Кіріспе
Онлайн интерактивті көркем әдебиет түрі – адвентура, сонымен қатар бірлескен ойын кітабы деп те аталады. Бұл онлайн интерактивті көркем әдебиеттің бір түрі, ол айналмалы оқиғалардың және "Өзіңнің бағыңды өзің таңда" стиліндегі әңгімелердің ерекшеліктерін біріктіреді. Айналмалы оқиға сияқты, адвентура – көптеген авторлардың бірлесіп жазатын, әрқайсысы жеке-жеке бөлімдерді құратын бірлескен көркем шығарманың түрі. Бірақ ойын кітабындай, оның сюжеті сызықтық емес, авторларға әр бөлімнен кейін әртүрлі бағытта дамытуға мүмкіндік береді. Соның нәтижесінде, гипермәтіндік әдебиеттің үнемі өсіп отыратын туындысы пайда болады.
An addventure, also known as a collaborative gamebook, is a type of online interactive fiction that combines aspects of round robin stories and Choose Your Own Adventure style tales. Like a round robin story, an addventure is a form of collaborative fiction in which many authors contribute to a story, each writing discrete segments. However, like a gamebook, the resulting narrative is non linear, allowing authors to branch out in different directions after each segment of the story. The result is a continually growing work of hypertext fiction.
Тарих
Компьютерлік желілер мен электрондық байланыс пайда болуы бұрынғы хат алмасу түрлерімен салыстырғанда, бірлескен көркем әдебиет жазуды жылдамдатып, ыңғайлырақ жасады. Round robin әңгімелері хабарландыру тақталары жүйелерінде, пошта тізімдерінде және USENET жаңалық топтарында жазылып, форматтың көптеген түрлері сынақтан өтті. Мұндай топтың қатысушылары негізгі әңгімемен қатар қосымша әңгімелерді айта бастаған кезде пайда болған салалы әңгімелердің ерте түрі, егер бірнеше сала бір уақытта бір тақтада немесе пошта тізімінде кеңейтілсе, өте шатастыратын және түсінігі қиын әңгімелерге әкелді. Көп ұзамай, мұндай салалар ресми түрде қалыптасып, негізгі әңгімеден оңай ажыратылатын жүйелер пайда болды. "Addventure" деген сөзді Ален "Тұтқын" Фирстенберг 1987–88 жылдары Nyack High School BBS үшін қосымша әңгіме жасағанда және оны "Add venture" деп атағанда қолданды. 1994 жылы әңгіме HTML форматында Дүниежүзілік Желіге көшірілді, онда ол қызығушылық тудырып, көп ұзамай көптеген еліктеушілер пайда болды. Internet World және Wired журналдары да Фирстенбергтің addventure туралы жазды. Фирстенбергтің addventure сайты 2016 жылға дейін қолжетімді болды, бірақ ол жүргізген үш әңгіменің бәрі де 1999 жылдан бері жаңа қосымшалар үшін жабылды. Содан бері, Интернетте көптеген басқа addventure-лер пайда болды, олардың кейбіреулері Фирстенбергтің бағдарламалық қамтамасын, ал басқалары өздерінің кодын қолданды. Бұл әңгімелердің кем дегенде екеуі жиырма жылдан астам уақыт бойы үздіксіз жүріп келеді:
The BE Addventure – Бұл 1998 жылдың 20 маусымында басталды. 2019 жылдың 3 маусымына қарай 300 549 эпизод жазылды. Әңгіменің тақырыбы порнографиялық.
Extend A Story: The Never Ending Quest – Бұл 1999 жылдың 9 ақпанында басталды. 2019 жылдың 3 маусымына қарай 33 167 эпизод жазылды. Бұл ойын қылыш пен сиқыр эпосы ретінде басталады, бірақ көбінесе басқа жанрларға айналады. Мақсаты бар гипертекст көркем әдебиетін қолдану: баламалы тарих концепцияларын зерттеу, «Көп әлемдер» интерпретациясы, бірлескен көркем әдебиет және мозаикалық романның ескі идеясы.
The BE Addventure This began on June 20, 1998. As of 3 June, 2019 300,549 episodes had been written. The addventure's subject matter is pornographic. Extend A Story: The Never Ending Quest This began on February 9, 1999. As of 3 June, 2019 33,167 episodes had been written. This game starts as a sword and sorcery epic but often transforms into other genres. The uses of hypertext fiction whose content is goal driven include exploration of the concepts of alternate history, so called Many Worlds interpretation, collaborative fiction and the older idea of the mosaic novel.
Құрылымы
Адвентуралар, өзінің сипаты бойынша, бір-бірімен байланыстар арқылы қосылған жазудың жеке бөліктері болып табылады және көбінесе тұжырымдық ағаш құрылымын ұстанады. Әрбір жеке жазба – бұл түйін, әдетте бір аталық түйіні және бір немесе одан көп балалық түйіндері болады. Адвентураны жаңа жазумен толықтыру, қалаған түйінді таңдап, оған жаңа бала түйін қосу болып табылады, ал жаңа материал бала түйіннің мазмұнын құрайды. Адвентура әдетте бір бөлмеден немесе тараудан (ағаштың түбірлік түйіні) басталады және жазушылар осы нүктеден оны дамытады. Адвентура түйіндерінің мазмұны әдетте деректер базасында сақталады, және әрбір жаңа түйінге бірегей идентификациялық нөмір беріледі. Бұл нөмір түйінді анықтауға және іздеу мен индекстеу үшін негізгі кілт ретінде қызмет етумен қатар, сол түйінге тікелей сілтеме жасайтын URL мекенжайларын құруға, сондай-ақ ағаш құрылымын өзгертуге қолданылады – әдетте түйінді бір аталықтан екіншісіне жылжытуға немесе оған жаңа бала түйіндер қосуға мүмкіндік беру үшін. Адвентураларда жасалған оқиғалар көбінесе шарлап-шарлап жүретін, сапасы әртүрлі және көбінесе аяқталмайтын болады. Көптеген пайдаланушылар үшін осы форматтың қызығушылығы соңғы нәтижеде емес, процесте болады. Олар үшін өзара әрекеттесу және ынтымақтастық – бұл оқиғаны жасау құралы ғана емес, сонымен қатар маңызды нәрсе. Кейде, кез келген көркем шығармада, бірлесіп жазылған болса да болмаса да, шектеулер мен рұқсаттар шынайы ұлылыққа жетелейді. Нарыққа шағын ғана бөлігін қосу мүмкіндігі, дәстүрлі «тараудың» немесе тіпті бір бет мәтіннің толық көлемін емес, жазуға қабілеті төмен адамдарға да қатысуға мүмкіндік береді. Бұл психологиялық тұрғыдан барлық адамдар үшін өте маңызды және адвентура жанрының тұрақты және тіпті өсіп келе жатқан танымалдылығын түсіндіреді. Кейбір тақырыптар «Бейнебес ізденіс» сияқты, роман сияқты ұзындыққа және күрделілікке жетеді. Оқиға жанрының айқын түрленуінен басқа, адвентуралар жазушыларға қол жеткізуге қойылған шектеулерде және тармақтануға қойылған шектеулерде де өзгеше болуы мүмкін. Кейбір адвентуралар аяқталған бөліктің жалғасын толық ашық қалдырады, кез келген бағыттағы кез келген жалғастыруға мүмкіндік береді, ал басқалары бөлім авторына мүмкін болатын бағыттардың тізімін нақты көрсету арқылы жалғастыруға әсер етуге мүмкіндік береді.