Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс жаяу әскер дивизиясы (1934 – 1945)
German infantry division (1934 – 1945)
17-ші жаяу әскер дивизиясы – Германия армиясының Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және соғыс кезінде әрекет еткен жаяу әскер дивизиясы. 1934 жылы құрылған бұл дивизия Вермахттың көптеген науқандарына қатысып, 1945 жылдың қаңтар айында талқандалды. Германияда қайта құрылып, сол жылдың мамыр айында одақтастарға тәслим болды. Дивизия бірқатар соғыс қылмыстарына жауапты.
The 17th Infantry Division was an infantry division of the German Army, active before and during World War II. Formed in 1934, it took part in most of the campaigns of the Wehrmacht and was decimated in January 1945. Reconstituted in Germany, it surrendered to the Allies in May of that year. The division was responsible for a number of war crimes.
Тарих
Бірлік 1934 жылы қазанда Нюрнбергте Wehrgauleitung Nürnberg атауымен құрылды. Құрылғанынан кейін көп ұзамай Artillerieführer VII деп аталды. Бастапқыда кадрлық дивизия ретінде құрылғанмен, екі атау да неміс әскери күші Версаль шартымен шектелгендіктен, одан да кішігірім бөлімшелерді көрсету үшін берілді. Адольф Гитлер Версаль шартынан бас тартып, 1935 жылдың қазан айында Вермахт құрылғанын ресми түрде жариялағаннан кейін, бөлім 17-ші жаяу әскер дивизиясы болып қайта аталды. Бұл дивизияның құрамындағы полктер рейхсвердің 7-ші жаяу әскер дивизиясының 21-ші бавариялық жаяу әскер полкінің кеңейтілуі арқылы құрылды. Дивизия 1938 жылдың наурыз айында Австрияны қосып алуға қатысты. Польшаға басып кірген кезде Лейбстандарте СС Адольф Гитлермен күшейтіліп, генерал Йоханнес Бласковицтің басқаруындағы неміс 8-ші армиясына қосылды. Генерал Герберт Лохтың басшылығымен дивизия Силезияда, содан кейін Лодзь маңында ауыр шайқастарға қатысты. Пабианицада ол поляк 28-ші жаяу әскер дивизиясының және Волынск кавалерия бригадасының бөлімдерімен кездесті. Соғыстан кейін поляктар дивизияны жасаған зұлпымдар үшін айыптады.
The unit was formed in October 1934 in Nuremberg under the designation Wehrgauleitung Nürnberg. Shortly after its creation it was renamed Artillerieführer VII. Although created as an en cadre division from the very beginning, both names were intended to suggest much smaller units, as German military strength was still restricted by the Treaty of Versailles. After Adolf Hitler renounced the treaty, and officially announced the creation of the Wehrmacht in October 1935, the unit was renamed to the 17th Infantry Division. The organic regimental units of this division were formed by the expansion of the 21st Bavarian Infantry Regiment of the 7th Infantry Division of the Reichswehr. The division participated in the annexation of Austria in March 1938. During the Invasion of Poland it was reinforced by the Leibstandarte SS Adolf Hitler and attached to the German Eighth Army of Gen. Johannes Blaskowitz. Under command of Gen. Herbert Loch, the division took part in heavy fighting in Silesia, then in the vicinity of Łódź. At Pabianice it faced elements of the Polish 28th Infantry Division and the Wołyńska Cavalry Brigade. After the war, the Poles accused the division of committing atrocities.
Соғыс қылмыстары
Соғыс барысында 17-дивизияның сарбаздары бірқатар соғыс қылмыстарын жасады, әсіресе 1939 жылғы науқан кезінде Польшада. Кейбір құрбандар тірідей өртеліп, ал басқаларының денелері өртеніп жатқан үйлерге тасталды. Соғыстан кейін Польша билігі Батыс Германия прокуратурасына тергеу құжаттарын, сондай-ақ 71 анықталған құрбан туралы толық ақпаратты ұсынды. Бірақ, соңғысы түрлі себептермен соғыс қылмыстарын қудалаудан бас тартты. Неміс билігі 17-дивизияның қай бөлімдерінің қылмыстарға қатысқанын анықтау мүмкін емес екенін айтты, себебі Лейбстандарте СС Адольф Гитлер полкінің соғыс күнделігінің 1-тарауы жоқ еді. Сонымен қатар, неміс прокурорлары куәгерлер баяндаған оқиғалар тікелей соғыс қимылдарымен, әсіресе партизандармен күреспен байланысты болуы керек екенін, ал барлық бейбіт тұрғындар неміс әскеріне қарсы болғанын мәлімдеді. Соғыстан кейін ҚХДБ тергеген жеке бір іс бойынша КБЖПНП комиссиясы 10-шы және 17-шы дивизиялардың командирлерін соттауды сұрады, олар Лодзь маңындағы Влынь ауылында бірнеше ондаған поляктарды жаппай өлтіруге қатысқан. Алайда, 1974 жылдың 22 сәуірінде неміс прокуратурасы осы ауылда поляк бейбіт тұрғындарын өлтіру туралы барлық істерді қараудан бас тартты. Неміс билігі неміс әскерінен қашуға тырысқан барлық бейбіт тұрғындардың ішінде партизандар болуы мүмкін деген пікірді келтірді. Осы себепті, неміс сарбаздары өртеп жіберген амбардан малын құтқаруға тырысқан Очецкий атылып өлтірілді. Неміс билігі оның неміс сарбаздарынан қашуға тырысқанын болжады. Сол күні ақыл-есі дұрыс емес адамды атып өлтірген жағдайда да осындай түсіндірме берілді. В.Пичиктің жарақаттанған және есінен танып қалған күйінде өлтірілуіне қатысты, оның неміс сарбаздарынан қашу үшін есінен танып қалғандай болғаны айтылды.
Throughout the war, the soldiers of the 17th division committed a number of war crimes, notably in Poland during the 1939 campaign. Some of the victims were burnt alive, while the bodies of other people were thrown into burning houses. After the war the Polish authorities presented the West German prosecutors' office with the documents of the investigation, as well as the detailed information on the 71 identified victims. However, the latter declined to prosecute the war crimes on various grounds. The German authorities argued that it was impossible to determine which units of the 17th Division took part in the crimes as the 1st chapter of the war diary of Leibstandarte SS Adolf Hitler Regiment was missing. Moreover, the German prosecutors argued, that the deeds described by the witnesses must have been directly related to warfare, notably struggle against the partisans ["Freischärler"] and that all of the civilian victims were hostile towards the German forces. In a separate case investigated by the after the war, the KBZPNP commission requested the prosecution of the commanders of the 10th and 17th Divisions, which took part in a mass murder of several dozen Poles in the village of Włyń near Łódź. All cases of the murder of Polish civilians in that village were turned down by the German prosecutors' office on 22 April 1974. The German authorities argued, that it is not impossible that all the civilians trying to escape from the German forces were in fact partisans. This was the reasoning in the case of certain Ochecki who was shot to death while trying to rescue his cattle from a barn set in flames by the German soldiers. The German authorities argued that it was fair to assume that he was trying to escape from the German soldiers. The same reasoning was given in the case of a mentally sick person shot the same day. In the case of Wawrzyn Piecyk, who was killed while being wounded and unconscious, it was argued that he might have been pretending to be unconscious in order to escape from the German soldiers,
Польшаға шабуылдан кейін
Польшаға қарсы соғыстан кейін бөлім Германияға қайтарылды, содан кейін XIII корпустың құрамында Франция шайқасына қатысты. 1940 жылдың жазында дивизия Англияға баруға жоспарланған, бірақ сәтсіз аяқталған шабуылға қатысу үшін дайындықтан өтті. 1941 жылы Орталық армия тобының құрамында Барбаросса операциясына қатысты. 1941 жылдың күзінде Мәскеу шайқасында болды. Ауыр шығындарға ұшырағаннан кейін 1942 жылдың маусым айында Францияға қайтарылды. 1943 жылдың сәуір айында дивизия қайтадан Шығыс майданға оралды және Миус, Никополь, Уман, Кишинев және Яссы маңында шайқасты. 1944 жылдың тамызында бөлім Польшаға ауыстырылып, Варка мен Радом аймағында Висла өзеніндегі советтік плацдармдарды ұстап тұру үшін күресті. 1945 жылдың 1 қаңтарында 17-ші жаяу әскер дивизиясы (сол кезде А армия тобының 9-шы армиясының құрамында) 10 828 адамнан тұрды. Дивизия 1945 жылдың қаңтарында советтік Висла-Одер операциясында ауыр зақымдарға ұшырағанға дейін Варка-Радом учаскесінде қалды. Содан кейін дивизия қалдықтарынан қайта құрылып, 1945 жылдың сәуір және мамыр айларында Гёрлиц маңындағы аймақта шайқасты. Соғыс аяқталған кезде ол Рисенгебирге (қазіргі Карконоше) тауларында орналасқан еді.
After the war against Poland, the unit was withdrawn to Germany and then took part in the battle of France, as part of XIIIth Corps. Afterwards, in the summer of 1940, the division trained for taking part in the abortive invasion of England. In 1941 it participated in Operation Barbarossa as part of Army Group Center. In the fall of 1941 it took part in the Battle of Moscow. After sustaining heavy losses, it was withdrawn to France in June 1942. The division returned to the Eastern Front in April 1943, fighting around river Mius, Nikopol, Uman, Kishinev and Jassy. In August 1944 the unit was shifted to Poland and fought to contain Soviet bridgeheads on the Vistula river, around Warka and Radom. On 1 January 1945, the 17th Infantry Division (then part of 9th Army under Army Group A) had a strength of 10,828 men. The division remained in the Warka—Radom sector until it was heavily damaged in the course of the Soviet Vistula Oder offensive in January 1945. The division was then reconstituted from its remnants and fought in April and May 1945 in the area around Görlitz. At the end of the war it was located in the Riesengebirge mountains (today Karkonosze).