Кіріспе

АҚШ-та тұңғыш рет жалпыға таратылған лесбияндық басылым (1956–1972)

The Ladder – АҚШ-та тұңғыш рет жалпыға таратылған лесбияндық басылым. 1956 жылдан 1972 жылға дейін жарық көрген (1971 және 1972 жылдары екі айда бір рет), The Ladder – АҚШ-тағы алғашқы лесбияндық ұйым Daughters of Bilitis (DOB) үшін негізгі ай сайынғы басылым және байланыс құралы болды. Оны ONE, Inc. және Mattachine Society қолдады, DOB олармен достық қарым-қатынас сақтады. Журналдың атауы оның бірінші мұқабасындағы суреттен алынған, ол қарапайым сызықтармен бейнеленген, бұлтқа қарай көтерілетін фигураларды көрсетеді.

Тарих

Америкадағы алғашқы лесбияндық басылым "Американың ең гей журналы" деген тақырыппен шыққан Vice Versa ақпараттық бюлетені болды. Оны Лос-Анджелесте Эдит Эйд есімді хатшы (Лиза Бен псевдонімін қолданып, "лесбиян" сөзінің анаграммасын пайдаланған) жасап, редакциялаған және 1947 жылдан 1948 жылға дейін аймақта жеке таратылған. The Ladder журналының алғашқы саны 1956 жылдың қазан айында шықты, оны Филис Лион редакциялады. Көптеген авторлар псевдонимдер мен әріптердің бас әріптерін пайдаланды. Лион The Ladder журналын алғашқы бірнеше ай "Энн Фергюсон" деген атпен редакциялады, бірақ оқырмандарын жасырмауға ынталандыру үшін бұл атты тастады. Журналдың алғашқы санының орташа көлемі 20 бет болды, ал әр санының ұзындығы бірінші томның соңына қарай 12 беттен 30 бетке дейін артты. Журналдың әр саны волонтерлер тобымен терілді, мимеограф көшірмесі жасалып, қолмен тігілді. Онда кітаптар туралы рецензиялар, жаңалықтар, өлеңдер, әңгімелер, лесбиян әдебиетінің толық библиографиясы, оқырмандардан келген хаттар және DOB жиналыстарынан хабарламалар жарияланды. 1959 жылы журнал Сан-Франциско мэріне үміткер Рассел Уолденге қарсы сирек кездесетін саяси ұстанымды қабылдады, ол қазіргі мэр Джордж Кристофердің қаланы "сексуалдық ауытқуларға" бейімді жерге айналдырғанын сынаған болатын. Журнал өмірлік мерзімі бойына қоңыр қағазға оралған күйде шығарылды. Бірінші санының 175 данасы басылды, ал DOB мүшелері оларды қызығушылық танытатын барлық әйелдерге, соның ішінде Сан-Франциско телефондық анықтамалығындағы кәсіби әйелдерге және АҚШ-тың басқа да аймандарына жіберді. Көп ұзамай ол ірі қалалардағы газет стендтерінде және ауызша таратылған жарнама арқылы жазылым бойынша қолжетімді болды. 1957 жылдың қазан айына дейін тізімде 400 абонент болды. Журналға алғашқы жауап берген драматург Лоррейн Хансберри 1957 жылдың мамыр айында "L. H. N." деген қолтаңбамен алғыс хат жазып, ескі нөмірлер үшін 2,00 АҚШ долларын ұсынды және "Сіздердің бар екеніңізге қатты қуаныштымын" деп жазды. Лион оның толық хатын жариялады, ол сол санының 30 бетінің екеуін алды. Тарихшы Марсия Галло The Ladder туралы былай деп жазды: "Бастапқы күндерде оның бір данасын тапқан әйелдер үшін The Ladder өмірлік желі болды. Бұл жеке ойлар мен сезімдерді білдірудің, бөлісудің, шалқарынан және әртүрлі күнделікті өмірден байланысудың, оқшаулану мен қорқыныштан құтылудың құралы болды". Галлоның бұл тұжырымы журналда жарияланған хаттармен расталған, бірақ жарияланбаған хаттар журналдың форматы, мақсаты және мазмұны тиімсіз деп сынға алды.

Өзгерістер

1963 жылы Барбара Гиттингс «The Ladder» журналын редакциялауды өз қолына алып, оған саяси тұрғыдан жеделдік берді және журнал тақырыбына «Лесбияндық шолу» деген қосымша енгізді. Мұқабадағы сызбалар лесбиянкалардың фотосуреттерімен ауыстырылды, осылайша оларды көбірек көзге ілдіруге мүмкіндік болды. 1964 жылғы мамыр айында мұқабадағы алғашқы фотосуретте аты-жөні көрсетілмеген модель түскен. Өзінің есімін жариялауға рұқсат берген алғашқы әйел Индонезиядан келген, ол өзінің суретін және өзінің қаншалықты оқшауланғанын түсіндіретін хат жіберген. 1966 жылы Гиттингс есіне алды, мұқабаға өздерінің суреті мен атын беруге дайын әйелдердің тізімі қалыптасқан. Журналдың өндіріс сапасының жақсарғаны айқын байқалды, себебі DOB 1963 және 1969 жылдар аралығында «Пенсильвания» деген атпен белгілі бір көзден ай сайын 100 000 долларлық қаржылық көмек алды. Билитис қыздарының алғашқы мүшелерінің бірі Хелен Сандос редакторлық қызметті өз мойнына алып, саяси емес және жеңіл-жақсы көзқарасқа қайта оралды, кейде өзінің мысығының атынан редакторлық мақалалар жазды. Барбара Гриер 1968 жылы редактор болып тағайындалды, бұрын журналға Джин Дэймон, Леннокс Стронг және Верн Нивен сияқты әртүрлі псевдонимдермен үлес қосып келген. Ол кітап сыншысы ретінде ең маңызды үлесін қосты, ал редактор болғаннан кейін оны кәсіби деңгейге көтеруге тырысты. Гриер басқаруындағы екінші нөмір 48 беттен тұрды. «The Ladder» журналының бас кеңсесі Сан-Францискода орналасқан болса да, Гриер журналды Канзас-Ситиден қашықтан басқарды. Ол феминистік мәселелерге көбірек назар аудару үшін мұқабадан «лесбиянка» деген сөзді алып тастау арқылы жазылым бағасын үш есеге арттырды.

Варианттың білім беруі

Бастапқыда The Ladder оқшауланған әйелдерге эсселер мен редакциялық мақалаларда өздері жалғыз емес екенін жеткізіп, қолдау көрсетуге тырысты. Сонымен қатар, әйелдерді құқықтық мәселелер туралы біліммен қамтамасыз етуді көздеді – 1950-ші жылдары гейлер жиі тұтқындалатын барларға әлеуметтік балама ретінде Билитис қыздары әйелдерге қызмет етуге дайын болды. Мақалалар көбінесе тарихтағы белгілі лесбиянкалар мен бисексуал әйелдер туралы очерктерді қамтыды, мысалы, Радклиф Холл, Королева Кристина және Рене Вивьен. Адвокаттар, психиатрлар мен дәрігерлердің мақалалары жиі кездесетін, сондай-ақ "әдеттен тыс" бала тәрбиесі туралы кеңестер де берілді. Марион Циммер Брэдли өзінің лесбиян екенін білгеннен кейін некеде қалуға бола ма, жоқ па деген кеңес ұсынды. 1959 жылы "The Ladder" журналы Билитис қыздары ұйымдастырған панельдік талқылау туралы хабарлады, онда неке гомосексуализмді емдей ала ма деген мәселе талқыланды. Психотерапевтердің барлығы олай емес деді, ал бірі гомосексуализмді емдеуге болмайды, себебі ол ауру емес екенін айтты, тіпті оны емдеудің қажеті де жоқ екенін қосты. 1957 жылы бір психотерапевт лесбиянкалардың ер адамдардан қорқуының себебін анықтау туралы пікірін білдірді: "Жеке проблемаларыңызды бағалаудың негізгі мәселесі – сіз неге ер адамдармен жыныстық қатынастан қашып жатырсыз. Яғни, мәселе сіз әйелдерді неге ұнататыныңызда емес, еркектерді неге ұнатпайтыныңызда". Форрест Джей Акерман өзінің LauraJean Ermayne псевдонімімен (әдетте лесбияндық пульпалық көркем әдебиет жазу үшін қолданылатын) екі мақала жазды және оның үлесі үшін "құрметті лесбиян" деп жарияланды. Билитис қыздары сондай-ақ, жағымсыз қоғамда гомосексуалдығын қабылдауға қалай үйренуге болатыны туралы презентацияларды демеушілік етті. "Егер сіз өзіңізді жек көруді және ұялуды тоқтатсаңыз, содан кейін осы жер бетінде өзіңізге орын жасасаңыз, сіздің алдарыңызда көптеген шығармашылық салалар ашылады. Бұл мүмкін емес емес. Бұрынғы қоғамдар гомосексуалдарға өз орнын берген", - деді бір психотерапевт.

"Жарға" мен Энн Олдрич

Поэзия мен лесбияндық тақырыптағы әңгімелерді жіберу дереу басталды. Қазіргі кездегі кітаптар туралы рецензиялар тұрақты түрде жарияланды, соның ішінде 1957 жылдан 1963 жылға дейін «Жарға» журналының авторлары мен Марижан Микер арасында Энн Олдрич есімімен қызу пікір алмасу болды. Микер 1952 жылы Вин Пакер деген атпен «Жазғы от» романын жазды, ол үлкен сәттілікке ие болды, және ол «Билит қыздары» тобының мүшесі болды. Микердің 1955 жылғы «Біз жалғызбыз» және 1958 жылғы «Біз де сүйеміз» кітаптары Дональд Вебстер Коридің 1951 жылы жарық көрген «Америкадағы гомосексуал» кітабының нұсқасы болды, ол АҚШ-та ер адам болып өмір сүрудің қандай екені туралы құжаттық әңгіме еді. Микердің «Алтын медаль кітаптары» баспасынан шыққан кітаптары бүкіл АҚШ-та таратылды, бұл шалғайдағы адамдарға лесбиян ретінде өмір сүрудің қандай екенін түсінуге мүмкіндік берді. Дегенмен, кітаптар лесбияндықтарға аса ықылас көрсетпеді, ал Дел Мартин мен Барбара Гриер Микердің бейнелеуімен келіспеді. Олар «Жарға» журналында кітаптарды сынап, Микердің кітаптарда өзін-өзі жек көретінін айта бастады. 1958 жылы Дел Мартин Микерге жеке хат жазып, оған журналға тегін жазылуды ұсынды. Микердің кітаптарын тарату арқылы әйелдерге қол жеткізуі әлдеқайда кеңейді, ол ресурстар мен қолдау сұрап көптеген хат алды, сондықтан ол барлығына жауап бере алмады, сондықтан хат жазушыларды «Билит қыздарына» жолдады. «Мың қаладағы Карол» «Жарға» журналына қаншалықты жағымсыз болса да, ол DOB үшін маңызды жарнама болды және бүкіл АҚШ-тан оларға көптеген хаттар келді.

Жыныстық қатынас

Билитис қыздары бастапқыда лесбиянкалар мен гетеросексуалдық қоғам арасындағы қарым-қатынасқа мүмкіндігінше ассимиляцияны қолдау арқылы қарады, гетеросексуалдардың лесбиянкалардың өзінен көп ерекшеленбейтінін түсінуіне үміттене отырып. "Ұшқыр шалбар киген, қысқа шашты және еркекше мінез-құлқы бар жастар – бізге ең нашар жарнама", – деп жазды 1956 жылы бір оқырман. ДОБ президенті Д.Гриффин оған былай деп жауап берді: "Біздің ұйым бұл мәселеге қатысты, бірінші кезекте олар әйел екенін, екінші кезекте – еркекше екенін еске түсіріп, бірнеше адамды өзгертуге қол жеткізді, сондықтан олардың киімдері қоғам қабылдайтын стильде болуы керек. Көпшілік ойлағандай, біз оларға қоғамда өз орнын табуға болатынын көрсеттік, бірақ тек олар қаласа ғана". 1957 жылдың маусым айында "Трансвестизм – Мәдениеттер аралық шолу" деген тақырыппен кейбір әйелдердің шалбар кию таңдауын қорғайтын мақала жарияланды. Сол жылдың қараша айындағы нөмірде "Сан-Франциско Экзаминер" және "Сан-Франциско Хроникл" газеттерінен әйелдерге шалбар кимеуді сұраған редакциялық мақалалар қайта басылды: "Егер жас және қарт әйелдер Market St. көшесінде шалап кисе немесе тар шалбар кисе, менде су тапаншасы болса, олардың әрқайсысына су шашар едім. Әйелдер, әйел болыңыздар!". Алайда, сол нөмірде әйелдерді әйелдіктің анықтамасын кеңейтуге шақыратын эссе жарияланды: "Әрине, біз (өзіміздің әйелдігімізді) қабылдай аламыз, егер біз барлық әйелдерді қамту үшін көзқарасымызды кеңейтетін болсақ: нәзік, ұялшақ, батыл, қарапайым, кәсіпкер, жарқын". Шалбар мәселесі 1959 жылы қайта көтерілді, UPI агенттігінің әйелдерде шалбар кию сол жылы сәнді болады деген хабары қайта басылды, сондай-ақ Джин Дамон әйелдердің Батыс тарихында ер адам ретінде өмір сүргендері туралы шолу жазды. Билитис қыздары немесе Маттакин қоғамы конгреске қатысқан кезде жаңалықтар тарады. Журнал АҚШ-тағы лесбиянкалар туралы алғашқы статистиканы оқырмандарға сауалнамалар жіберіп жинақтады, алғашқысы 1957 жылы, екіншісі 1963 жылы өтті. Барбара Гиттингс Фрэнк Каменидің ДОБ ұлттық конгресінде гомосексуализмнің себебін табуға тырысу бекерлік екенін, оның гетеросексуализммен тең екенін айтқанын естігеннен кейін журналдың тоны айқын өзгерді. Оның "The Ladder" журналындағы мақаласы – Экштейнді ең толыққанды көрсеткен жалғыз жарияланған материал.