Кіріспе
"Атлантида операциясы" фильмі 1968 жылы Вернер Стифель бастаған жоба болды, мақсаты – халықаралық суларда жаңа, еркіндікке негізделген мемлекет құру еді. 1971 жылдың желтоқсанында Хадсон өзенінде темір-цемент қайық суға түсіріліп, Багам аралдарына қарай бағытталды. Мақсатына жеткенде, дауыл кезінде суға батып кетті. Өмірге жарамды теңіз платформасын салу және тәуелсіз мемлекет мәртебесіне қол жеткізу үшін жасалған бірнеше сәтсіз әрекеттен кейін жоба тоқтатылды.
Operation Atlantis was a project started by Werner Stiefel in 1968 aiming to establish a new, libertarian nation in international waters. The operation launched a ferro cement boat on the Hudson River in December 1971 and piloted it to an area near the Bahamas. Upon reaching its destination, it sank in a hurricane. After a number of subsequent failed attempts to construct a habitable sea platform and achieve sovereign status, the project was abandoned.
Шығу тегі
Вернер Стифел 1921 жылы Нью-Йорк штатының Бруклин қаласында дүниеге келген. 1847 жылы оның отбасы кейін Германияға айналған жерде сабын өндіру кәсіпорнын құрды. Оның әкесі 1910 жылы компанияның жаңа еншілес компаниясын құру үшін Америкаға көшіп келді, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс бүкіл компанияны банкротқа дейін жеткізді. 1947 жылы Стифел, оның әкесі және ағасы Америка Құрама Штаттарында жаңа бизнес құрды – Stiefel Medicinal Soap Company. 2006 жылы Stiefel Laboratories әлемдегі ең ірі жеке меншіктегі дерматологиялық компания болып, 2500-ден астам қызметкері мен 100-ден астам елде кеңселері болды. Вернер 2001 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін президент және бас директор болып қызмет етті. Ол Айн Рэндтің шығармаларынан, әсіресе "Атлас Шеккендер" (Atlas Shrugged) романынан шабыттанды. АҚШ-тағы салыстырмалы еркіндігіне қарамастан, Стифел соғыстан кейінгі Америка Еуропа мен Азиядағы еркін кәсіпкерлікті жойған социализмнің жолымен бара жатқанына сенді. Өзінің және басқа да ойлы, қабілетті адамдардың бостандығын сақтау үшін Стифел Кариб теңізінде еркін, капиталистік мемлекет құру арқылы "қазіргі әлемде еркін капиталистік қоғамның өмір сүруі мен дамуы мүмкін деген гипотезаны тексеруге" тырысты. Осылайша "Атлантис" операциясы дүниеге келді.
Жоспар
Либертариандықтарды біріктірілген қоғам құру үшін бірлесіп жұмыс істей алатын бір орынға жинаңыз (Мотель = Атлантида I). Океан кемесін сатып алып, халықаралық суларда осы жаңа елдің туымен жүзетін тәуелсіз кеме деп жариялаңыз (Кеме = Атлантида II). Осы кеме және мүмкін аралды пайдаланып, АҚШ жағажайына ең жақын орналасқан тәуелсіз мемлекет құрыңыз (Кеме + арал = Атлантида III).
Қоғам құру Атлантис I (196870)
Оның алғашқы қадамы – «Атлантис даму компаниясын» құру болды, оның шеңберінде ол жаңа мемлекет құру үшін қажетті жерді және жабдықтарды сатып алатын еді. Нью-Йорк штатының Саугертис қаласындағы «Сауеркилл» мотелінде, сабын шығаратын бір зауытының жанында, Стифел құлшыныспен жас либертариандардан команда құрай бастады. Мотельдегі қоғамдық қауымдық өсіп келе жатқанда, Стифел іздеуін жалғастырды. 1970 жылдың көктеміне қарай, «атлантистер» Гаити мен Багама аралдары таласқан «Silver Shoals Cays» аймағын, топырақ толқытуға қолайлы орын және тұруға жарамды теңіз платформасы салуға лайықты деп таңдады. Сол жылдың мамыр айында Стифел аймаққа барып, әуеден суретке түсіріп, елді мекенді жоспарлады.
Атлантис II құрылысын салу (1970-1971)
1970 жылдың жазының соңына қарай Стифел мен Атлантис қауымдастығы Атлантис III үшін Silver Shoals-ты дұрыс таңдағандарына көз жеткізді. Олар жоспардың екінші кезеңін бастауға дайын болды және Атлантис II теңізге жүзуге арналған ферроцементтік кемені салуға қажетті материалдарды дайындауға кірісті. Мотельдің қасында орналасқан геодезиялық күмбездің астында, құрылыс алаңын ауа-райынан қорғау мақсатында, кеме құрылысымен «Атлантис» операциясының мүшелері толық бір жыл бойы айналысты. Тәуелсіз мердігерлердің көмегімен Атлантис II 1971 жылдың желтоқсан айында аяқталды.
Атлантис III және құлдырау (1971-1973)
Атлантис II аяқталғаннан кейін, Стифел мен атлантистер Хадсон өзені қыста мұзымен қатып қалмас бұрын кемені тездетіп іске қосуға асықты. Темірбетон қайық жоғары толқын кезінде өзенге жіберілді, бірақ толқын басылғанда қайық аударылып, лайға батып қалды, сонда керосин лампасы ішінде сынды да интерьердің бір бөлігін бүлдірді. Бірақ бетон және болаттан жасалған қабырғасы зақымсыз қалды, және қайық АҚШ-тың шығыс жағалауы бойымен Silver Shoals қарай сапарға шықты. Бірнеше апаттардан кейін, оның ішінде винт білігінің жұлынуы да болды, «Атлантис II» Багама аралдарына жетті. Бірақ бұл сәттілік ұзаққа созылмады, себебі дауыл салдарынан қайық жақын арада батып кетті. Осы сәтсіздікке қарамастан, «Атлантис» операциясының мүшелері бас қоймады. Стифел жаңа қайық сатып алып, операцияны Тортуга аралына көшірді, онда атлантистер Silver Shoals-ты құрғақ жерге айналдыруға дайындалды. Гаити үкіметі олардың жоспарларына күдікпен қарады, соның салдарынан «Атлантис» операциясы Тортугадан қуылды және Silver Shoals-та Атлантис III құрылысын жалғастыруға мәжбүр болды. Жаңа арал үшін құмды қазып, тіпті жақын жердегі кеме апатынан күміс монеталарды тауып, Стифелдің либертариандық мемлекет құру арманы орындалуға жақын деген үмітте болды. Дегенмен, жергілікті хабарларға сүйене отырып, қарақшылар аймақта кемелерді қарастырып жүргенін естіген Гаитидің канонерлік кемесі Атлантистің құрылыс алаңына соқтығысты. Оларды қарақшылар деп қателестіріп, капитан атлантистерге: «Кетіңдер, әйтпесе атыларсыздар» деп бұйрық берді. Өздерін қорғауға қарулары болмағандықтан және халықаралық инциденттерді болдырмау үшін Стифел мен оның жақтастары Silver Shoals-ты тастап кетуге мәжбүр болды. Осы сәтсіздіктен кейін «Атлантис» операциясының көп бөлігі АҚШ-қа оралды. Жобаны қайта жандандыру үшін Стифел Гондурас пен Куба арасындағы Мистериоса банктеріне сүйреп апарып орнатуды жоспарлаған мұнай платформасын сатып алды. Басқа кемелер сияқты, бұл кеме де дауылдан теңізге шығып, қирады. Стифелдің либертариандық мемлекет құруға жасаған соңғы әрекеті – Белиз жағалауындағы аралды сатып алып, Белиз үкіметінен еркін порт мәртебесін алу болды. Ақырында, қартайып, бюрократиямен күресуден шаршаған ол аралды сатуға қойды. Осымен «Атлантис» операциясы аяқталды.