Кіріспе

Қытай әскери фабрикасы. Ханянг Арсеналы – Қытай тарихындағы ең ірі және ең көне заманауи қару-жарақ фабрикаларының бірі болды.

Тарих

Бастапқыда Хубэй арсеналы деп аталған бұл арсенал 1891 жылы Цин шенеунігі Чжан Жидун құрды. Оның құны шамамен 250,000 фунт стерлинг болды және 4 жылда салынды. 1894 жылдың 23 сәуірінде құрылыс аяқталды және бірнеше мың тоннаны құрайтын арсенал кішкентай калибрлі зеңбіректерді өндіруді бастады. Онда винтовкалар, Грузон жылдам атуға арналған зеңбіректер және оқ-дәрілер жасалды. 1894 жылдың 14 маусымында өнеркәсіптік апат арсеналдағы барлық жабдықтарды және көптеген құрылыстарды жойған өртке әкеп соқты. Сол жылдың шілдесінде қайта құру жұмыстары басталды, ал 1895 жылдың тамызында жағдай қалыпқа келді, арсенал неміс M1888 Комиссия винтовкаларын шығара бастады, олар жергілікті жерде 7.92 см 88 типті Маузер винтовкасы деп аталды (дегенмен Комиссия винтовкасы Маузермен байланысты емес еді). Бүгінде бұл винтовкалар Hanyang 88 немесе 88 типті винтовка деп белгілі. Сонымен қатар, ай сайын 13,000 оқ-дәрі өндірілді. Арсеналға жыл сайын 500,000 таэль жұмсалды, ол Маузер винтовкаларын жасап, Ханян маңындағы зауыттардан болат алды. Аймақты темір және көмір кен орындары қоршап тұрды. Қытай әскері 160,000 Маузер винтовкасын, сондай-ақ таулық және кішкентай калибрлі нұсқаларын сатып алды. Зеңбіректерге арналған түтінсіз ұнтақ арсеналдың жанындағы зауытта өндірілді. Арсенал күніне 40 Маузер және айына 6 далалық зеңбірек құрастырды. Күн сайын 300 снаряд, 35,000 винтовка патроны және 1,000 фунт түтінсіз ұнтақ өндірілді. Олар Янцзы өзені арқылы Учанға жеткізілді. Қытайдың ішкі және жағалау бойындағы бекіністер осы қаруды алды. 1900 жылғы Боксерлер көтерілісі кезінде арсенал Боксерлерге 3,000-нан астам винтовка және 1 миллион оқ-дәрімен жабдықталды. 1904 жылы арсенал 88 типті винтовканың дизайнына бірнеше өзгерістер енгізді, сонымен қатар өндірістік қуатын күніне 50 винтовка және 12,000 оқ-дәріге дейін арттырды. 1910 жылы бір кезде арсенал 68 типті винтовканы шығаруға көшті, оның өндірісі күніне 38 дананы құрады. Осы кезеңде өндірілген атыс қаруларының сапасы көбінесе төмен болды, себебі жергілікті болат қорыту зауыттары көбінесе нашар жабдықталған және тиімсіз басқарылған. Учанға жақын орналасқандықтан, революционерлер Синхай революциясының Учан көтерілісі кезінде осы арсеналда сақталған шетелдік және жергілікті қарулармен жабдықталды – 7,000 винтовка, 5 миллион оқ-дәрі, 150 атты әскерлік зеңбірек және 2,000 снаряд. Революцияны қолдаған арсенал толық қуатпен жұмыс істеп, күні-түні қару-жарақ және оқ-дәрі өндірді. Қытай Республикасы арсеналды көптеген реттерге кеңейтті, ал өндіріс өсті. Дегенмен, сапасы төмен болды. 1917 жылы арсеналдың жанында оқу мектебі құрылды. 1921 жылы Browning M1917 және Mauser M1932 "Бромджендл" тапаншаларының көшірмелері өндіріле бастады. 1930 жылы 88 типті винтовканың дизайны тағы да өзгертілді, оған байонет қосылды. 1935 жылы неміс M08 үлгісіне негізделген Максим зеңбірегінің 24 типті HMG нұсқасы өндірілді. 1938 жылы жапон императорлық армиясы Ханян мен Уханға жақындағанда, арсенал Хунаньға көшіруге мәжбүр болды, оның активтерінің бір бөлігі елдегі басқа арсеналдарға ауыстырылды. Хунаньда 88 типті винтовка мен карабин, сондай-ақ Mauser Standardmodell винтовкасының қытай үлгісі, Чианг Кай-шек винтовкасы, басқаша айтқанда, Chungcheng типті винтовка өндірісі жалғасты. 1945 жылы одақтастардың жеңісінен кейін арсеналға түсетін тапсырыстар біртіндеп азайды, ал 1947 жылдың 1 шілдесінде арсенал жабылды. Арсеналдың көптеген құралдары Чунцинге көшірілді, онда ол кейінірек қару-жарақ өндірісінің негізін қалады, ал Чунцин Цзяньше осы өндіріс орындарының бірі болды. Көптеген жоғары лауазымды қызметкерлер Тайваньға көшіп, қазіргі Тайвань арсеналдарының негізін қалады.