Кіріспе

Өмірді сақтандыру түрі

Эндаумент полисі – бұл өмірді сақтандыру шарты, ол белгілі бір мерзім өткеннен кейін (оның «жетілу мерзімі») немесе өлім кезінде біржолғы төлем жасауға арналған. Әдеттегі мерзімдері он, он бес немесе жиырма жылды құрайды, бірақ белгілі бір жас шегімен. Кейбір полистер сындарлы ауруға шалдыққан жағдайда да төлем жасайды. Полистер көбінесе пайдамен немесе инвестициялық шотқа байланысты болады (пайдамен біріктірілгендерді қоса), мұнда полис иесі сақтандыру компаниясы анықтайтын полистің қызмет ету мерзіміне және төленген сомаға байланысты қайтару құнын алады.

Традициялық табысты қорлар

Сақтандыру сомасы деп аталатын төленетін кепілді сома бар, және оны инвестициялық өнімділіктің нәтижесінде мерзімді (мысалы, жылдық) бонустар қосу арқылы арттыруға болады. Тұрақты бонустар (кейде реверсиялық бонустар деп те аталады) мерзімі біткенде кепілдендіріледі, ал қосымша кепілдіксіз бонус соңында, финалдық бонус ретінде төленуі мүмкін. Инвестициялық жағдайлар нашарлаған жағдайда MVR (Нарықтық құнға түзету деп те аталады, бірақ Қаржылық Жүргізу Органының анық терминология қолдануға бағытталған талабынан кейін бұл термин азайып барады) арқылы азайтылады. Мұндай шараның мақсаты – қор нарықтарының төмендеу кезеңінде негізгі активтер құнынан жоғары немесе оған тең болуы мүмкін номиналды құндылықтармен қаражатты шығарып алуға тырысатын инвесторлардан қорда қалған инвесторларды қорғау. Егер MVA қолданылса, мерзімінен бұрын тоқтату қор менеджерлерінің сол кездегі саясатына сәйкес азайтылады.

Бөлшекпен байланысты үлестік қор

Салымға байланысты жинақтау – бұл сыйлықақының бірыңғай сақтандыру қорының бірліктеріне инвестицияланатын инвестициялар. Өмір сақтандыруының құнын жабу үшін бірліктер ақшаға айналдырылады. Полистің иелері көбінесе өздерінің сыйлықақыларын қай қорларға және қандай үлеспен инвестициялауды таңдай алады. Бірлік бағалары жүйелі түрде жарияланып тұрады, ал полистің ақшаға айналдыру құны – бірліктердің ағымдағы құнымен анықталады.

Толық қорлар

Толық қамтамасыз ету – бұл пайдасы бар қамтамасыз ету, онда бастапқы кепілдендірілген сома полис күшіне енген кездегі өлім жәрдемақысына тең болады, ал өсім болған жағдайда, соңғы төлем кепілдендірілген сомадан әлдеқайда көп болады.

Төмен шығынға арналған қор (LCE)

Төмен құнды қорландыру – бұл: болашақтағы күтілетін өсім қарқыны белгілі бір мақсатты сомаға жететін қорландыру мен, егер өлім оқиғасы (немесе ауыр сырқат диагнозы қойылса) болған жағдайда, мақсатты соманың ең кемін төлеуін қамтамасыз ететін азаятын өмір сақтандыру элементінің үйлесімі. Төмен құнды қорландырудың басты мақсаты – ипотекалық несиенің сыйақысын мерзімінен бұрын немесе несие берушінің қайтыс болуына дейін толығымен өтеу болып табылады, бұл үшін қажетті сыйақы мөлшері әлдеқайда жоғары болар еді.

Саудаға шығарылған үлестер

Саудаға шығарылған ендоумент полистері (TEP) немесе екінші қолмен ендоумент полистері (SHEP) – бұл дәстүрлі (кейде әдеттегі деп аталады) пайдамен бірге толықтырылатын ендоументтер, олардың мерзімі толмағанша жаңа иесіне сатылады. TEP нарығы сатып алушыларға (инвесторларға) сақтандыру компаниясы ұсынған құннан артық бағамен қажетсіз ендоумент полистерін сатып алуға мүмкіндік береді. Инвесторлар қайтару құнынан жоғары төлейді, себебі полис тоқтатылғаннан гөрі күшінде сақталғанда көбірек құндылыққа ие болады. Полис сатылған кезде, полистегі барлық иелік құқықтар жаңа иесіне өтеді. Жаңа иесі болашақ сыйлықақы төлемдеріне жауапкершілікті қабылдайды және полис мерзімі біткенде немесе бастапқы сақтандырылған адам қайтыс болғанда тиесілі соманы алады. Полисін сатқан полис иелері енді өмірлік сақтандырудан пайда көре алмайды және басқа сақтандыру түрін алуды қарастыруы керек. TEP нарығы негізінен дәстүрлі пайдамен толықтырылатын полистермен айналысады. Ендоумент полисінің осы санатқа жататынын анықтаудың ең оңай жолы – полис құжатында бірліктер туралы айтылғандығын тексеру, бұл оның бірліктелген пайдамен толықтырылатын немесе бірлікпен байланысты полис екенін көрсетеді. Егер бонус фунт стерлингпен көрсетілсе және бірліктер туралы ешқандай мәлімет болмаса, онда бұл, әдетте, дәстүрлі пайдамен толықтырылатын ендоумент полисі болар. Басқа типтегі полистер – «бірлікпен байланысты» және «пайдамен біріктірілген» полистердің тиімділік көрсеткіші тікелей қазіргі инвестициялық нарық жағдайына байланысты. Олар көбінесе саудаға шығарылмайды, өйткені полистегі кепілдіктер көбінесе әлдеқайда төмен, ал қайтару құны мен актив үлесі арасындағы айырма (нағыз негізгі құндылық) тар болады.

Өзгертілген қорлар (АҚШ)

Өзгертілген үлестер 1988 жылғы Техникалық түзетулер заңында (H. R. 4333 (100-ші мәтін: 1988 жылғы Техникалық және әртүрлі кірістер заңы) (H. R 4333, S. 2238)) салықтан жалтару құралы ретінде пайдаланылатын біржолғы өмірлік сақтандыру (үлестер) полисіне жауап ретінде құрылды. 1988 жылғы заң 7 төлемді тексеруді белгіледі, ол полис басталган күнінен бастап 7 жыл ішінде толығымен төленген полис құруға мүмкіндік беретін белгілі бір сыйлықақы мөлшері болып табылады. Егер полис бойынша төленген сыйлықақылар белгіленген мөлшерден асып кетсе (яғни жоғары болса), онда полис 7 төлемді тексеруден өтпейді және өзгертілген үлес шарты ретінде қайта жіктеледі. Өзгертілген үлес шарттарына келесі жаңа салық ережелері қолданылады:

Үлестірулер «Бірінші кірген, бірінші шыққан» (FIFO) әдісінен «Соңғы кірген, бірінші шыққан» (LIFO) әдісіне ауысады. Бұл, шығару үшін полис иесі салық салынатын табысты салық төленбейтін бастапқы капиталды шығарудан бұрын алуын талап етеді. Полис бойынша несиелер полис иесі үшін табыс ретінде қарастырылады және несие алынған жылы табыс салығына тарта алады. Полистің бастапқы капиталынан асып түсетін үлестірулерге (шығаруларға немесе несиелерге) 59,5 жасқа толмаған полис иелері үшін 10% айып салынады (бұл 72(v) бөлісін пайдалану арқылы болдырмауға болады).

1035 айырбастау артықшылығы арқылы жаңа өмірлік сақтандыру полисіне жасалған келісім-шарт, жаңадан шығарылған полисті де өзгертілген үлес шарты ретінде жасайды. Бұл заңға енгізілген өзгеріс АҚШ-та 65 жастағы, 10 жылдық, 20 жылдық және т.б. сияқты дәстүрлі үлес полисінің кең таралған сатуын тоқтатты. Бұл полистер осы реформадан бұрынғы жылдары азайып, ұсынылуы шектелді, себебі олардың сақтандырылған сомаға шаққандағы өте жоғары құны және (сол кезде) дәстүрлі үлес жоспарында қарастырылғаннан гөрі жоғары табыс беретін көптеген кепілдік берілген инвестициялардың халыққа кең қолжетімділігі болды.