Кіріспе

Мексикалық журнал Proceso (lang es) – Мексика қаласында жарық көретін солшыл мексикалық жаңалықтар журналы. Оны 1976 жылы журналист Хулио Шерер Гарсия құрған, ол 2015 жылы қайтыс болғанға дейін журналының президенті қызметін атқарды. Proceso дәстүрлі түрде солшыл журналистикасымен белгілі болды.

"Экселсиорға" саяси қысым

Журнал 1976 жылғы 6 қарашада, президент Луис Эчеверрия Альварес өкімдігі кезінде, саяси қысым салдарынан Шерердің "Excélsior" газетінің бас редакторы лауазымынан қуылтылуынан кейін жарық көрді. Суретшілер мен зиялылар Comunicación e Información, S. A. (CISA) журналын басып шығаратын компанияны қаржыландыру үшін аукционға қойылатын суреттер, керамика, мүсіндер және фотосуреттерді сыйға берді.

Қор

Шерер және басқа да бұрынғы тілшілер мен репортерлер CISA редакторы атынан Proceso журналын құрды. Журналдың алғашқы жылдары қиын болды және басқарма қызметкерлеріне жалақы төлеуде мәселелер туды. Бір жыл өткен соң Proceso директоры Мигель Анхель Гранадос Чапа Unomásuno газетіне жұмыс істеуге кетті. Кейін, тілші Гастон Гарсия Канту Proceso журналында оның Ұлттық антропология және тарих институтының директоры лауазымына тағайындалуына қатысты күмәнді мақала жарияланғаннан кейін журналдан кетіп қалды. Жозе Лопес Портильо (Шерердің туысы) президенттігі кезінде журналмен жақындасу болды, бірақ ол Лопес Портильоның ашуымен аяқталды, ол "Мен өз басыма соққы жеңу үшін ақша төлемеймін" деп айтты және үкіметтік жарнамаларды алып тастау арқылы журналға қысым көрсетті. 2000 жылы журналдың негізін қалаушылардың бірі және ең белгілі тілші Франсиско Ортис Пинчетти өзінің ұлы Франсиско Ортис Пардомен бірге, ол да тілші, Висенте Фокс президенттік науқанын жариялады. Олардың бір мәтіні редакция тарапынан Fox-ты жағымсыз жағдайда көрсету үшін өңделді және бұрмаланды. Журналда жария түрде түзету жарияланғаннан кейін екеуі де түсіндірмесіз журналдан қуылды. Оқиға El fenómeno Fox: la historia que Proceso censuró кітабында толық жазылған.

Фокс төрағалығы

2003 жылы аргентиналық автор Ольга Ворнат президент Висенте Фокстың әйелі Марта Сахагун мен оның ұлдары туралы «Ла хефа» («Басшы әйел») атты кітап жариялады. Федералды депутат Рикардо Шеффилд федералды үкіметтен Ворнат көтерген сыбайлас жемқорлық туралы айыптауларды тергеп қарауды сұрады. 2005 жылы Ворнат Сахагун мен оның ұлдары туралы екінші кітабын – «Крони́кас малди́тас» («Күрсінген жылнамалар») жариялады. Сол жылдың 27 ақпанында Proceso журналында Сахагунның алғашқы некесінің таратылуы туралы мақала жарияланды (оның бұрынғы күйеуіне қатысты отбасылық зорлық-зомбылық туралы шағымдар түсті) және Сахагунның ұлдарының «күмәнді» бизнесі туралы ақпарат берілді. Сол жылдың 3 мамырында Марта Сахагун Ворнат пен Proceso-ға қарсы «әдепсіздік» және жеке өміріне қол сұғу туралы Tribunal Superior de Justicia del Distrito Federal (Федералды округтің Жоғарғы соты) алдында азаматтық сотқа шағым түсірді. Мартаның ұлы Мануэль Бибриска Сахагун Ворнатқа қарсы жеке сот процесін бастады. 2005 жылдың 27 қарашасында Proceso «Амистадес пелигросас» («Қауіпті достастықтар») атты мақала жариялады, онда есірткі саудагерлерін қорғаған адвокат Ракуэнель Вильянуэва 2003 жылы Мартаның ұлы Фернандо Брибиеска Сахагунды өзінің клиенті Хайме Вальдес Мартинеспен кездестіргенін мәлімдеді. Бас прокуратура Вальдезді есірткі картелінің басшысы Хоакин «Эль Чапо» Гусман Лоэраның өкілдерінің бірі деп санайды. Қазіргі уақытта Депутаттар палатасы Брибиеска ұлдарын тергеп отыр. Папа Иоанн Павел II қайтыс болғаннан кейін Proceso әйгілі мұқабасын (2005 жылғы сәуір, 1484 нөмірі) шығарды, онда күйеуі папаның жерлеу рәсімінен кейін баспасөз мәслихатында болғанда қара киім киген, кең жұлдырықтап күлімдеген Марта Сахагунның суреті бейнеленген (Марта мен Фокс екеуі де өзінің сенімді христиан екенін мәлімдеді және жерлеу рәсіміне қатысты).