Кіріспе

Гатри айналмалы көпірі – 18 ғасырдағы қозғалмалы көпірдің бір түрі, көтергіш көпірдің алғашқы нұсқасы. Ол көбінесе осы кезеңдегі көпбұрышты бекіністерге тән, тар, тік беткейлі орларды кесіп өту үшін орнатылған. Айналмалы көпірлер іргесінен ажыратылмайтын, және қақпалардың ішіне тартылғанда көлденең күйде қалатын, қазіргі итеру көпірінің принципімен жұмыс істейтін.

Көпірдің үстіне жүгіру

Көпірді толығымен жылжыту үшін, оны рельстермен бірге итеру керек, сыртқы екі доңғалағы арықтың гранитті табанының шетіне жеткенше. Көпір осы нүктеден әрі жылжығанда, екі сыртқы доңғалақ гранитті тақталардың беткейлерімен төмен қараймайды, керісінше көпір көлденең күйде қалады. Бұл орталық осьтің арқалықтардың ортасынан ығысуына байланысты, нәтижесінде көпір ішкі екі доңғалағымен жүреді. Ортаңғы екі доңғалақ табалардың бойымен қозғалады. Көпір жартысына жетпес бұрын, орталық осьтің ұштары көтеру қолдарының ұяларына еніп, бекітіледі. Ортаңғы екі доңғалақ гранитті табанның беткейлерімен жартылай төмен түседі. Көпір жылжуын жалғастырады, сыртқы ұшы көлденеңнен төмен иіліп, ішкі доңғалақтары ауланың табақтарымен жүреді. Көпірдің салмағы, көтеру қолдарының ауырлық орталығы қолдар мен тіреулердің айналу нүктесінен өткенде, көпір механизмін төмен түсіреді, оның доңғалақтары шұңқырдың қабырғасына орнатылған тік жолдармен жоғары қарай жылжиды. Ішкі доңғалақтар гранитті табанның еңісінің жоғарғы бөлігіне жеткенде, арқалықтардың сыртқы ұштары мен сыртқы доңғалақтар иілгіш металл бағыттағыштарға соғылады. Бұл бағыттағыштар көпірдің сыртқы ұшын жоғары көтеріп, арқалықтардың ұштары гранитті табаның жиегіне демалады, ал ішкі доңғалақтар ішкі гранитті табаның еңісімен төмен түседі. Әрбір арқалықтың ішкі ұшы гранитті табамен жақсы сәйкес келу үшін бұрышпен жасалған.

Көпірдің ілгерілеуі

Көпірді көтеру үшін алдымен көпірдің ішкі жағын көтеру қажет. Бұл ішкі дөңгелектерді гранит тақталардың еңісімен жоғары көтереді. Сонымен қатар, сыртқы ұштары гранит тақтаның жиегінен тартылып, дөңгелектер серіппелі металл жетекшілермен төмен қарай домалайды. Ішкі дөңгелектер металл науаларға тартылғанда, көтеру қолдарының салмағы көпірдің көтерілуіне көмектеседі, қолдардың ауырлық орталығы жоғарғы тіреулердің осінен өтеді. Осыдан кейін ортаңғы дөңгелектерді көтеру үшін қажетті күш минималды болады. Көтеру қолдары толық қысқарғанда, ортаңғы дөңгелектер металл науалардың үстіне орналасады және осьтер ұяларынан шығарылады. Көпір енді ішкі екі білікке тіреледі. Бұдан кейін көпірді сыртқы екі дөңгелегі науаларға жеткенше тарту керек. Содан кейін көпір алты дөңгелегімен қақпалардың ішіне тартылады.

Орналасқан жерлер

Бұл типтегі көпірлер Портсмут қаласындағы Портсдаун-Хилл желісіндегі бекіністерге орнатылды. Екі көпірдің де көтергіш қолдары Ұлыбритания, Портсмут қаласындағы Форт-Нелсон бекінісінде сақталған. Көпір орнатылған басқа да орындарға Мальтадағы Кембридж батареясы және Ринелла батареясы жатады. Портленд, Дорсеттегі Верн цитаделінің негізгі капониерінде, Форт-Нелсон бекінісіндегі көпірлерді қалпына келтіру жұмыстары үшін Палмерстон бекіністері қоғамы мен Гэмпшир округі кеңесінің сәулетшілері жүргізген зерттеулер барысында тағы бір Гатри көпірінің қалдықтары табылды.