Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сауд араб жазушысы (1933–2004)
Saudi writer (1933–2004)
Абдул Рахман бин Ибрахим әл Муниф (عَبْد الرَّحْمٰن بِن إِبْرَاهِيم المُنِيف; 29 мамыр 1933 – 24 қаңтар 2004), сондай-ақ Абдул Рахман Муниф ретінде де белгілі, романист, әңгімелер авторы, мемуаршы, журналист, ойшыл және мәдени сыншы. Ол 20 ғасырдағы араб тіліндегі ең ірі авторлардың бірі саналады. Оның романдары күшті саяси мазмұнға және Таяу Шығыс элитасының әлеуметтік кемшіліктерін әжуалайтын сындарға толы. Ол "Тұз қалалары" романымен ең көп танылды, онда мұнайдың табылуы дәстүрлі бедуин мәдениетін қалай өзгертіп жібергені суреттеледі. Мунифтің шығармалары Сауд Арабиясының билеушілерін наразылыққа келтірді, нәтижесінде оның көптеген кітаптарына тыйым салынды және Сауд Арабиясының азаматтығынан айырылды.
Abdul Rahman bin Ibrahim al Munif (عَبْد الرَّحْمٰن بِن إِبْرَاهِيم المُنِيف; May 29, 1933 – January 24, 2004), also known as Abdelrahman Munif, was a novelist, short story writer, memoirist, journalist, thinker, and cultural critic. He is considered one of the most significant authors in the Arabic language of the 20th century. His novels include strong political elements as well as mockeries of the Middle Eastern elite classes. He is best known for Cities of Salt, a quintet of novels about how the discovery of oil transformed a traditional Bedouin culture. Munif's work offended the rulers of Saudi Arabia, which led to the banning of many of his books and the revocation of his Saudi Arabian citizenship.
Өмірбаян
Муниф 1933 жылы Иорданияның Амман қаласында дүниеге келген. Оның әжесі ирақтық болған. Ол "Амандағы балалық шағы" атты кітабында өскен қаласы туралы айтады. 1952 жылы заң білімі алу үшін Бағдадқа, кейін Каирге көшіп кетті. Сорбонна университетінде заңгер мамандығын бітіріп, Белград университетінің Экономика факультетінде мұнай экономикасы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Кейін Иракқа оралып, мұнай министрлігінде жұмыс істеді және Баас партиясының мүшесі болды. Ол сол кезде "Аль-Нафт ва аль-Танмия" ("Мұнай және даму") атты салалық журналды редакциялады. 1970 жылдары Ирак министрлігіндегі қызметінен кеткен соң, Баас партиясынан шығып, өзі қарсы болған үкіметтен алшақтау үшін Дамаскқа (Сирия) көшіп, жазуға кірісті. Ол Таяу Шығыстың, әсіресе Сауд Арабиясының элитасын әжуалай сынға алған пародийлерімен танымал болды. Бұл елде оның көптеген кітаптарына тыйым салынды және Сауд Арабиясының азаматтығынан айырылды. Ол мұнай саласы туралы білімін толыққанды пайдаланып, оны басқаратын бизнесмендерді және оларға қызмет ететін саясаткерлерді сынады. Муниф он бес романның авторы. "Тұз қалалары" квинтеті Арабия түбегінің дәстүрлі бедуин мәдениеті мұнай өрбуімен қалай өзгергенін көрсетеді. Романдық цикл кең аймақтың тарихын бейнелейді, оны Уильям Фолкнердің Йокнапатофа округімен салыстырады. Квинтет "Mudun al Milh" (مدن الملح, "Тұз қалалары", 1984) романымен басталады, онда батыс мұнайшыларының келуімен өзгеріске ұшыраған және қираған Уди аль-Уюун шөлдік оазисі суреттеледі, бұл Чинуа Ачебенің "Бұзылған әлем" романындағы бұзылған ауылдың тағдырына ұқсас. Ачебе африкалық ауылға қуатты миссионерлердің келуінің салдарына сипаттағандай, Муниф көшпелі және оазистік қауымдардың шөлдерінен алынған зор байлықтың экономикалық, әлеуметтік және психологиялық әсерін баяндайды. Квинтет "Аль-Ухдуд" (1985; "Ауыздық"), "Тақасим әл-лайл ва әл-нахар" (1989; "Түн мен күндің арасы"), "Аль-Мунбат" (1989; "Жұлынып түскендер") және "Бадият әл-зулумат" (1989; "Қараңғылық шөлі") романдарымен жалғасады. Дэниел Берт осы квинтетті барлық уақыттағы ең ұлы романның 71-ші орнына қойды. Серияның соңғы екі романы ағылшын тіліне аударылмаған. Оның ағылшын тілінде жарық көрген алғашқы романы "Endings" ("Аяқталулар") болды. Аудармашы бұл Сауд Арабиясының ағылшын тіліне аударылған тұңғыш романы екенін айтып, араб әдебиетінде ауылдық өмір мен экологиялық мәселелерді жаңаша бейнелегені үшін жоғары баға берді, өйткені бұрынғысы көбінесе қалалық, орта таптық тәжірибелерге бағытталған. Саддам Хусейн мен оның режимін қатал сынға алғанмен, ол Американың Иракқа басып кіруіне қарсы болды және өмірінің соңғы екі жылын жаңа империализмге қарсы күреске арналған ғылыми-зерттеу жобаларымен айналысты. Ол 70 жасында Дамаскіде бүйрек және жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды.
Munif was born in 1933 in Amman, Jordan. His grandmother was Iraqi. His Story of a City: A Childhood in Amman describes his upbringing there. In 1952, he moved to Baghdad to study law and later moved to Cairo. He received a law degree from the Sorbonne and a PhD in oil economics from the University of Belgrade's Faculty of Economics. He later returned to Iraq to work in the oil ministry and became a member of the Ba'ath Party. During this time he edited an industry journal called al Naft wa al Tanmiya "Petroleum and Development". He began writing in the 1970s after he left his job with the Iraqi ministry, quit the Ba'ath party, and moved to Damascus, Syria, removing himself from a regime he opposed. He quickly became known for his scathing parodies of Middle Eastern elites, especially those of Saudi Arabia, a country which banned many of his books and stripped him of his Saudi citizenship. He used his knowledge of the oil industry to full effect, criticizing the businessmen who ran it and the politicians they served. Munif was the author of fifteen novels. The Cities of Salt quintet followed the evolution of the Arabian peninsula as its traditional Bedouin culture was transformed by the oil boom. The novels portray the history of a broad region, evoking comparisons to William Faulkner's Yoknapatawpha County. The quintet begins with Mudun al Milh (مدن الملح, Cities of Salt, 1984), depicting the desert oasis of Wadi al Uyoun as it is transformed and destroyed by the arrival of Western oilmen, a story similar to that of the disrupted village of Chinua Achebe's Things Fall Apart. Much as Achebe described the effects of the arrival of powerful missionaries on a traditional African village, so Munif chronicles the economic, social, and psychological effects of the promise of immeasurable wealth drawn from the deserts of nomad and oasis communities. The quintet continues with Al ukhdud (1985;The Trench), Taqasim al layl wa al nahar (1989; Variations on Night and Day), Al munbatt (1989; The Uprooted), and Badiyat al zulumat (1989; The Desert of Darkness). Daniel Burt ranked the quintet as the 71st greatest novel of all time. The last two novels in the series have not been translated into English. His first novel to appear in English was Endings. The translator claimed it was the first Saudi Arabian novel to be translated into English, and hailed its innovative portrayal of rural life and environmental challenges in an Arabic genre which had, until then, focused mostly on urban, middle class experiences. While he was one of the fiercest critics of Saddam Hussein and his regime, he was utterly opposed to the American invasion of Iraq and spent the last two years of his life working on non fiction projects to oppose what he saw as renewed imperialism. He died in Damascus at the age of 70, of kidney and heart failure.
Ағылшын тіліне аударылған шығармалары
1987 жыл. Тұз қалалары (Тұз қалалары трилогиясы, 1-том), Нью-Йорк: Vintage Books. — 1991 жыл. Оқшау (Тұз қалалары трилогиясы, 2-том), Нью-Йорк: Vintage Books. — 1993 жыл. Түн мен күннің өзгерістері (Тұз қалалары трилогиясы, 3-том), Нью-Йорк: Vintage Books. — 1998 жыл. Аяқталулар, Лондон: Quartet Books. — 1998 жыл. Қаланың тарихы: Амман шағындағы балалық шақ, Лондон: Quartet Books.
— 1987. Cities of Salt (Cities of Salt Trilogy, Vol 1), New York: Vintage Books. — 1991. The Trench (Cities of Salt Trilogy, Vol 2), New York: Vintage Books. — 1993. Variations on Night and Day (Cities of Salt Trilogy, Vol 3), New York: Vintage Books. — 1998. Endings, London: Quartet Books. — 1998. Story of a City: A Childhood in Amman, London: Quartet Books.