О.Г. Джонс: Англия көтерілісінің пионері

Кіріспе

Оуэн Глинн Джонс (2 қараша 1867 – 28 тамыз 1899) – уэльстік тауға өрмелеуші және альпинист. Ол Көмбөлді аймағында және басқа жерлерде көптеген жаңа бағыттар ашты, көбінесе Джордж және Эшли Абрахам ағайындыларымен бірге өрмеледі, олар осы өрмелеулерді тарихқа түсіріп қалды.

Тау-кенге көтерілу

Джонс Англияның Лондон қаласында, Уэльстегі ағаш шебер-сатушының ұлы болып дүниеге келді және тәжірибелік физика бойынша бірінші сыныпты дипломмен аяқтады. Профессорлық қызметке қол жеткізе алмағандықтан, ол Лондон қаласының мектебінде физика пәнінің оқытушысы болды. 1888 жылы тауға көтерілуді бастады және тауға көтерілуді спорт түрі ретінде алғашқылардың бірі болып қабылдады. Альпинист ретінде ол өте белсенді стильде тауға көтерілетін, және көптеген адамдар оны алғашқы "тасқа өрмелеуші гимнасттардың" бірі деп санайды. Джонс жаттығу тактикасы туралы өзінің жазбаларында көп айтпағанмен, оның гимнастикалық тәжірибелері туралы бірнеше әңгіме бар. Ол өзін "нағыз Джонс" деп әзілмен атады және Лейк-Дистрикт аймағындағы Уасдейл Хедтегі қонақ үй маңындағы гимнастикалық трюктерімен әйгілі болды. Алайда, тасқа өрмелеуші ретінде ол кейбір әріптестерінен, әсіресе Алестер Кроулиден, қиын учаскелерді зерттеу үшін жоғарғы арқанды қолданғаны үшін сынауға ұшырады (дегенмен ол өте батыл альпинист болды. Ол биіктіктен құлау қаупі бар жерде қорқынышсыз екендігі айтылды, бірақ кейбіреулер бұл оның нашар көруімен байланысты деп болжайды). Кроули оның "ұстағыштарға шабуылдауын" сынға алды, оны өзін-өзі жарнамалаушы деп есептеді және Джонстың "екі фотографпен" серіктесуіне наразылық білдірді. 1896 жылы Джонс 70 фут биіктіктегі Керн Кноттс жарығына жоғарғы арқанмен көтерілді. Ол төменгі жағында баспалдақ үшін мұз балтасын тиімді пайдаланғанмен, сонымен қатар "комбинирленген тактика" (вероятно, иық тұру) – сол кездегі қабылданған тәжірибелер – бұл әсерлі көтеріліс болды. Келесі жылы ол серігін дұрыс жолмен шығарды. Жарық қазір HVS 4c (шамамен АҚШ-тың 5.7 немесе 5.8 деңгейімен тең) деп бағаланады, ал кейін Джонс оны жеті минутта жарықпен және жақын жердегі оңай қуысқа түсіп өте алатын болды. Бұл тауға көтерілудің үлгісі болды, мүмкін, сол кезде Саксонияда жасалған кез келген нәрседен кем емес, бірақ қауіпсіз болды. Джонс тасқа көтерілу үшін қазіргі британдық сыныптау жүйесінің алғашқы нұсқасын жасады. 1897 жылы О. Г. Джонс Джордж Абрахаммен бірлесіп, өзінің классикалық "Ағылшын көлдерінде тасқа көтерілу" еңбегін жариялады. Екінші басылымның (1900) көшірмесі әлі де қолжетімді. Ол 32 жасында Швейцариядағы Дент-Бланш тауының Ферпекль қырасында альпинизм барысында қаза тапты. Сонымен қатар, Элиас Фуррер, Клеменц Зурбригген және Жан Вуйнье де қаза тапты. Төрт адам 503 метрдей биіктіктен құлап түсті. Ф. В. Хилл мырза осы топтың жалғыз аман қалған мүшесі болды.

Jones was born in London, England, the son of a Welsh carpenter builder, and took a first class Honours degree in experimental physics. Not able to obtain a professorship, he became physics master at the City of London School. He began climbing in 1888, and was among those pioneers who first perceived rock climbing as a sport. As a climber, he had an athletic climbing style, and is considered by many to be one of the first "rock gymnasts". Although Jones said little in his writings about his training tactics – other than working with dumbbells – there are several stories regarding his gymnastic feats. He jokingly called himself "the Only Genuine Jones", and was famous at Wasdale Head in the Lake District for his gymnastic stunts around the inn. As a rock climber, however, he drew disapproval from some of his colleagues – particularly Aleister Crowley – for his use of a top rope to explore difficult pitches before attempting them (he was, nevertheless, a very daring climber. He was reputed to be fearless when climbing above a drop, though some have conjectured that this was because of his short sightedness). Crowley also criticised his "lunging for holds", thought him a self publicist, and was disdainful of Jones teaming up with "two photographers". In 1896, Jones climbed the 70 foot Kern Knotts Crack with a top rope. Although he used an ice axe advantageously at the bottom for a step, as well as "combined tactics" (probably a shoulder stand) – accepted practices at the time – this was an impressive ascent. The following year he led a companion up the route in proper fashion. The Crack is now graded as HVS 4c (roughly equivalent to US grade 5.7 or 5.8), and later Jones became so proficient on it he could go up the crack and down an easy chimney nearby in seven minutes. This was a benchmark climb, perhaps as difficult – though not as dangerous – as anything being done in Saxony at that time. Jones developed the forerunner of the currently used British adjectival grading system for rock climbs. In 1897 O. G. Jones published, with George Abraham, his classic Rock Climbing in the English Lake District; Jones's exuberant style did much to popularise the sport. A facsimile of the 2nd edition (1900) is still in print. He was killed, at the age of 32, in a climbing accident on the Ferpècle arête of the Dent Blanche in Switzerland. The guides Elias Furrer, Clemenz Zurbriggen and Jean Vuignier were also killed. The four men fell about 1650 feet (503 m). Mr. F. W. Hill was the party's only survivor.

Халықтық мәдениеттегі сілтемелер

О. Г. Джонс Алекс Роддидің 2012 жылғы жарияланымы «The Only Genuine Jones» басты кейіпкері болып бейнеленеді. Көбінесе көркем әдебиет туындысы болғанымен, нақты өмірде болған оқиғаларға сілтемелер бар.