12 ғасырдағы Йорк архиепископы Роджер де Пон-Левэк

Кіріспе

12 ғасырдағы Йорк архиепискобы Роджер де Понт Л'Эвэк (немесе Бишоп Бридждің Роберті; шамамен 1115–1181) 1154 жылдан 1181 жылға дейін Йорк архиепискобы болды. Нормандияда туған ол Томас Бекеттен бұрын Кентербери архидиаконы болды, және Бекетпен бірге Теобальд Кентербери архиепискобы болған кезде Теобальдқа қызмет етті. Теобальдтың қызметінде Роджер Бекеттің жасыруға көмектескен қылмыс жасады деген айып тағылды. Роджер 1154 жылы Уильям Фицгерберттің орнын басып архиепископ болды, және Йоркта өрт салдарынан зардап шеккен Йорк соборының қайта құрылысын жүргізді. Роджер 1170 жылға дейін Англия королі Генрих II мен Бекет арасындағы дауға тым терең араласпады, сол кезде король Роджерге король ұлы Генрих Жас корольдің тәж кию рәсіміне төрағалық етуді тапсырды, бұл функция әдетте Кентербери архиепискобының міндеті еді. Қарсылық ретінде Бекет Роджерді 1170 жылдың соңында анафемаға ұшыратты, ал кейбіреулер бұл анафеманы Генрих патшаның Бекетке деген ашуының бір себебі деп санайды, ол Бекеттің өліміне әкелді. Бекеттің өліміне қатысы бар деген күдікпен Папа оны қызметінен шеттеткеннен кейін, Роджер 1171 жылдың соңында қызметіне қайта оралды және 1181 жылы қайтыс болды. Ол қайтыс болғаннан кейін Йорк кафедрасы 1189 жылға дейін бос тұрды.

Ерте өмір

Роджер шамамен 1115 жылы туған болуы мүмкін және Нормандиядағы Пон-л’Эвек қаласының тумасы болған. Оның жалғыз туысы – немере інісі Джеффри, оған Роджер Беверли монастырының провосты және Йорк архидиаконы лауазымдарын берді. Роджер 1148 жылдың наурыз айынан кейін Кентербери архидиаконы болып тағайындалғанға дейін архиепископ Теобальдтың кеңсе қызметкері болған. Бекет Теобальдтың үйіне келгенде, олардың замандасы Уильям ФитцСтефен Роджердің жаңа кеңсе қызметкерін ұнатпағанын және Томас архиепископтың ағасы Уолтер Томас қайтып келгенше екі рет қуғандарын жазды. Роджер Теобальдтың кеңсе қызметкері болып жұмыс істеген кезде Гилберт Фолиот пен Хью де Пуиземен берік достық қарым-қатынас орнатты. Кейінірек Роджер мен Бекеттің арақатынасы жақсы болмағаны еске түсірілсе де, Бекет дағдарысы басталар алдында екеуінің арасында жеккөрушілік болғанына ешқандай дәлел жоқ. Ол Йоркке солтүстікке барғанда, Теобальдтың үйіне жақын болған заңгер Вакарий Роджердің соңынан еріп, солтүстікте келесі 50 жыл өмір сүрді. Вакарий Англияға римдік азаматтық құқықты енгізуге жауапты болды және Роджердің қолдауымен осы жұмысты істеді. Ол азаматтық құқық бойынша стандартты оқулық – «Liber pauperum» еңбегін жазды және Роджер үшін маңызды кеңесші болды. Роджер 1163 жылы бірнеше ағылшын епископтарымен бірге Тур соборында қатысты. Папа Александр III 1164 жылдың ақпан айында Роджерді паптық легат етіп тағайындады, бірақ оның өкілеттіктеріне Кентербери қаласы немесе архиепископ Бекетке қатысты ештеңе кірмеді. Алайда, олардың ішінде Шотландия да болды. 1164 жылдың соңында Роджер Генрих II жіберген делегацияны бастап, паптық сотқа, яғни курияға барды. Бекет жер аударылған кезде Роджер Йорк архиепископтарының Англияның кез келген жерінде өздерінің айқыш белгісін алып жүруге паптан рұқсат алды. Кейіннен папа рұқсаттан бас тартты, бірақ Кентербери мен Йорк арасындағы күресте ешқайсысына басымдық бермеді. Роджер монахтарды ұнатпады және Ньюбургтік Уильям Роджердің Фонтен аббаттығының негізін салуды архиепископ Турстанның епископтық қызметінің ең үлкен қателігі деп жиі айтқанын жеткізді. Роджерді сондай-ақ ашкөздікпен және лайықсыз дін қызметкерлерін тағайындаумен айыптады. Алайда, ол 1137 жылы өрттен зақымданған Йорк соборын қайта жаңартуды бастады, архиепископ сарайын Йоркта салды және Рипондағы шіркеуді салуға көмектесті. Ол сондай-ақ Йорктегі мектепке жыл сайынғы 100 шиллингтік табыс берді. Генрих II өзінің ұлы Генридің 14 маусымда Вестминстер аббаттығында Йорк архиепискобы Роджердің қолынан таж киюін қалады. Бұл Кентербери архиепискобының таж кию құқығын сақтаған ұзақ дәстүрге қайшы келді, және бұл құқық 1166 жылы Папа Александр III тарапынан расталған еді. Алайда 1170 жылы Генрих II Роджерге кіші Генриге таж киюге паптан рұқсат алды, бірақ Александр кейіннен оны қайтарып алды. Бекет Англияға оралуға дейін, 1 желтоқсан күні 1170 жылы, ол Роджерді, сондай-ақ Лондон епискобы Гилберт Фолиотты және Солсбери епискобы Жоселин де Бохонды қауымнан шығарды. Бекет Англияға келгеннен кейін, үш қауымнан шығарылған адам Бекетке барып, кешірім сұрады, бірақ Бекет Гилберт пен Жоселинді кешіруге дайын болса да, тек папа ғана архиепископты кешіре алатынын талап етті. Роджер оларды бірігіп тұруға көндірді, ал үшеуі де Римге шағымдануға рұқсат алу үшін Нормандиядағы король Генрихке барды. Роджер мен оның әріптестері Генрихке айтқан оқиғалар корольдің Бекетке деген ашуын тудырып, оның шейіт болуына әкелді деп жиі айтылады. Алайда, Генрихтің ашуын тудырған және жанама түрде Бекеттің өліміне әкелген Англияға келген кезде Бекеттің мінез-құлқы туралы әңгімелер болуы мүмкін. Роджердің өмірінде бір ұлы болды, оның аты Уильям еді. Йорк Роджердің 1181 жылы қайтыс болғаннан кейін 1189 жылға дейін бос тұрды.

Roger was probably born around 1115 and was a native of Pont l'Évêque in Normandy. His only known relative was a nephew, Geoffrey, to whom Roger gave the offices of provost of Beverley Minster and archdeacon of York. Roger was a clerk of Archbishop Theobald's before being named Archdeacon of Canterbury, some time after March 1148. When Becket joined Theobald's household, their contemporary William fitzStephen recorded that Roger disliked the new clerk, and twice drove Thomas away before the archbishop's brother Walter arranged Thomas' return. It was while Roger was Theobald's clerk that he made lasting friendships with Gilbert Foliot and Hugh de Puiset. While it was later recalled that Roger and Becket did not get along, there is no evidence of hatred between the two before the Becket crisis happened. When he went north to York, the legal scholar Vacarius, who had been part of Theobald's household, followed Roger and spent the next 50 years in the north. Vacarius was responsible for introducing Roman civil law into England, and did so under the patronage of Roger. He wrote a standard textbook on the civil law, the Liber pauperum, and was an important advisor for Roger. Roger attended the Council of Tours in 1163, along with several other English bishops. Pope Alexander III named Roger a papal legate in February 1164, but his powers did not include the city of Canterbury or anything to do with Archbishop Becket. They did, however, include Scotland. In late 1164 Roger led a deputation from Henry II that visited the papal court, or curia, to try to persuade Alexander III that any decision on the deposition of Becket should take place in England under a papal legate, rather than in Rome. While Becket was in exile, Roger also managed to secure papal permission for archbishops of York to carry their cross in front of them anywhere in England, a right that had long been a bone of contention between Canterbury and York. Later, the pope rescinded the permission, but consistently refused to give primacy to either Canterbury or York in their struggles. Roger did not like monks, and William of Newburgh said that he often referred to the foundation of Fountains Abbey as the worst mistake of Archbishop Thurstan's episcopate. Roger also was accused of avarice, and of making unworthy clerical appointments. However, he also started the rebuilding of York Minster, which had been damaged by fire in 1137, built the Archbishop's Palace, York, and helped with the building of a church at Ripon. He also endowed the school at York with an annual income of 100 shillings. Henry II insisted that his son, Henry, be crowned at Westminster Abbey on 14 June 1170 by Archbishop Roger of York. This overstepped a long tradition which reserved coronations to the Archbishop of Canterbury, a reservation confirmed as recently as 1166 by Pope Alexander III. In 1170, however, Henry II received papal permission to have Roger crown the younger Henry, a permission which Alexander later revoked. Before Becket returned to England, on 1 December 1170, he excommunicated Roger, as well as Gilbert Foliot the Bishop of London and Josceline de Bohon the Bishop of Salisbury. After Becket landed in England, the three excommunicates went to Becket and asked for absolution, but while Becket was willing to absolve Gilbert and Josceline, he insisted that only the pope could absolve an archbishop. Roger persuaded the others that they should stick together, and all three went to King Henry in Normandy, to secure the king's permission for their appeals to Rome. Roger's and his fellow bishops' stories to Henry are often cited as the spark that touched off the king's anger at Becket and led to his martyrdom. However, it was more probably the stories of Becket's behaviour upon arrival in England that caused Henry's anger, and which indirectly led to the death of Becket. Roger had one son, named William, at some point in his career. York remained vacant from Roger's death in 1181 until 1189.