Кіріспе
Мальталық дәстүрлі балық аулау қайығы, 20-ғасырдың басынан бері қолданылуда. Луццу (luzzu) – Мальта аралдарындағы дәстүрлі балық аулау қайығы. Бұл қайық түрі 20-ғасырдың басында пайда болған, бірақ ол ферилла сияқты көне мальтийлік қайықтарға өте ұқсас. Олар көбінесе жарқын түстерге боялады, ал қайықтың алдыңғы бөлігінде екі көзге ұқсас сурет салынады.
A luzzu (, ) is a traditional fishing boat from the Maltese islands. This type of boat developed in the early 20th century, although it is very similar to much older traditional Maltese boats such as the ferilla. They are usually painted in bright colours, while the bow has a pair of eyes.
Атауы
Luzzu сөзі, болжам бойынша, сицилиялық guzzu сөзінен шыққан, ал ол өзі итальяндық gozzo сөзімен туындас болуы керек. Guzzu – Италия мен Сицилияда қолданылатын әдеттегі балық аулау немесе тасымалдау кемесі.
Тарих
1880 жылдары итальяндық гоццо Мальтаға жиі келіп тұратын, ал луццу дизайны 20-ғасырдың басында одан пайда болған деп саналады. Бұл қайық Мальтадағы фериллаға ұқсас, бірақ борттары биік, мұрты қысқа және берік ағаштан жасалған. Алғашқы луццилер көбінесе тасымалдау кемелері ретінде қолданылды, бірақ қозғалтқыш орнатылғаннан кейін балық аулау кемелері ретінде танымал болды. Қазіргі заманғы қайықтардың кейбіреулерінде палуба, ал кейбіреулерінде кабинасы бар. Бүгін жаңа луццилер салынбайды, бірақ бірнеше жүз қайық әлі де қолданыста, әсіресе Марсакслокк ауданында. Кейбір луццилер туристерді тасымалдау үшін жолаушылар тасымалдауға бейімделген, бірақ көпшілігі балық аулау кемелері ретінде пайдаланылуда.
Сипаттама
Лудзу – екі ұшы бар, берік қалың қайықтық. Бастапқыда лудзуда ескектер мен желкендер болған, бірақ қазіргі кезде олардың көбісі мотормен жабдықталған, оның ішінде дизельдік қозғалтқыштар ең көп таралған. 2016 жылы Мальта университетінің профессоры Энтони Аквилина лудзудың түс палитрасын таңдағанда белгілі бір дәстүрлі ережелер сақталғанын анықтады. Қайықтың төменгі жартысына қызғылт қоңыр немесе бордо түсі су сызығын көрсету үшін жағылса, қайық иесінің туған жері оның «мұсташы» түсі арқылы анықталады. «Мұсташ» – қайықтың төменгі жартысының үстіндегі, мұрт пішіндес жолақ, осы ерекшелігіне осы ат берілген. Мысалы, қызыл «мұсташ» қайық Сент-Полс шығанағынан екенін көрсетеді. Лимон сарысы Мсида немесе Сент-Джулианс қайығын, ал ақшыл сары – Марсакслокк және Марсаскала аймағынан келген қайықты білдіреді. Егер «мұсташ» қара түске боялса, онда отбасы мүшесінің қазасына байланысты күйреуді білдіреді. Марсакслокк қаласы портында көптеген лудзу және осыған ұқсас кемелердің жұмыс істеуімен әсіресе танымал. Лудзу көбінесе Мальтаның символы саналады.