыққа ие болмай қалды. АҚШ Берн конвенциясының 18-бабында белгіленген ретроактивтіліктің бір жақты жоққа шығарылуы үшін қатаң сынға ұшырады және ақырында өз ұстанымын өзгертуге мәжбүр болды. URAA 17 USC 104A арқылы енгізген авторлық құқыққа қатысты өзгерістер жағдайды түзетіп, АҚШ заңнамасын Берн конвенциясының талаптарымен үйлесімді етті, бұл бұрын АҚШ-та авторлық құқықпен қорғалмаған көптеген шетелдік туындыларға авторлық құқық беруге мүмкіндік берді. Бұл туындылар АҚШ-тың стандартты авторлық құқық мерзіміне сәйкес келеді, олар ешқашан қоғамдық доменге өтпегендей. Зардап шеккен туындылар – АҚШ пен туындының шығу елі арасындағы халықаралық авторлық құқық келісімдерінің болмауы немесе АҚШ-тың авторлық құқықты тіркеу және хабарлама беру талаптарын орындамауы салдарынан қоғамдық доменде болған туындылар. Сондай-ақ, бұрын АҚШ-та авторлық құқығы болған, бірақ авторлық құқықты жаңартудың қажеттілігі орындалмағандықтан қоғамдық доменге өткен туындылар да осыған жатады. Заң барлық зардап шеккен туындыларды «қалпына келтірілген туындылар» деп анықтайды және оларға берілген авторлық құқықты «қалпына келтірілген авторлық құқық» деп атайды, тіпті көптеген туындылар ешқашан АҚШ-тың авторлық құқығына ие болмаған болса да. Авторлық құқықты қалпына келтіру 1996 жылдың 1 қаңтарынан бастап Берн конвенциясының, Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ), WIPO Авторлық құқық шартының немесе дыбыс жазбалары үшін WIPO Орындаушылар мен фонограммалар шартының мүшелері болған елдердің туындылары үшін күшіне енді. Басқа елдердің туындыларына авторлық құқықты қалпына келтіру сол елдің осы төрт келісімнің біріне қосылған ең ерте күнінен бастап күшіне енді. Авторлық құқықты қалпына келтіруден «Шет елдік мүлік күзетшісі» иелігінде немесе басқаратын авторлық құқықтар алынып тасталды, егер қалпына келтірілген авторлық құқық үкіметке немесе оның органына тиесілі болса. АҚШ-та және келісімге қатысушы елде бір уақытта жарияланған туындылар да қалпына келтіруге жарамсыз деп танылды, мұнда «бір уақытта жариялау» дегеніміз «құқықтық елде алғаш рет жарияланғаннан кейінгі 30 күн ішінде» дегенді білдіреді.
The U. S. had joined the Berne Convention on March 1, 1989, when its Berne Convention Implementation Act of 1988 entered in force. Article 18 of the Berne Convention specified that the treaty covered all works that were still copyrighted in their source country and that had not entered the public domain in the country where copyright was claimed due to the expiration of a previously granted copyright there. Consequently, the U. S. would have had to grant copyright on foreign works that were never copyrighted before in the U. S. But the United States denied this retroactivity of the Berne Convention and applied the rules of the treaty only to works first published after March 1, 1989. Earlier foreign works that were not covered by other treaties and that had until then not been subject to copyright in the U. S. remained uncopyrighted in the United States. The U. S. faced harsh criticism for its unilateral denouncement of the retroactivity of the Berne Convention defined in article 18, and ultimately had to reverse its position. The copyright changes implemented by the URAA in 17 USC 104A remedied the situation and brought the U. S. legislation in line with the requirements of the Berne Convention. effectively copyrights many foreign works that were never before copyrighted in the U. S. The works are subject to the normal U. S. copyright term, as if they had never entered the public domain. The affected works are those which were in the public domain either due to a lack of international copyright agreements between the U. S. and the country of origin of the work, or due to a failure to meet U. S. copyright registration and notification formalities. Also affected are works which did have previous U. S. copyright, but which entered the public domain due to a failure to renew the copyright. The law defines all of the affected works as "restored works" and the copyright granted to them as "restored copyright", even though many of the works never had U. S. copyright to restore. Copyright restoration went into effect on January 1, 1996, for works from countries that were, on that date, members of either the Berne Convention, the World Trade Organization (WTO), the WIPO Copyright Treaty, or, for sound recordings, the WIPO Performances and Phonograms Treaty. Copyright restoration for works from other countries went into effect on the earliest adherence date of the country to one of these four treaties. Excepted from the copyright restorations are foreign works where the copyright was ever owned or administered by the "Alien Property Custodian", if the restored copyright would be owned by a government or instrumentality thereof. Works simultaneously published within the United States and a treaty country were also ineligible for restoration, where "simultaneous publication" means "during the 30 day period following its first publication in
the eligible country."
Әкімшілік рәсімдер
URAA сонымен қатар, біреудің бұрын-соңды және адал ниетпен қоғамдық доменде болған, бірақ URAA авторлық құқығын қалпына келтірген туындыны пайдаланған жағдайларды қарастыру үшін әкімшілік процедураларды қамтыды. Мұндай пайдаланушылар осы ережеде "сенім білдіруші тараптар" деп аталады. Атап айтқанда, құқық иелері қалпына келтірілген авторлық құқықтарын іске асыру ниеті туралы хабарлама (NIE) беруге немесе өз туындыларын бұрынғы пайдаланушыларға (яғни, қолданыстағы сенім білдіруші тараптарға) осы факт туралы хабардар етуге міндетті болды. NIE АҚШ Авторлық құқық кеңсесіне тапсырылуы керек еді және ол көпшілікке қолжетімді болды. Авторлық құқық қалпына келтірілгеннен кейін құқық иесінің рұқсатынсыз туындыны пайдаланған пайдаланушыға қарсы қалпына келтірілген авторлық құқықты іске асыру үшін NIE қажет болмады.
The URAA also included in administrative procedures for dealing with cases where someone was already and in good faith using a work that had been in the public domain but on which the copyright was restored by the URAA. Such users are called "reliance parties" in that provision. In particular, rightsholders had to file a so called "Notice of Intent to Enforce" (NIE) their restored copyright, or had to inform earlier users of their works (i. e., existing reliance parties) of that fact. The NIEs were to be filed at the U. S. Copyright Office and were made publicly accessible. To enforce a restored copyright against a user who used the work without authorization from the rightsholder after the copyright had been restored, no NIE was necessary.
АӨАҚ қалпына келтірудегі қиындықтар
URAA-ның авторлық құқықты ретроспективті түрде қалпына келтіруі екі жағдайда АҚШ Конституциясын бұзады деген шағымдар айтылды. *Голан v. Гонзалес* ісінде CTEA және URAA авторлық құқықты қалпына келтіруі АҚШ Конституциясының Авторлық құқық және патент туралы ережесін (I бап, §8, 8-тармақ) бұзды деген айып тағылды, бұл ереже Конгреске «Ғылым мен пайдалы өнердің дамуын ілгерілету үшін, авторлар мен өнертапқыштарға олардың жазбалары мен жаңалықтарына белгілі бір мерзімге ерекше құқық беру арқылы» өкілеттік береді (көшірме сөздер). Арыз берушілер URAA авторлық құқықтың «белгілі бір мерзімділігін» бұзды, өйткені ол туындыларды қоғамдық доменнен алып, қайтадан авторлық құқыққа бағындырды, сондай-ақ бұл ғылым мен өнердің дамуына ықпал етпеді деп мәлімдеді. Бұдан өзге, арыз берушілер URAA Бірінші және Бесінші түзетулерді бұзды деп шағымданып, сотқа жүгінді. АҚШ Колорадо округінің соты бұл шағымдарды қабылдамады, бірақ шешім оныншы апелляциялық сотқа шағымданылды, ол істі округтік сотқа қайтарып, Бірінші түзетудің конституциялықлығын қайта қарауды тапсырды. 2009 жылдың 3 сәуірінде *Голан v. Холдер* ісінде АҚШ Колорадо округінің судьясы Льюис Бэбкок URAA-ның Бірінші түзетуді бұзатынын анықтады. Сот URAA-ның 514-бабы мемлекеттік мүддеге қол жеткізу үшін қажетті шектен әлдеқайда асып кеткенін мәлімдеді. Конгресс қоғамдық домендегі кейбір туындыларға авторлық құқықты қайтару арқылы, роялти төлеуді талап ету және қалпына келтірілгеннен кейін бір жыл ішінде туынды туындыларды шектеу арқылы конституциялық өкілеттігін асырып, туындыларға сенім білдірген тараптардың Бірінші түзету мүдделерін толық қорғамады. 2011 жылдың 7 наурызында Жоғарғы Сот Голанның істі қарауға қатысуына келісім берді. 2012 жылдың 18 қаңтарында Жоғарғы Сот 6:2 дауыспен URAA-ны қолдады. Көпшілік пікірін судья Гинзбург, ал қарсы пікірін судья Брейер жазды. Екінші іс, *Luck's Music Library, Inc. v. Gonzales*, тек авторлық құқық және патент туралы ереже мәселесін қарастырды және қабылданбады.
The retroactive copyright restorations of the URAA have been challenged as violating the Constitution of the United States in two cases. In Golan v. Gonzales, both the CTEA and the copyright restorations of the URAA were attacked as violating the Copyright and Patent clause (article I, §8, clause 8) of the U. S. constitution, which gives Congress the power "to promote the Progress of Science and useful Arts, by securing for limited Times to Authors and Inventors the exclusive Right to their respective Writings and Discoveries." (emphasis added). The plaintiffs claimed that the URAA violated the "limitedness" of the copyright term by removing works from the public domain and placing them under copyright again, and that doing so also did not promote the progress of science or the arts. Furthermore, plaintiffs claimed the URAA violated the First and the Fifth Amendment. These challenges were dismissed by the United States Court for the District of Colorado, but the decision was appealed to the Tenth Circuit Court of Appeals, which remanded the decision to the district court, ordering a fresh evaluation of First Amendment constitutionality. On April 3, 2009, in the superseding case Golan v. Holder, Judge Lewis Babcock in the United States Court for the District of Colorado considered the URAA in violation of the First Amendment. The court held that URAA Section 514 was substantially broader than necessary to achieve the government interest. By restoring copyright to certain public domain works, and requiring royalty payments and restricting derivative works after one year following restoration, Congress overstepped its constitutional authority and failed to fully protect First Amendment interests of reliance parties in the works. On March 7, 2011, the Supreme Court granted a certiorari by Golan to hear the case. On January 18, 2012, the Supreme Court upheld the URAA in a 6–2 decision. The majority opinion was written by Justice Ginsburg and the dissent was written by Justice Breyer. A second case, Luck's Music Library, Inc. v. Gonzales, which only addressed the Copyright and Patent Clause
issue, was dismissed.
Бұрын қоғамдық меншікте болған фильмдер
1995 жылы Уругвай раунды келісімдері туралы заң АҚШ-та бірқатар танымал фильмдердің авторлық құқықтарын қайта жаңартып берді. Олардың ішінде «Метрополис» (1927), «Шантаж» (1929) және «Үшінші адам» (1949) фильмдері болды. «Метрополис» 28 жыл өткен соң, 2023 жылы қайтадан жалпыға қолжетімді болды.
The Uruguay Round Agreements Act restored the United States copyrights of a number of well known films in 1995. Among such titles were Metropolis (1927); Blackmail (1929); and The Third Man (1949). Metropolis reentered the public domain 28 years later, in 2023.