Кіріспе
1988 жылы Рон Манн түсірген американдық/канадтық деректі фильм. Рон Манн мен Чарли Липпинкотт еңбек еткен бұл фильм, 1930 жылдардан 1980 жылдарға дейінгі АҚШ-тағы комикс өнерінің тарихын және оның әлеуметтік маңызын зерттейді.
Comic Book Confidential is an American/Canadian documentary film, released in 1988. Directed by Ron Mann and written by Mann and Charley Lippincott, the film is a survey of the history of the comic book medium in the United States from the 1930s to the 1980s, as an art form and in social context.
Сюжет
Фильмде комикс саласындағы жиырма екі белгілі және ықпалды таланттардың, мысалы, Чарльз Бернс, Арт Шпигельман, Франсуаза Мули, Фрэнк Миллер, Стэн Ли, Уилл Эйснер, Роберт Крамб, Харви Пекар және Уильям М. Гейнс туралы материалдар бар. Сұхбаттарда авторлар өздерінің үлесі мен тарихы туралы әңгімелейді, сондай-ақ өздерінің туындыларынан үзінділерді фильмографиялық анимациялармен бірге оқиды. Сондай-ақ, Зиппи - Идрис - Жидес тірідей түсірілген нұсқасы да көрсетіледі.
Даму
Рон Манн 1985 жылы «Дауысты елестетіңіз» және «Қозғалыстағы поэзия» фильмдерінің сәттілігінен кейін Голливудқа көшті, бірақ «Қаланы тыңда» фильмінің сәтсіздігінен кейін 70 000 доллар қарызға батты. Манн Джо Меджукке жұмыс іздеп хабарласты және Иван Рейтман үшін үш сценарий жазуға келісімшарт алды. Ол қарыздарын төлеп, банктегі шот есебінде 100 000 доллар жинады. Чарли Липпинкотттың ұсынысымен Манн комикстер фестиваліне қатысты. Манн Эмиль де Антонио мен бпНиколмен комикстер туралы фильм түсіру мүмкіндігін талқылады. Бастапқыда фильмнің түсірілуі туралы деректі фильм түсіруді ұсынғаннан кейін, Манн «Legal Eagles» фильмі үшін электрондық пресс-кит жасауға шақырылды. Ол Нью-Йорктегі комикс суретшілерімен сұхбаттасу үшін берілген тегін түсірілім материалдарын және команданы пайдалануға шешім қабылдады. Universal Pictures Манн түсірген материалдарға көңіл бөлмеді және оларды қайтаруды талап етті. Содан кейін ол Дарио Фо туралы «Ашық жау» деген атаумен фильм түсіруді жоспарлады және Канада Кеңесінен 35 000 доллар грант алды. Бірақ, достарының бірі Сан-Франциско мим труппасы туралы фильм түсірген соң, ол жобадан бас тарды және грантты қайтарды. Манн комикстер идеясына қайта оралды, алғашқы инвестиция Фейффердің «Swan» қорынан 5 000 АҚШ доллары болды, кейін қоры тағы 5 000 АҚШ долларын инвестициялады. Канада Кеңесі оған 35 000 доллар грант берді. Ол жарты сағаттық деректі фильмді Канада телерадиокорпорациясына ұсынуды жоспарлады және оны өндіру үшін Дон Хейгке жүктеуді сұрады, бірақ Хейг жобаны сынай келе: «Кім комикстер оқиды?» деп сұрады. Хейг өндіруге келісті, бірақ зерттеу жұмыстарын жүргізгеннен кейін фильмнің ұзақтығын арттыруға шешім қабылдады.
Қаржыландыру
Телефильм Канаданың Театрлық қоры тек көркем фильмдерге ғана гранттар берді. Сондықтан Манн канадалық телеарнадан фильмнің тарату лицензиясын бюджетінің 25 пайызына сатып алуды талап ететін Broadcast Fund-қа өтініш жасауға мәжбүр болды. Манн бастапқыда фильмнің бюджетін 360 000 доллар деп жоспарлаған, ал лицензияны Citytv телеарнасына 90 000 долларға сатты, бұл сома фильм аяқталғаннан кейін 48 ай ішінде бөліп-бөліп төленеді. Фильмді 1987 жылдың қыркүйегіне дейін аяқтау қажет еді. Онтарио Фильмді Дамыту Корпорациясы бастапқыда 25 000 доллар капитал және 90 000 доллар аралық қаржыландыруды жоспарлаған, бірақ Citytv лицензиясының ұзақ төлем кестесіне байланысты тікелей 115 000 доллар инвестициялады. Телефильмнің сұрауымен Мартин Харбери атқарушы продюсер ретінде жұмысқа алынды. Манн фильмнің кинотеатрлардағы тарату құқығын Cineplex Odeon Films компаниясына 200 000 долларлық кепілдік және 40 000 доллар авансқа сатты. Ол Cineplex Odeon компаниясын таңдады, себебі олар таратқан P4W: Prison for Women тағы бір деректі фильмі оған ұнады. 1986 жылы фильмнің бюджеті 500 000 долларды құрады, оның ішінде 141 000 доллары Telefilm-нен, 115 000 доллары OFDC-ден, 40 000 доллары Канада Кеңесінен, 40 000 доллары Cineplex Odeon-нан және 25 000 доллары кейінге шегерілді. Дегенмен, өндіріс кешіккендіктен бюджет 700 000 долларға дейін өсті және Манн 200 000 доллар қарыз алып төледі. Манн Марвин Плудвинскиден 25 000 доллар қарыз алды және өзінің үлесін Плудвинскиге тағы 25 000 долларға сатты.
Түсірілім
Фильм үшін 50-60 адаммен сұхбат алынды, бірақ фильмде тек 22 адам көрсетілді. Ол Франк Заппамен музыкалық цензура туралы сұхбат жүргізді, бірақ ол материал фильмге енбеді. 70 сағат көлемінде түсірілімдер жүзеге асырылды. Фильмнің атауы Marvel Comics журналында жарияланған конкурс арқылы іріктелді. Жеңімпаз атау – Comic Book Confidential, ол Шпигельманның Comics Confidential ұсынысына негізделген. Уақыт шектеулеріне байланысты Манн Скрудж МакДакты жасаған Карл Баркс, All American Comics редакторы Джулиус "Джули" Шварц және алғашқы әйел комиксінің редакторы Трина Роббинспен түсірілген материалды фильмге қоса алмады.
Өңдеу
Стив Веслак, "Listen to the City" фильмінің дыбыс монтажын жасаған, фильмді монтаждады. Ол фильмді монтаждау тәжірибесі "өте, өте жағымсыз" болғанын айтты, себебі Манн өзінің жұмысын қалай ұйымдастыруды білмейтін. Олар фильмге хронологиялық құрылым беруді жоспарлаған, бірақ Манн "оған қарап, ұнамайды деп шешетін" еді, дейді Веслак. Манн фильмнің қалыпты 1:1.85 арақатынасынан гөрі тік пішімде болуын қалаған, ол комикс сияқты көрінуі үшін керек еді. Алғашқы, төрт сағаттық нұсқасы 1986 жылдың қазан айында аяқталды. Осы нұсқаның алғашқы көрсетілімінде Хейг ұйықтап қалды. Манн, Веслак және Роберт Кеннеди фильмді тағы екі ай өңдеп, екінші нұсқаны үш сағатқа қысқартты. Манн үшінші нұсқадан кейін Веслакты жұмыстан шығарды. Манн Веслакты жұмыстан шығарғаннан кейін монтаждау тағы бір жылға созылды. Элен Бесен анимациялық тізбектерді бақылады. Бастапқыда фильмде жиырма минуттық анимация болды, бірақ сұхбаттардың ұзақтығына байланысты тағы жиырма минут сұралды. Бесеннің сөзінше, Маннның осы қосымша анимацияға қатысты ешқандай жоспары болмаған және ол сюжеттік тақталарды түсінбегені үшін сынаған. Бесеннің айтуынша, 1987 жылдың наурызына қарай "барлық өндіріс бақылаудан шығып кетті". Хейг пен Харбери басқа жобалармен айналысып жатқан, ал Бесен Маннмен байланыса алмады. Ол үйлену тойынан және бір апталық демалыстан оралғаннан кейін жұмыстан шығарылды. Манн Бесенді жұмыстан шығарғаннан кейін көркемдік директорлар Герлинде Шарингер мен Стивен Льюистен көмек сұрады, бірақ өзі көп жұмыстың үстінде болды.
Шығару
Фильмді Канадада Cineplex Odeon Films, ал АҚШ-та Cinecom Pictures шығарды. Ол 1988 жылдың 23 қыркүйегінде Канаданың екі кинотеатрында және Торонто фестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. Манн жарнамалық материалдарға жеке 60 000 доллар жұмсағанын айтты. Canada Square кинотеатрындағы бір апталық көрсетілімнен 3300 доллар, ал басқа кинотеатрдағы бес апталық көрсетілімнен 13 768 доллар табыс әкелді. Cineplex Odeon компаниясының вице-президенті Джефф Сакман фильмді Торонто фестивалінде көрермендердің саны, Торонтодағы кинотеатрлардағы көрсетілімнен артық болғанын мәлімдеді. Ванкувер, Китченер, Гамильтон, Оттава, Виндзор, Монреаль және Галифакс қалаларында қысқамерзімді көрсетілімдер өткізіліп, бірнеше мың доллар табыс табылған. Манн фильмді Independent Filmmaker Project-те көрсетіп, Cinecom, Miramax, New Line Cinema және HBO компанияларынан тарату туралы ұсыныстар алды. New Line Cinema, Miramax және Бен Баренхольц Манн 350 000 доллар аванс сұрағаннан кейін ұсыныстарын кері тартып алды. Баренхольц фильмтің кинотеатрларда емес, үйдегі медиада жақсы танылатынын айтты. Манн фильм құқықтарын 80 000 долларға Cinecom компаниясына сатты, себебі олар Джон Сейлс, Джонатан Демме және Айра Дючман фильмдерін таратқан. Манн HBO компаниясының 500 000 доллар ұсынғанын, бірақ ол кинотеатрларда көрсетілімді қалағандықтан бас тартты. Дючман Манн құқықтарды сатқаннан бір апта өткен соң Cinecom компаниясынан кетіп қалды, ал компания кейін банкротқа ұшырады. Фильм 1989 жылдың 14 маусымында Film Forum кинотеатрында көрсетіліп, содан кейін қырық қалада көрсетілді. Кинотеатрлардағы таза кіріс 37 344 долларға жетті, оның ішінде Канадада 13 029 доллар, ал шетелдік нарықтарда 24 236 доллар табыс әкелді, бұл 155 656 долларлық шығынға әкеп соқты. Сондай-ақ, фильм 39-шы Берлин халықаралық кинофестивалінде көрсетілді. Бұл үйдегі компьютерде көру үшін CD-ROM форматында шығарылған алғашқы фильмдердің бірі болды (2002 жылғы DVD-нің баламасы ретінде), оған 120 беттік комикстер мен толық Комикс кодексі қоса берілді. CD-ROM 1994 жылы USA Today және 1995 жылы CD-ROM туралы толық нұсқаулықтан жағымды пікірлер алды.
Қабылдау және мұра
Брайан Д. Джонсон «Maclean’s» журналында фильмді «көркем әрі таң қалдыратын» деп мақтаған, сондай-ақ Манн «көшпелі монтаж және камера қозғалысы арқылы тұрған суреттерді жандандырды» деп жазған. «The New York Times» газетінің авторы Карин Джеймс фильмді шебер және интеллектуалды деп атады – ол «архивтерді қалдырып, жаратылыстанушыларға назар аударғанда» гүл жарады, бірақ «бұл фильм көбінесе осы тақырыпты білетіндерге арналған» және комикстерді әлеуметтік контекстке байланыстыру әрекеті «шамалы». «Вашингтон пост» газетінде Дессон Хоу фильмді «көңіл көтеретін» және тұтас бойы қызықты деп жазды. MovieCritic.com сайтындағы Кристофер Нулл комикстердің өзінен гөрі сұхбаттарды фильмнің «шынайы қуанышы» деп тапты. Питер Рист 2001 жылы фильмді «Манннің сын тұрғысынан да, халық арасында да ең үлкен жетістігі» деп сипаттады. Фильм 1989 жылы Канада кино және теледидар академиясынан «Ең үздік толық метражды деректі фильм» номинациясы бойынша «Гений» сыйлығын алды.