Кіріспе

Американдық мүсінші Бениамино "Бене" Буфано (15 қазан 1890 – 18 тамыз 1970) – итальяндық-американдық мүсінші, ол бейбітшілікті бейнелейтін ірі ескерткіштерімен ең көп танымал. Оның модернистік туындыларында көбінесе тегіс, дөңгелек пішінді жануарлар мен салыстырмалы түрде қарапайым формалар кездеседі. Ол керамика, тас, тот баспайтын болат және мозаикамен жұмыс істеген, кейде осы материалдардың екі немесе одан да көп түрлерін біріктірген, ал кейбір жұмыстары құйма тастан жасалған көшірмелер. Ол әртүрлі есімдермен танылған, кейде Бенвенуто Буфано деген атпен жүрген, себебі ол Бенвенуто Челлиниге қатты құрметтенген. Оның бала кезіндегі лақап аты "Бене" болған, ол көбінесе "Бенни" деп ағылшыншаланды. Ол өмірінің көп бөлігін Солтүстік Калифорнияда өткізді.

Ерте өмір

Буфано Италияның Сан-Феле қаласында дүниеге келген. Ол 1901 жылы АҚШ-қа келген, кейбір деректер он алты жасында келгенін айтады, ал Буфано өзінің он бес баланың бірі екенін мәлімдеген. Буфаноның туған күні де нақты емес. Мұнда көрсетілген 1890 жыл Буфаноның өлім куәлігінде және қабірінде көрсетілген. Дегенмен, оның 1886 және 1898 жылдар аралығында дүниеге келгені туралы да мәліметтер бар. Буфаноның өмірінен айтқан көптеген әңгімелердің растығын анықтау да қиын. Говард Уилкенинг пен Соня Браунның 1972 жылғы өмірбаяндық еңбегі суретшімен сұхбаттасулар мен кең зерттеулерге негізделгенімен, ол толыққанды қорытынды емес. Суретшінің өзі мойындағандай: "Мен әр адамға оның естігісі келгенін ғана айтпадым, сонымен қатар оған лайық деп ойлағандай түсіндірдім". Буфаноның бұрынғы әйелі Вирджиния Говард Левиннің Буфано қайтыс болғаннан кейін он жыл өткен соң жарық көрген тағы бір өмірбаяндық еңбегінде ол одан естіген көптеген оқиғалар бар. Ол былай деп жазды: "Бенни жалғанды жаңғыртты, оны өнерге, тіршілікке айналдырды, бұрыс әлемде өмір сүрудің бір жолына айналдырды. Бірақ жалған айту – бұл кішкентай суретшінің ойлау процесін түсіндіру үшін дұрыс сөз емес. Егер ол жалған айтса, ол бала сияқты адал емес екенін сезбеді". Түсіндірмелермен жарық көрген жалғыз өмірбаян – 1975 жылы шыққан Лоис Раттердің шектеулі таралымды кітабы, ол Буфаноның федералды үкіметпен байланысына назар аударады. Ол 1913-1915 жылдары Нью-Йорктегі Суретшілер Лигасында Герберт Адамс, Пол Маншип және Джеймс Эрл Фрейзер сияқты мүсіншілермен бірге оқыды және оларға жұмыстарында көмектесті; сондай-ақ ол шамамен 1913 жылы Нью-Йорктегі Рослиндегі үй студиясында Гертруда Вандербильт Уитниге (Гарри Пэйн Уитни ханым) көмектесті. Бұл қарым-қатынас Буфаноға миссис Уитнидің эскиздерінен макеттер жасау тапсырылғаннан кейін күрт аяқталды. Ол эскиздерді өзгеріссіз көшіру туралы бірнеше сұранысты елемегеннен кейін, миссис Уитни шыдамдылығын жоғалтып, Буфано жасаған скульптуралардың нұсқаларын еденге лақтырып сындырды. Ол сол жерде жұмысынан кетіп қалды.

Мансап

1914 жылдың күзінде Пол Маншип Буфаноны Роберт Трейт Пэйнмен бірге Маншиптің 1915 жылғы Панама-Тынық мұхиты халықаралық көрмесінде алған тапсырмасы бойынша жұмыс істеуге шақырды. Буфано Сан-Францискодағы қытай ауданында бөлме жалдап, онда достар тапты және қытай өнеріне қызығушылық танытты. Көрмеде оған қосымша мүсін жобалары берілді: Триумф аркасы үшін панельдер және Көркем өнер сарайының басты есігінің үстіндегі гирлянда. Рузвельт көрмедегі 100 жұмыстың көрмесін тамашалады, бұл оның беделін арттырып, жүлдегерлерге құрмет әкелді. Өнер әлемінде жаңа болған Буфано (бірақ миссис Уитниге таныс болған) "Топ" деп аталатын мүсінімен 500 долларлық бірінші жүлдені жеңіп алды, онда оннан астам иілген тұлға бейнеленген, алдында бала тұрды. "Нью-Йорк Таймс" газеті Рузвельттің көрмеге келгені туралы хабарлады. Рузвельт осы мүмкіндікті кубистік өнерге қарсы сөйлеу үшін пайдаланды, бірақ "Бенни" Буфаноның жүлделі мүсінін мақтады. "Тамаша жұмыс", - деді ол "Таймс" газетіне, "Мен мүсіншімен танысқым келеді". 1917 жылы АҚШ Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін Буфано оң қол саусағының жартысын қазақстандық кесіп алды. Ол соғысқа қарсылық ретінде "басқару саусағын" президент Вудро Вильсонға жіберуге шешім қабылдады. Ол осы мақсатта саусағын қасақана кесіп тастағаны туралы аңыз таратуға рұқсат берді. Кейін 1917 жылы ол Калифорнияға оралып, Пасаденада студия жалдап, портреттік бас мүсіндерін жасады және философия сабақтарына қатысты. Бірақ ол Сан-Францискода өмір сүруді қалағанын түсінді және ол өмірінің соңына дейін оның негізгі орны болды, бірақ ол көп саяхаттады. 1918 жылы ол Сара Бард Филд пен Чарльз Эрскин Скотт Вудпен танысты, олар оның жұмысының маңызды демеушілері болды. Олар оған студия ұсынып, мүсіндер жасауға тапсырыс берді және суретшіге Қытайға глазурьді зерттеу үшін қаржы бөлді. Альберт М. Бендер де Буфаноға қаржылық көмек көрсеткен және Сан-Францискодағы қазіргі заманғы өнер мұражайына сыйға тартқан суретшінің туындыларын сатып алған ерте демеуші болды. Мұражай коллекциясында Буфаноның Бендердің портреті де бар. Буфано 1920 жылы Қытайға сапар шегіп, ақын Виттер Биннермен кездесіп, жолда Биннердің портретімен жұмыс істеді. Ол жоспарланғандай, глазурь туралы білу үшін шебер қыш құмырашының шеберіне оқуға түсті, бірақ ол өзінің сапар уақытын ұзартты және елді аралап, Сунь Ятсенмен және Джон Дьюимен кездесті. Ол сапардың көп бөлігін кедейлікте өткізгенін айтса да, екі жылдан кейін қытай өнерінің құнды жинағымен оралды. 1923 жылы ол Калифорниядағы Көркем өнер мектебінде (қазіргі Сан-Франциско өнер институты) сабақ беруге шақырылды, бірақ өнерді қалай оқыту керек екендігі туралы әкімшілікпен көп келіспеушіліктер болды және семестр соңында жұмыстан шығарылды. Ол 1915 жылғы көрменің аумағындағы Гавайи ғимаратында өзінің Да Винчи өнер мектебін ашты, бірақ ол бірнеше ай ішінде жабылды. Осы уақытта ол Калифорниядағы Лос-Гатостағы Вуд пен Филдтің елдік үйі үшін арнайы жасалған өнер туындыларын жасады. 1925 жылы Буфано Нью-Йорктегі Арден галереясында жеке көрме өткізді, ол International Studio журналында жарияланды, ал Метрополитен өнер мұражайы оның "Жаңа түскен жұбайлар" атты керамикалық мүсінін сатып алды. Сол жылы ол Сан-Францискода Вирджиния Ховардпен танысып, ғашық болды, Луизианаға кеткенде оған еріп, Техаста үйленді. Олар Пасаденада бірнеше апта тұрды, содан кейін әлемді аралап, Жапония, Қытай, Оңтүстік-Шығыс Азия және Үндістан, содан кейін Италия мен Францияға сапар шекті. Францияға келген кезде некелері бұзылды және ол жүкті болғанда, оны Калифорнияға жіберді. Ол күйеуінің бұрын Мари Джонс (Линдер) есімді заңды емес әйелі және Алоха М. Джонс Буфано есімді қызы болғанын білді. Буфано Францияда төрт жылға жуық уақыт өткізді, онда ол үлкен тас блогын сатып алып, Ассизидің әулие Францисктің мүсінін жасады, оны Сан-Франциско қаласына сыйға тартуға ниеттенді. Ол аяқталғаннан кейін, Ұлы депрессия басталды, Сан-Францисколықтар жұмыстың суреттерін көргеннен кейін эстетикалық наразылық білдірді және оны Калифорнияға жеткізу үшін жеткілікті ақша жиналғанға дейін екі онжылдықтан астам уақыт өтті. 1938 жылдың қараша айында ол АҚШ азаматы болып қабылданды. Ол жаңа су паркі үшін бірнеше жануар мүсіндерін жасады. Сондай-ақ, ол биік төбеде орналасқан 156 фут биіктігі бар әулие Францисктің суреттерін және модельдерін жасады. Қалалық өнер комиссиясы оны мақұлдады, бірақ ол дау-дамай мен мазаққа ұшырады және ешқашан орнатылмады. Ол Сан-Францискодағы Джордж Вашингтон орта мектебі үшін спортшылардың блоктық скульптуралық фризін жобалауды тапсырды, бірақ содан кейін оған Жозеф Сталин мен Гарри Бриджестің бейнелерін қойғаны айыпталды. Ол бұл айыптаманы жоққа шығарды, бірақ тапсырыстан бас тартты, себебі ол тым көп уақыт алады және үнемі жобаны өзгертіп отырды. 1940 жылы ол тағы бір федералдық жұмысқа тағайындалды, Сан-Франциско үшін Ұлттық жастар басқармасының өнер бөлімінің басшысы. Буфано 1944 жылдан 1948 жылға дейін Сан-Франциско өнер комиссиясының мүшесі болды. Осы кезеңде автор және суретші Генри Миллермен ұзақ жылдық достық қарым-қатынас басталды; Миллер Буфаноның мүддесін қорғайтын және 1968 жылы суретші туралы кітапқа кіріспе жазды. Ол Буфано өнер қоғамы, Сан-Франциско үшін жарық көрді, онда 115 түрлі-түсті және 8 қара-ақ суреттер болды. 1950 жылы Буфано Сан-Францискодағы Моар кафетериясы үшін үлкен мурал жасады (бірақ ол 1970 жылдары BART құрылысы үшін алынып тасталды). Төменде көрсетілгендей, оның ерекше және ірі масштабты жұмыстарының мысалдары Сан-Франциско шығанағы аймағында кеңінен таралған. Оның ең танымал жұмыстарына оқ тәрізді ескерткіштер жатады, соның ішінде тот баспайтын болаттан жасалған алғашқы мүсін. Буфано Солтүстік Бичте, кейін Оңтүстік нарықта жұмыс істеді, оның жалдама ақысын Trader Vic's иесі Виктор Бержерон төледі, ал ол Сан-Францисконың орталық қаласындағы Пресс-клубта тұрды.

Өлім және мұра

Буфано 1970 жылы жүрек ауруынан қайтыс болғанға дейін өнер тудыруын жалғастырды және жергілікті тұрғындар оны ерекше тұлға ретінде таныды. Ол өсиетімен қызы Алоха М. Буфано Джонсты (1918-1991) мұрадан бас тартты және ұлы Эрскин Скотт Буфано туралы есімдерін атамады, бар мүлкін өзі мен демеуші достары құрған Буфано өнер қоғамына қалдырды. Эрскин өсиетті күшпен өзгертіп, қоғам төрағасы болды. Бениамино Буфано Калифорния штатының Кольма қаласындағы Қасиетті Крест зиратында жерленген.