Кіріспе

2002 жылғы Алаа Аль Асвани романы

"Якубияндық ғимарат" (عمارة يعقوبيان ‘Imārat Ya‘qūbyān) – египеттік автор Алаа Аль Асванидің романы. Кітап 2006 жылы сол атпен фильмге, ал 2007 жылы телесериалға бейімделді. 2002 жылы араб тілінде және 2004 жылы ағылшын тілінде жарық көрген бұл роман, көбінесе 1990 жылғы бірінші Gulf соғысы кезінде өтеді, 1952 жылғы революциядан бергі қазіргі египет қоғамын ашып көрсететін және сыни тұрғысынан бағалайтын туынды. Романның оқиғасы Каир қаласының орталық бөлігінде өрбітеді, ал атауын берген пәтер үйі (нақтыда бар) – қазіргі Египеттің метафорасы болып табылады және көптеген басты кейіпкерлер тұратын немесе жұмыс істейтін, сондай-ақ романның көп бөлігінде оқиғалар орын алатын ортақ кеңістік ретінде танылады. Автор, кәсібі бойынша тіс дәрігері, Каирдегі Якубияндық ғимаратта алғашқы кеңсесін ашқан. "Якубияндық ғимарат" 2002 және 2003 жылдары араб тілінде ең көп сатылған роман атанды және Мысырдың Таяу Шығыс хабар тарату қызметінің тыңдаушылары оны 2003 жылғы үздік роман деп таныды. Роман 23 тілге аударылған.

Атау

Арт-деко стилінде салынған нақты ғимарат әлі де Каир қаласының орталық бөлігінде, романнан белгілі мекенжайда тұр: 34, Талаат Харб көшесі (жергілікті каирліктер мен роман кейіпкерлері бұл көшені бұрынғы атауымен – Сулейман Паша көшесі деп атайды), бірақ оның нағыз келбеті кітаптағы сипаттамадан өзгеше. Ал Асвани оның ойдан шығарылған үлгісін "Еуропаның жоғары классикалық стилінде, грек беттері тасқа қашалған балкондарымен, бағаналары, сатылары және дәліздері табиғи мәрмәрден жасалған" деп сипаттайды.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Роман Якубиан ғимаратын 1934 жылы армян кәсіпкері Хагоп Якубиан салғаннан кейін, ол Каирдегі ең сәнді және беделді пәтерлер үйлерінің бірі ретінде сипатталды. Онда үкімет министрлері, бай өндірушілер және шетелдіктер тұратын немесе кеңселерде жұмыс істейтін. 1952 жылғы Фарук патшаны құлатып, билікті Гамал Әбдел Насерге берген революциядан кейін, Якубианда тұрған көптеген бай шетелдіктер, сондай-ақ жергілікті жер иелері мен кәсіпкерлер елден қашып кетті. Әрбір бос қалған пәтерге әскери офицер мен оның отбасы қоныстанды, олар көбінесе бұрынғы тұрғындарға қарағанда ауылдық және төмен әлеуметтік жағдайдағы адамдар болатын. Он қабатты ғимараттың шатырында әр пәтерге бір-бірден елу кішкентай бөлме бар, олардың көлемі екі метрден екі метрден аспайды. Бұл бөлмелер бастапқыда адамдар тұруы үшін емес, қойма ретінде пайдаланылды. Бірақ 1970 жылдары бай тұрғындар Каирдің орталық бөлігінен Медине Наср және Мохандесин сияқты қала шеттеріне көшуді бастағаннан кейін, бөлмелерді Египет ауылдарынан жұмыс іздеп келген кедей мигранттар біртіндеп иеленді. Шатырдағы қоғам, іс жүзінде, шалап ауданы, Мысырдың қалалануының және соңғы онжылдықтардағы ірі қалаларында, әсіресе кедей және жұмысшы табы арасындағы халық санының өсуінің символы болып табылады.

Әдеби мәні және сын

Якубиян ғимараты гомосексуализмді бейнелеу арқылы табуға қарсы шығады, әсіресе қазіргі заманғы араб әдебиетінде. Халед Диаб "Мәдени жаңбырлар" деген мақаласында осы романның осы қырын және араб әлеміндегі гомосексуализмге қатысты халықтың көзқарасын өзгертуге қалай көмектесетінін зерттейді.