Перктарит: 7 ғасырдағы ломбардтардың алғашқы католик королі. Діни бөліністі аяқтап, католицизмді мемлекеттік дін етіп бекітті. Билік, құрылыс жобалары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ломбардтардың патшасы, 661–662 және 671–688 жылдары
King of the Lombards, 661–62 and 671 688
Перктарит (сонымен қатар Бертари) (688 жылы қайтыс болды) – Ломбардтардың бірінші католик патшасы, VII ғасырда діни тұрғыдан бөлінген мемлекетке басшылық еткен. Ол 661 жылдан 662 жылға дейін, ал кейін 671 жылдан 688 жылға дейін билік құрды. Ол католицизмді мемлекеттік дін ретінде бекітуімен, жаулап келген басшының өмірін сақтап қалуымен және астана маңында құрылыс жобаларын салуымен маңызды. Ол Родоальдтың қазасынан кейін билікке келген Ариперт I-нің екі ұлының және мұрагерінің бірі болды. Ол билікті ағасы Годепертпен бөлісті. Олар Гарибальд I-ден тараған Бавария әулетінен шыққан Ломбардтар патшалары еді.
Perctarit (also Berthari) (died 688) was the first Catholic king of the Lombards who lead a religiously divided kingdom during the 7th Century. He ruled from 661 to 662 the first time and later from 671 to 688. He is significant for making Catholicism the official religion, sparing the life of an invading leader, and building projects around the capital. He was one of two sons and successors of Aripert I who took power after the assassination of Rodoald. He shared power with his older brother Godepert. They were from the Bavarian Dynasty kings of the Lombards who descended from Garibald I.
Ломбард саясатының контексі
Перктарит Миланды, ал Годеперт Павияны биледі. Ол католик болса, Годеперт ариандыққа жатты. Ариперт I – христиандықтың католик діні қолдаған халцедондық тармағының өкілі. Ариандық христиандық 653 жылы Родоальдтың қазасынан кейін, Ариперт I-ге дейінгі Родоальдтан бастап ломбардтарда кең тарады. Діни айырмашылықтар екі бауырды жарып, патшалықта билікке ұмтылған ынталы вассалдардың күшті қарсылығына әкелді. Перктариттің билеуі ломбард патшаларына тән тұрақсыздықты көрсетеді. VI және VII ғасырларда ломбард саясатында билікке талапкерлер ломбард патша әулетінің әйел мүшесіне үйленіп немесе одан тарап, заңдылыққа ие болатын. Ариперт I-нің танымал ломбард патшайымы Теодолинданың немере інісі болғаны, оның таққа талап етуіне маңызды рөл атқарған болуы мүмкін. Бұрынғы патшайымға немесе монархтың қызына үйлену – билікті бағындырудың бір жолы. Ломбардтардың мәдени шығу тегі «Origo Gentis Langobardorum» еңбегінде көрсетілген, онда батырлар мен құдайлардың көптеген пұтқа табынушылық аспектілері айтылады және ломбардтар ерте ломбард мәдениетін түсіну үшін маңызды батыл және құрметті тектің ұрпақтарымен байланыстырылады. Ломбардтардың пұтқа табынушылық тамыры Гримольд пен Перктарит билеуі кезінде туындаған діни және қоғамдық бөліністі түсінуге көмектеседі. Годеперт Перктаритпен соғыста Беневенто герцогы Гримольд I-нің көмегін сұрады, бірақ Гримольд ломбардтар патшалығының астанасы Павияны билеген Годепертке шабуыл жасауды жөн көрді. Бұл қала ломбардтардың мәдени сәйкестігі үшін ерекше құндылыққа ие және уәде етілген жер ретінде қарастырылды. Бұл мағына христиан дінімен тығыз байланысты, өйткені король Альбоин қаланы ломбардтар үшін бағындырғанда христиандарға мейірімділік көрсетті. Павия ломбард монархиясының астанасы болды. Бұл Гримольд үшін маңызды болды, өйткені ол қазіргі ломбард патшалық әулетіне жат адам еді. Беневентолықтар Годепертті өлтіріп, патшалықты басып алды, ал Перктарит қашуға мәжбүр болды. Перктарит алғашқыда авар қағаны Какардың сарайына келді. Осы уақытта оның әйелі Роделинде мен ұлы Кунинкперт Гримольд тарапынан тұтқынға алынып, Беневентоға жіберілді. Перктарит көп ұзамай Гримольдқа қарсы қастандық жасау үшін оралды, бірақ Францияға қашып кетті. Гримольд франктармен келісімге келгенде, Перктарит Ұлыбританияға қашуға дайындалды, бірақ Гримольдтың қазасы туралы жаңалық оған бірінші жетті.
Perctarit ruled from Milan, Godepert from Pavia. He was a Catholic, whereas Godepert was an Arian. Aripert I was a Chalcedonian Christian a branch of Christianity upheld by Catholicism. Arian Christianity was seen in the Lombards from Rodoald who preceded Aripert I after Rodoald was assassinated in 653. Faith differences split the two brothers as tensions rose in the kingdom with zealous vassals looking for power. Perctarit’s reign shows the instability that was typical for many Lombard Kings. In 6th and 7th century, any aspirant to power in Lombard politics might obtain legitimacy by becoming married to or deriving from a female member of the Lombard royal dynasty. The fact that Aripert I was the nephew of the well known Lombard Queen Theodelinda may have played an integral part in his claim to the throne. Marrying a former queen or daughter of a monarch is a way to claim power. The cultural origins of the Lombards are shown in the Origo Gentis Langobardorum mentioning many pagan aspects of heroes, deities, and linking Lombards to brave and honorable lineage that is vital to understanding early Lombard culture. The Pagan roots of Lombard people helps to understand the religious and societal divide encountered during this power struggle between Grimoald and Perctarit’s reign. Godepert called for the aid of Duke Grimoald I of Benevento in a war with Perctarit but Grimoald chooses to attack Godepert who ruled over Pavia the capital city of the kingdom of the Lombards. This city of culturally significant to Lombard identity and holds a special value as the promised land. This meaning has strong ties to Christianity as King Alboin had mercy on Christians when taking the city for the Lombards. Pavia became the capital of the Lombard monarchy. This is significant to Grimoald as he was an outsider to the current Lombard royal dynasty. The Beneventan had Godepert assassinated and took control of the kingdom, forcing Perctarit to flee. Perctarit first arrived at the court of the Avar khagan Kakar. Meanwhile, his wife, Rodelinde, and their son Cunincpert were captured by Grimoald and sent to Benevento. Perctarit returned soon thereafter to conspire against Grimoald, but fled again to Francia. When Grimoald concluded a treaty with the Franks, Perctarit prepared to flee to Britain, but news of Grimoald's death reached him first.
Гримальд билігі және патшалықтың бөлінуі
662 жылы Перктарит пен Годеперт билікті алғаннан кейін, ағайынды патшаларды тақтан түсіріп, олардың орнына Ломбард герцогтарының біреуін орнату үшін құлық жасалды. Бірлескен патшаларға қарсы басшылықты Беневентоның Гримоальді I жасады, ал Туриннің Гарипальді оған іштен көмектесті. Годеперт Гарипальдіге сенімсіздікпен қарап, оны дипломат және кеңесші ретінде жанында ұстады. Гарипальді Годеперттің емес, герцог Гримоальдінің мүддесін қорғады. Гримоальді әскер жинап, Павияға қарай жорыққа шыққанын Годеперт Гарипальдінің қасақана бұрмалауы мен саботажы салдарынан білмеді делінген. Аңыз бойынша, Гримоальді патша сарайына келгенде, Годеперт оны жылы күтіп алды, өзіне қауіп төніп тұрғанынан мүлдем хабарсыз болды. Гримоальді сарайда қонаққа шақырылып, той-думандар мен көңіл көтерулер ұйымдастырылды. Гримоальді Годеперт патша тұрғанда қаза тапқаннан кейін таққа отырды. Годепертті өлтірген соң, Гримоальді жылдам әрекет етіп, патшалық Ломбард әулетіне үйлену арқылы таққа құқығын бекітті. Ол Ломбардтардың патшасы болу үшін Ариперт I-нің қызымен, Годеперттің әпкесімен үйленді. Гримоальді Перктаритті де өлтіруге тырысты, оны кез келген қастандықтан қашуға мәжбүр етті. Гримоальдінің билігі христиандар арасындағы жіктерді көрсетті, ариандар мен католиктердің екеуі де мемлекеттік дін болуды қалады. Дегенмен, Ломбардтар арасында әлі де ескі дінге сенушілердің ықпалы зор болды. Бұл үш топ патшаның қолдауын алу үшін күресті, ал Гримоальді Перктарит кейін түзетуге тырысатын жіктерді тудырды. Гримоальдінің Пасха күні Форлиді басып алуы пұтқа табынушылар мен православие христиандары арасында наразылық тудырды, себебі той кезінде көптеген христиандар қаза болды. Христиандарға қарсы осы зорлық актісі христиандықтың Ломбард империясының құрылуында және Италия түбегін басып алуда маңызды рөл атқарғанына қарамастан, Ломбард қоғамында ескі діннің маңыздылығы жоқ екенін көрсетті. Перктарит қашқан кезде, Гримоальдіге қарсы шабуыл жасауға тырысқан күштер қиындықтар тудырды. Атап айтқанда, ол Венецияға аварлардың шабуылын тойтарды және Батыс Альптан келген франк әскерін де жеңді. Перктарит Ұлыбританияға теңізден өтуге дайындалып жатқанда, Гримоальдінің қазасы туралы хабар жетті және ол Италияға қайтып келді.
In 662, shortly after Perctarit and Godepert took power, a plot was brewing to remove the brother co kings and install one of the Lombard dukes in their place. The leader against the co kings was Grimoald I of Benevento with support from Garipald of Turin as an insider. Godepert mistrusted Garipald and kept him close as a diplomat and advisor. Garipald served Duke Grimoald's interests instead of Godepert’s. Godepert was reported to have been unaware that Duke Grimoald had amassed an army and was advancing on Pavia due to Garipald's misinformation and sabotage. According to narrative, Grimoald was greeted warmly by King Godepert, who was unaware of the danger he was in, upon the rebellious duke's arrival at the king's palace. Grimoald was invited to stay in the palace and enjoy feasts and entertainment. Grimoald took the throne after King Godepert was fatally stabbed during his stay. After killing Godepert, Grimoald acts quickly and confirms his claim to the throne by marrying into the royal Lombard bloodline. He marries a daughter of Aripert I, a sister of Godepert, to claim his spot as King of the Lombards. Grimoald attempted to kill Perctarit as well forcing him to flee any assassination attempts. Grimoald’s reign shows the divide between Christians with Arians and Catholics both wanting to be the official religion. Yet, Pagan traditionalists are still popular in the Lombards as well. These three groups are fighting for support from the King and Grimoald causes divides that Perctarit will later try to mend. The Easter Day capture of Forlì by Grimoald caused unrest between pagans and Orthodox Christians, as many Christians were killed in the celebrations. This act of violence against Christians shows that Paganism is not as inconsequential to Lombard society as even though Christianity has played a strong role in the foundation of the Lombard empire and conquest of the Italian Peninsula. While Perctarit has fled, Grimoald has troubles from invading forces trying to take over. Notably the Avars into Venetia which he repelled and a Frankish army that was sent from the Western Alps. Perctarit prepared to sail to Britain, but news of Grimoald's death reached him first and he returned to Italy.
Қайту, католиктік, әсер
671 жылы Перктарит жер аударылудан оралып, Гримольдтың ұлы Гарибальдтың атынан басқарылған патшалығын қайтарып алды. Ол он жеті жыл (672-688) діншіл адам ретінде билік жүргізді, бұрын Годеперт бірлесіп билегенде діни бағыттар бөлінген болатын, ол католицизмді ресми дін етіп жариялады. Католицизмге көшу маңызды болды, себебі Перктарит патшалықта бейбітшілікті сақтауға тырысты, ал оның көптеген бабаларының билігі он бес жылға жетпейтін. Ломбардтардың патшасы болудың қаупі патшалықтың тұрақсыздығын көрсетті, бірақ Перктарит тіпті басқа патшалықтармен де бейбіт қарым-қатынас орнатуға ұмтылды. Перктарит жер басып алуға емес, византиялықтармен келісімге келуге мүдделі болды. Ол Трент герцогы Алагистің бүлігін басуға тырысты. Бұл оның жалғыз жорығы болды; ол герцогты тұтқындады, содан кейін кешіріп босатты. Ол католик дінін ұстанғандықтан герцогты аяды. Ол Павия қаласының сыртындағы әйгілі Агата әйелдер монастыры мен Құдай ана шіркеуін салуға жауапты болды. Лагобардтар тарихында Пауль Куниперттің Алагис тұтқындалғаннан кейін Перктариттің оған көрсеткен мейірімділігіне әсер еткені айтылады. 688 жылы Перктарит өлтірілгеннен кейін оның орнын Куниперт басты. Оның орнына оның әкесі тұтқындап, босатқан қарсыласына қарсы соғыс ашқан ұлы келді. Оның қызы Вигилинда Беневенто герцогы Румуальд I-нің ұлы Гримальд II-ге тұрмысқа шықты. Перктарит пен Роделинда Гендельдің «Роделинда, Лонгобардтар патшайымы» операсында Бертаридо мен Роделинда кейіптері ретінде мәңгілікке қалды, бірақ олардың тарихының көп бөлігі Никола Франческо Хеймнің либреттосында сақталмады, ол көбінесе Пьер Корнельдің «Пертаритінен» алынған, «Historia Langobardorum» емес. Ол Павиядағы Сантиссимо Сальваторе базиликасына жерленді.
In 671, Perctarit returned from exile and reclaimed his realm, which was being ruled on behalf of Grimoald's son Garibald. He reigned for seventeen years (672 688) as a man of religion making Catholicism the official religion after Godepert co ruling previously split branches of faith. The switch to Catholicism was significant as Perctarit would try to maintain peace in the kingdom where many of Perctarit’s predecessors’ reigns had only lasted around fifteen years. The danger associated with being King of the Lombards showed the instability of the kingdom, yet Perctarit made strives for peace even with other kingdoms. Perctarit was not interested in conquering lands but instead making peace with the Byzantines. He sought to put down the rebellion of Alagis, duke of Trent. It was to be his only campaign; he captured the duke, then pardoned and released him. He chose to spare the duke as he was more focused on Catholic faith. He is responsible for the building of the famous nunnery of Saint Agatha and Church of the Virgin outside of Pavia the capital city. In History of the Langobards Paul describes Cunipert as influential to Perctarit’s mercy on Alahis after he is captured during the rebellion. Cunipert will succeed Perctarit as king after he is killed in 688. He was succeeded by his more combative son, who would battle against the man his father had captured and released. His daughter Wigilinda married Duke Grimoald II of Benevento, son of Romuald I of Benevento. Perctarit and Rodelinde themselves were to live on in opera as the Bertarido and Rodelinda of Handel's Rodelinda, Regina de' Longobardi, though not much of their actual history survived in Nicola Francesco Haym's libretto, drawn more from Pierre Corneille's Pertharite than from Historia Langobardorum. He was buried in the Basilica of Santissimo Salvatore in Pavia.