Кіріспе

1962 жылы Дорис Лессингтің романы

"Алтын дәптер" – британдық жазушы Дорис Лессингтің 1962 жылы жазылған романы. Оның одан кейінгі екі кітабы сияқты, бұл роман Маргарет Драбблдың «Ағылшын әдебиетінің Оксфорд серіктесі» кітабында Лессингтің «ішкі кеңістік әдебиеті» деп атаған саласына жатады; ол адамның санасы мен қоғамдық құлдырауды зерттейтін туындылары. Романда соғысқа қарсы және сталинизмге қарсы идеялар, 1930-1950 жылдар аралығында Англиядағы коммунизм мен Коммунистік партияны терең талдау, сонымен қатар жаңадан басталып келе жатқан сексуалдық революция мен әйелдердің азаттық қозғалысын зерттеу бар. 2005 жылы TIME журналы «Алтын дәптер» романын 1923 жылдан бергі ағылшын тіліндегі ең үздік 100 романның бірі деп таныды. Ол француз, поляк, итальян, швед, венгр және иврит тілдері сияқты көптеген тілдерге аударылған.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

"Алтын дәптер" – жазушы Анна Вульфтың өмірі, оның өмірін жазған төрт дәптері және оларды алтын түсті бесінші дәптерге біріктіру әрекеті туралы повесть. Кітапта Анна мен оның досы Молли Джейкобстың, сондай-ақ олардың балалары, бұрынғы күйеулері мен жақындарының өмірінен алынған, көрінетін шындыққа жақын эпизодтар ("Азат әйелдер" деп аталатын) Аннаның төрт дәптерінен алынған үзінділермен келісіп орналасқан. Дәптерлердің әрқайсысы төрт рет оралып келеді, "Азат әйелдер" эпизодтарымен араласып, бір-бірімен байланысты, хронологиялық реті жоқ, бірін-бірі толықтыратын бөлімдер құрайды. Дәптерлердің түстері: қара (Аннаның Оңтүстік Родезиядағы, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның барысындағы тәжірибесі, оның ең жақсы сатылған романына шабыдан болған), қызыл (Коммунистік партия мүшесі ретіндегі тәжірибесі), сары (Аннаның жеке өміріндегі ауыртпалыққа толы махаббат аяқталуынан шабыдан алған жаңа романы), және көк (Аннаның жеке күнделігі, онда ол естеліктерін, армандары мен сезімдерін жазады).

Негізгі тақырыптар

Лессинг өзінің алғы сөзінде романның ең маңызды тақырыбы – фрагментация (бөлшектелу) екенін айтты; Аннаның психикалық құлауы, мүмкін, оның өмірін бөлік-бөлікке бөлуінен, төрт дәптерге бөлінуінен көрініс табады, сонымен қатар қоғамның фрагментациясын да көрсетеді. Аннаның қарым-қатынастары және роман соңында алтын дәптерде бәрін біріктіруге жасаған әрекеті – оның шыдамсыз психикалық құлауының соңғы сатысы, сонымен қатар фрагментация мен естен шығуды жеңуге жасаған тытысуы.