Парнассизм – 19 ғасыр француз поэзиясының ірі ағыны. Т. Готье, А. Шопенгауэр идеяларымен әсерленген, «өнер өнер үшін» ұстанымын ұстанды. Ақындар: Леконт де Лиль, Верлен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19 ғасырдағы француз әдеби қозғалысы
19th century French literary movement
Парнассизм (немесе Парнассиандық) – романтизмнен кейін және символизмге дейін, 19 ғасырдың позитивизм дәуірінде (1860-шы жылдардан 1890-шы жылдарға дейін) пайда болған француз ақындарының тобы. Бұл стильге Теофил Готье еңбектерімен қатар Артур Шопенгауэрдің философиялық ойлары да ықпал етті.
Parnassianism (or Parnassism) was a group of French poets that began during the positivist period of the 19th century (1860s–1890s), occurring after romanticism and prior to symbolism. The style was influenced by the author Théophile Gautier as well as by the philosophical ideas of Arthur Schopenhauer.
Шығуы және атауы
Атауы түпнұсқа Парнас ақындары журналынан алынған, Le Parnasse contemporain, оның өзі грек мифологиясындағы Музалардың мекені Парнас тауының атымен аталған. Антология алғаш рет 1866 жылы, содан кейін 1869 және 1876 жылдары жарық көрді, оған Чарльз Леконте де Лиль, Теодор де Банвилл, Салли Пруддом, Стефан Малларме, Пол Верлен, Франсуа Коппе, Нина де Каллиас және Хосе Мария де Хередияның өлеңдері енген. Парнассиандықтарға Теофил Готье және оның «өнер өнер үшін» деген ұстанымы үлкен әсер еткен. Романтикалық поэзияның тәртіпсіздігіне, романтикалық туындылардағы шамадан тыс сезімталдыққа және артық әлеуметтік-саяси белсенділікке қарсылық ретінде Парнассиандар нақты және кемшін жұмыс жасауға тырысты, экзотикалық және (нео)классикалық тақырыптарды таңдап, оларды қатаң форма мен эмоциялық бейтараптықпен өңдеді. Осы бейтараптық элементтері Шопенгауэрдің философиялық еңбектерінен алынған. Қозғалыстың ең ерекше және ұзаққа созылған екі өкілі – Хередия және Леконт де Лиль болды.
The name is derived from the original Parnassian poets' journal, Le Parnasse contemporain, itself named after Mount Parnassus, home of the Muses of Greek mythology. The anthology was first issued in 1866 and again in 1869 and 1876, including poems by Charles Leconte de Lisle, Théodore de Banville, Sully Prudhomme, Stéphane Mallarmé, Paul Verlaine, François Coppée, Nina de Callias, and José María de Heredia. The Parnassians were influenced by Théophile Gautier and his doctrine of "art for art's sake". As a reaction to the less disciplined types of romantic poetry and what they considered the excessive sentimentality and undue social and political activism of Romantic works, the Parnassians strove for exact and faultless workmanship, selecting exotic and (neo )classical subjects that they treated with rigidity of form and emotional detachment. Elements of this detachment were derived from the philosophical work of Schopenhauer. The two most characteristic and most long lasting members of the movement were Heredia and Leconte de Lisle.
Ұлтаралық ықпалдар
Парнассизмнің шығу тегі француз болғанымен, ол тек француз авторларымен шектелмеген. Парнассистердің ішіндегі ең ерекшесі, Альберто де Оливейраның шәкірті Олаво Билак, Бразилиядан шыққан автор, ол өлеңдер мен ырғақты мұқият құрастырып, олардағы күшті эмоционализмді сақтап қалды. Польша парнассистеріне Антони Ланге, Фелициан Фаленски, Киприан Камил Норвид және Леопольд Штаф кірді. Румын ақыны Александру Македонски парнассизмнен әсер алған. Флорела Эспанка – парнассист португал ақыны (Ларусс), сондай-ақ Чезарио Верде де. Эндрю Ланг, Остин Добсон және Эдмунд Госс сияқты британдық ақындар кейде баллада, вилланель және рондо сияқты ескі (көбінесе француздық) формалардағы тәжірибелері үшін «ағылшын парнассистері» деп аталды, олар шабыттанып Банвиль сияқты француз авторларынан үйренді. Жерард Мэнли Хопкинс «Парнассиан» терминін құзыретті, бірақ шабыттан тыс поэзияны сипаттау үшін, «ақынның санасынан туған» деп кемсіте айтты. Ол бұл тенденцияны әсіресе Альфред Теннисонның шығармаларында көріп, «Энох Арден» поэмасын мысал ретінде келтірді. Сервет-и Фюнунның көптеген көрнекті түрік ақындары Парнассизмнен шабыт алды, мысалы, Тевфик Фикрет, Яхья Кемал Бейатлы және Ценап Шахабеттин.
Despite its French origins, Parnassianism was not restricted to French authors. Perhaps the most idiosyncratic of Parnassians, Olavo Bilac, Alberto de Oliveira's disciple, was an author from Brazil who managed carefully to craft verses and metre while maintaining a strong emotionalism in them. Polish Parnassians included Antoni Lange, Felicjan Faleński, Cyprian Kamil Norwid and Leopold Staff. A Romanian poet with Parnassian influences was Alexandru Macedonski. Florbela Espanca was a Parnassian Portuguese poet (Larousse), as was Cesário Verde. British poets such as Andrew Lang, Austin Dobson and Edmund Gosse were sometimes known as "English Parnassians" for their experiments in old (often originally French) forms such as the ballade, the villanelle and the rondeau, taking inspiration from French authors like Banville. Gerard Manley Hopkins used the term Parnassian pejoratively to describe competent but uninspired poetry, “spoken on and from the level of a poet’s mind”. He identified this trend particularly with the work of Alfred Tennyson, citing the poem "Enoch Arden" as an example. Many prominent Turkish poets of Servet i Fünun were inspired by Parnassianism such as Tevfik Fikret, Yahya Kemal Beyatlı and Cenap Şahabettin.