Кіріспе

Ісіктер мен басқа да неоплазиялардағы жасушалардың сыртқы түрінің өлшемі

Патологияда, жіктеу – бұл ісіктер мен басқа да неоплазиялардағы жасушалардың сыртқы түрінің өлшемі. Кейбір патологиялық жіктеу жүйелері тек қатерлі неоплазияларға (қатерлі ісіктерге) ғана қолданылады; ал басқалары қатерлі және қатерсіз неоплазияларға да қолданылады. Неоплазиялық жіктеу – бұл ісіктен алынған жасушалардың анаплазиясының (дифференциацияның кері дамуының) өлшемі және ісіктің пайда болған тініне қаншалықты ұқсас екеніне негізделеді. Қатерлі ісіктерді жіктеу, оның таралу деңгейін анықтайтын стадиялаудан ерекшеленеді. Патологиялық жіктеу жүйелері микроскопиялық жасушалардың сыртқы түрінің аномалияларын және олардың өсу жылдамдығының ауытқуларын жіктейді, мақсаты – тіндік деңгейдегі дамуды болжау (диспалиядағы 4 негізгі гистологиялық өзгерістерді де қараңыз). Қатерлі ісік – бұл жасушалардың өмірлік циклінің өзгеруіне байланысты туындайтын бұзылыс, ол жасушалардың шамадан тыс көбеюіне, әдетте ұзақ өмір сүруіне және нашар дифференциациялануына әкеледі. Жіктеу көрсеткіші (сандық: G1-ден G4-ке дейін) жасушалық дифференциацияның төмендеуімен артады – ол ісік жасушаларының олар пайда болған қалыпты тіндердің жасушаларынан қаншалықты ерекшеленетінін көрсетеді (төмендегі «Категориялар» бөлімін қараңыз). Ісіктер мекемеге және ісік түріне байланысты төрт, үш немесе екі деңгейлі шкаламен жіктелуі мүмкін. Гистологиялық ісік деңгейі және метастаздық (денеге таралу) стадиясы әрбір нақты қатерлі ісік пациентін бағалау, олар үшін жеке емдеу стратегиясын әзірлеу және олардың болжамын болжау үшін қолданылады. Өте нашар дифференциацияланған қатерлі ісік анапластика деп аталады.

Ерекше жүйелер

Көптеген қатерлі ісіктерге арналған жүйелердің ішінде ең танымал – Дональд Флойд Глисонның есімімен аталған Глисон жүйесі, ол простата безінің аденокарцинома жасушаларын бағалауға қолданылады. Бұл жүйе 2-ден 10-ға дейінгі бағалау шкаласын пайдаланады. Төмен Глисон балдары жақсы дифференциацияланған, аз агрессивті ісіктерді сипаттайды. Басқа жүйелерге сүт безі қатерлі ісігі үшін Блум-Ричардсон жүйесі және бүйрек қатерлі ісігі үшін Фурман жүйесі жатады. Ауыз қуысының жалпақ жасушалы карциномасында инвазивті шекараның бағалануы да пайдалы. Жұмсақ тіндердің саркомасы үшін екі гистологиялық бағалау жүйесі қолданылады: Ұлттық қатерлі ісіктер институтының (NCI) жүйесі және Францияның қатерлі ісік орталықтары федерациясының саркома тобының (FNCLCC) жүйесі.