Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Католик шіркеуімен толық қарым-қатынастағы Шығыс католик шіркеуі. Хорватия мен Сербиядағы Грек католик шіркеуі немесе Хорватия мен Сербияның Византиялық католик шіркеуі – Католик шіркеуімен толық қарым-қатынастағы, дербес (sui iuris) Шығыс католик шіркеуі. Ол Хорватия, Словения, Босния және Герцеговинаны қамтитын Крижевцидің Грек католик епархиясынан және Сербияны қамтитын Руски Крстурдың Грек католик епархиясынан тұрады. Крижевци епархиясын 2020 жылдан бері епископ Милан Стипич басқарады. Руски Крстур епархиясын 2003 жылдан бері епископ Джура Джужар басқарады (2018 жылға дейін Апостольдық экзарх ретінде). Екі епархия канондық тұрғыдан байланысқан болса да, шіркеудің біртұтас құрылымы немесе жеке шіркеулік провинциясы жоқ, себебі Крижевци епархиясы Загребтің Латын шіркеуінің архиепископиясына бағынады, ал Руски Крстур епархиясы тікелей Қасиетті Таққа бағынады.
Eastern Catholic church in full communion with the Catholic Church
The Greek Catholic Church in Croatia and Serbia or Byzantine Catholic Church of Croatia and Serbia, is a particular (sui iuris) Eastern Catholic church in full communion with the Catholic Church. It consists of the Greek Catholic Eparchy of Križevci, covering Croatia, Slovenia, Bosnia and Herzegovina, and the Greek Catholic Eparchy of Ruski Krstur, covering Serbia. The Eparchy of Križevci is headed by Bishop Milan Stipić since 2020. The Eparchy of Ruski Krstur is headed by Bishop Đura Džudžar since 2003 (until 2018 as Apostolic Exarch). Although two eparchies are canonically linked, the church has no unified structure, nor an ecclesiastical province of its own, since the Eparchy of Križevci is suffragan to the Latin Church Archdiocese of Zagreb, and the Eparchy of Ruski Krstur is directly subject to the Holy See.
Тарих
Хорватиядағы грек-католик шіркеуі 16 ғасырдан бері бар және оны Босния мен Славониядан түріктерден қашып, әскери шекараға (Война крайына) және Хорватияның батыс бөліктеріне көшіп келген грек-славян дінтас адамдары құрды. Хорватиядағы грек-католик шіркеуінің орталығы 1777 жылдан бері Крижевциде орналасқан. 2001 жылға дейін Крижевцидің грек-католик епархиясы бұрынғы Югославияның барлық аумағындағы, оның ішінде оның барлық құрамына кіретін: Хорватия, Словения, Босния және Герцеговина, Сербия, Черногория және Солтүстік Македониядағы барлық шығыс католиктеріне толық құқық жүргізді. Ол кезде ол негізінен орталық және шығыс Хорватиядағы хорваттардың, шығыс Хорватиядағы паннониялық русиндер мен украиндердің, сондай-ақ солтүстік Босния мен солтүстік Сербиядағы және Солтүстік Македониядағы македондықтардың арасында өзінің жамағатын жинады. Югославияның құрамынан тәуелсіз мемлекеттер құрылғаннан кейін әкімшілік реорганизация процесі басталды. 2001 жылы Солтүстік Македониядағы грек-католиктер үшін Македонияның жеке грек-католик апостолдық экзархаты құрылды. Ол Крижевци епархиясынан толық бөлініп, тек Рим Папасына тікелей бағынышты деп жарияланды. 2003 жылы Сербия мен Черногориядағы грек-католиктер үшін Сербия мен Черногорияның апостолдық экзархаты құрылды. Оның алғашқы экзархы Джура Джуджар (Ђура Џуџар) 2003 жылы тағайындалды және ол Руски Крстурда тұрды. Бұл экзархат Крижевци епархиясымен байланыста қалды. Осы өзгерістерден кейін Крижевци епархиясының құзыреті Хорватия, Словения және Босния мен Герцеговинамен шектелді. 2013 жылы Черногориядағы византиялық дәстүрдегі барлық католиктер жергілікті латын епископтарына тапсырылды, сондықтан Сербия мен Черногорияның апостолдық экзархатының құзыреті тек Сербиямен шектелді. Сербияның апостолдық экзархаты 2018 жылдың желтоқсан айында Руски Крстурдің грек-католик епархиясына дейін көтерілді.
The Greek Catholic Church in Croatia has existed since the 16th century and was created by Christians of the Greek Slavic rite who fled before the Turks from Bosnia and Slavonia and moved to the area of the Military Frontier (Vojna krajina) and the western parts of Croatia. The seat of the Greek Catholic Church in Croatia has been in Križevci since 1777. Until 2001, the Greek Catholic Eparchy of Križevci had full jurisdiction over all Eastern Catholics of the Byzantine Rite throughout the entire territory of former Yugoslavia, including all of its successor states: Croatia, Slovenia, Bosnia and Herzegovina, Serbia, Montenegro and North Macedonia. During that time, it mostly gathered its faithful among the Croats in central and eastern Croatia, among the Pannonian Rusyns and Ukrainians in eastern Croatia, northern Bosnia and northern Serbia and among Macedonians in North Macedonia. After the formation of independent successor states from what had been Yugoslavia, the process of administrative reorganization was initiated. In 2001, a separate Greek Catholic Apostolic Exarchate of Macedonia was formed for Greek Catholics in North Macedonia. It was fully separated from the Eparchy of Križevci and proclaimed as directly subject only to the Holy See. In 2003, a new apostolic exarchate was created for Greek Catholics in Serbia and Montenegro, the Apostolic Exarchate of Serbia and Montenegro. Its first exarch Đura Džudžar (Ђура Џуџар) was appointed in 2003, with residence in Ruski Krstur. This exarchate remained in association with the Eparchy of Križevci. After those changes, the jurisdiction of the Eparchy of Križevci was confined to Croatia, Slovenia, and Bosnia Herzegovina. In 2013, all Catholics of Byzantine Rite in Montenegro were entrusted to the local Latin bishops, so the jurisdiction of Apostolic Exarchate of Serbia and Montenegro was reduced to Serbia only. The Apostolic Exarchate of Serbia was elevated to the Greek Catholic Eparchy of Ruski Krstur in December 2018.
Литургия және оның көлемі
Литургия - Византиялық ғұрыптың славян түрі, көне шіркеу славян тілі мен кириллица әрпін қолданады. 2010 жылы Крижевци епархиясы (Хорватия, Словения және Босния мен Герцеговина) бойынша 21 509 жатқан сенімділер тіркелді. Сол кезде Сербия мен Черногориядағы Апостольдық экзархат 22 369 сенімдіні есепке алды.
The liturgy is the Slavonic form of Byzantine Rite, using the Old Church Slavonic language and the Cyrillic alphabet. The Eparchy of Križevci reported for the year 2010 a total of 21,509 faithful (in Croatia, Slovenia, and Bosnia Herzegovina). At that time, the Apostolic Exarchate for Serbia and Montenegro reported 22,369 faithful.