Кіріспе

Кітапханашы, құрылыс дизайнері және хирург, Life журналының редакторы Джон Шоу Биллингс (12 сәуір 1838 – 11 наурыз 1913) – Америка Құрама Штаттары Армиясы Бас хирург кеңсесінің кітапханасын жаңғыртқан американдық кітапханашы, құрылыс дизайнері және хирург. Эндрю Карнегимен бірлескен жұмысы Нью-Йорк қалалық кітапханасының құрылуына және оның алғашқы директоры болуына әкелді. Биллингс елдегі алғашқы толыққанды медицина кітапханасы болған Бас хирург кітапханасының құрылысын басқарды. Халық денсаулығын жақсарту және ауруханаларға қатысты көзқарастарының арқасында Биллингс АҚШ Халық санағы бюросының Өмірлік статистика бөлімін басқаруға тағайындалды, онда ол халық санағының статистикалық жинақталуын қадағалады. Роберт Флетчермен бірге Биллингс Медициналық музей мен кітапханадан зейнеткерлікке шыққанға дейін он алты ай бойы жарияланған, заманауи медицинаға арналған ай сайынғы нұсқаулық – Index Medicus-ты жасады. Биллингс АҚШ Қаржы министріне әскери ауруханалардың ұйымдастырылуын реттеуге көмектесті. Медицина саласындағы беделінің артуымен Биллингс сары қызылшамен күресіп жатқандарға көмек көрсету жұмыстарын басқарды. Ол сондай-ақ Балтимордағы Джонс Хопкинс ауруханасының медициналық кеңесшісі болып қызмет етті және медициналық және медбикелік білім беру бағдарламалары мен аурухана дизайнына қатысты есептерді жазды. Биллингс Джонс Хопкинс ауруханасының архитектурасына, инфрақұрылымына және Джонс Хопкинс медицина мектебінің оқу бағдарламасына маңызды үлес қосты.

Ерте өмір және білім

Джон Шоу Биллингс 1838 жылдың 12 сәуірінде Индиана штатының Алленсвилл қаласында дүниеге келген. Оның әкесінің әулеті 1654 жылы Англиядан кеткен соң, бір ғасыр бұрын Нью-Йорк штатының Сиракуз қаласына көшіп келген. Оның әкесі Саратога, Нью-Йорк штатында туған және Уильям Биллингстің туысы болған. Биллингстің анасы Эбби Шоу Биллингс Массачусетс штатының Рейнхэм қаласында дүниеге келген. 1843 жылы Биллингс отбасы Род-Айленд штатына көшіп барды, бірақ 1848 жылы әкесінің пошта бастығы лауазымына ауысуына байланысты Индиана штатының Алленсвилл қаласына қайта оралды. Университеттегі бес жылдық оқуында ол уақытының көп бөлігін кітапханада оқумен өткізді. 1857 жылы Биллингс Майами университетін сыныбында екінші орынмен бітірді және бір жылдан кейін Цинциннати қаласындағы Огайо медициналық колледжіне қабылданды, қазіргі Цинциннати университетінің Медицина колледжі. Биллингс 1860 жылы медицина ғылымының дәрежесін алды.

Мансап

Биллингс Цинциннатиге көшіп, хирургиялық практикасын бастады. Ол майдан даласындағы аурухана қызметін жақсартуды үміттене отырып, Цинциннати медициналық колледжінде анатомия демонстраторы болды. Алайда, 1861 жылы хирург көмекшісі болу ұсынысын қабылдамады. Биллингс 1880 және 1890 жылдардағы маңызды статистиканы жинау және жүйелеуді қадағалады, сондай-ақ статистикалық деректерді жинақтаумен айналысты. Ол электромеханикалық әдістерді қолданып, өмірлік статистиканы есептеу үшін перфокарта жүйесін енгізу арқылы маңызды рөл атқарды, бұл жүйе кейіннен 1890 жылғы халық санағында қолданылды; Хирургтың бас кеңсесінен кеткеннен кейін, Биллингс 1896 және 1913 жылдар аралығында Нью-Йорк қаласындағы кітапханаларды біріктіріп, Нью-Йорк қалалық кітапханасын құрды. Ол АҚШ халық санағында енгізген перфокарта жүйесі Нью-Йорк қалалық кітапханасының құрылысында да пайдаланылды. Биллингс Эндрю Карнегиді Нью-Йорк қаласында алпыс бес филиалдық кітапхана салуға, ал Солтүстік Америка мен Ұлыбританияның қалаларында 2509 кітапхана ашуға 5 миллион доллар жұмсауға ықпал етті. Кітапхана құрылысы кезінде Биллингс 1895 жылы кітапхананы құру үшін пайдаланылған Ленокс, Тильден және Астор қорындарынан алынған еңбектерді қайта тізімдеуге жетекшілік етті. Биллингс сондай-ақ өзінің жеке көмекшісі және анықтамалық бөлімнің басшысы ретінде Гарри Миллер Лайденбергті жұмысқа алды. Лайденберг Биллингстің жинақтау тәжірибесін кеңейтіп, ақырында 1934 жылдан 1941 жылға дейін NYPL директоры қызметін атқарды.

Джонс Хопкинс университеті

Биллингстің Балтимордағы Джонс Хопкинс университетімен байланысы 1870-ші жылдардың соңында аурухана жоспарларын жасауды бастауымен күш алды және 1889 жылы аурухана басшысы лауазымын қабылдамауымен аяқталды. Биллингс Джонс Хопкинс ауруханасының құрылысын жоспарлаудағы еңбегімен әйгілі. Ол 1889 жылы есігін ашқан Джонс Хопкинс ауруханасының алғашқы ғимараттарын жобалаумен қатар, Джонс Хопкинс университетінің алғашқы профессорлық құрамын іздеумен де айналысты. Ол 1873 жылы аурухананың ұйымдастыру және құрылыс жоспарларын жасады, сондай-ақ, көп ұзамай бүкіл елде қолданысқа енген павильондық құрылыс жоспарын ұсынды. Аурухана дизайны Биллингстің Еуропаның бірнеше ауруханаларына жасаған саяхаттарынан шабыттанды, онда ол тазалықтың маңыздылығын ұқты. Ол еуропалық желдету жүйесінің идеяларын алып, аурухана жағдайына бейімдеді, бұл Балтимордың өзгеретін ауа райы ескерілгенде маңызды фактор болды. Сонымен қатар, Биллингс ауруханада электр энергиясы толыққанды қолжетімді болмаған кезде жоспарларына электр жүйесін қасақана енгізді, бұл оның жобалаудағы шеберлігін көрсетті. Ол ауруханада кім жұмыс істейтінін таңдаудың маңыздылығын түсінді. Биллингс дұрыс мамандарды таңдау арқылы көптеген медициналық қателіктерге жол бермеуге болады деп сенді, осылайша аурухананың тиімділігін арттыруға үлес қосты. Осы мақсатқа жету үшін Биллингс кіру талаптарын күшейтіп, бакалавр дипломын міндетті етті.

Сары қызылша

1879 жылы Биллингс доктор Чарльз Ф. Фолсом, полковник Джордж Э. Уоринг және Ұлттық денсаулық сақтау кеңесінің басқа мүшелерімен бірге Мемфис, Теннесси қаласының тұрғындарына сауалнама жүргізіп, қалада сары қызылшаның таралуына қатысты мәліметтер жинады. Оның қалалық кеңес мүшелеріне санитариялық саясат жөніндегі ұсыныстары, оның сапарынан кейін сары қызылшаның жағдайлары төмендегеніне байланысты, жергілікті газеттерде «тамаша ем» деп сипатталды. Биллингс ауру туралы өз талдауларын 1880 жылғы қаңтардағы International Review журналында жариялаған мақаласында егжей-тегжейлі баяндады. Мақаласында ол аурудың себебін «ашытқы сияқты ұсақ организм немесе мұндай организмнің өнімі, мысалы, спирт» деп түсіндірді. Аурудың ықтимал себебін егжей-тегжейлі баяндаудан өзге, Биллингс науқастарға қатысты байқағандарын да жазды. Бұл байқауларға олардың қайда ауырғаны, физикалық белгілері және аурудың таралу мүмкіндігі кірді. Ол мақаласында «сары қызылшаны егер сіз өзіңізбен алып жүрмесеңіз, ешқайда таралмайды» деп, сары қызылшаның таралу процесін түсіндірді, бұл масалар арқылы таралуының алғашқы теориясы болды. Биллингс медициналық және демографиялық деректерді сандарға айналдырып, оларды халық санағы кеңсесіндегі көмекшісі Герман Холлерит жасаған картон карталарға тегіп, механикалық талдау жасау жолын тапты. Осыдан 1970 жылға дейін статистикалық деректерді өңдеуде басымдыққа ие болған компьютерлік перфокарта жүйесі пайда болды. Перфокарталар алғаш рет Биллингс 1890 жылғы халық санағында бақылаушы ретінде жұмыс істеген кезде қолданылды және оларды халық санағы бюролары, сақтандыру компаниялары және әлемдегі ірі корпорациялар тез арада қабылдады. Кітапхана идеясы оған докторлық диссертациясын жазу кезінде келді, ол өзінің зерттеуі үшін қажетті ресурстарға ие болмаған кітапхананың жоқтығын анықтады. Бұл мәселені шешу үшін Джон Шоу Биллингс кітаптар жинағын құрып, сонымен қатар анықтама каталогтарын жасады. Әскерден зейнеткерлікке шыққанға дейін Биллингс 116 847 кітап және 191 598 брошюра жинады. Ол АҚШ армиясына қосқан үлесі үшін танымал. Оның әскери госпитальдарды табысты ұйымдастыруы оған госпитальді жоспарлаудағы мансабын жалғастыруға мүмкіндік берді. 1892 жылы Ирландиядағы Корольдік хирургтар колледжінің құрметті стипендиясын алды. 1902 жылдан 1913 жылға дейін Карнеги институтының мүшесі болды. 1912 жылы Америка өнер және ғылым академиясының доценті, ал 1913 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі атанды.

Жеке өмір

Биллингс 1862 жылдың 3 қыркүйегінде Джорджтаундағы Сент-Джон шіркеуінде Кейт М. Стивенсқа үйленді. Олардың бес баласы болды. Оның әйелі 1912 жылдың 19 тамызында қайтыс болды, бұл Биллингс үшін ауыр қайғы болды. Өмірінің соңғы жылдары 1890 жылы ол еріннің қатерлі ісігіне шалдықты және өт тастары анықталды, нәтижесінде ол қатерлі ісігіне операция жасатып, өт қабығын алып тастауға мәжбүр болды.

Өлім

Биллингс 1913 жылғы 11 наурызда Нью-Йорк қаласында 74 жасында несеп тасы үшін жасалған операциядан кейін пневмониядан қайтыс болды. Ол Арлингтон ұлттық зиратында әскери салтанатпен жерленді. Сесилия Бо салған оның портреті АҚШ Ұлттық медицина кітапханасының Басты оқу залында ілулі тұр, сондай-ақ кітапханада оның көптеген қолжазбалары сақталған.