Кіріспе

Хауна – Зимбабведегі Маникаленд провинциясындағы ауыл. Ол Мутареден солтүстікке қарай шамамен 55 км қашықтықта, Хонде аңғарындағы қауымдық жерде орналасқан. Хауна Маникалендтің Мутаса ауданының өсу орталығы болып табылады. Хаунаның өсу нүктесі Мутаса ауданының Саманга Б бөлігінде орналасқан және оның халқы шамамен 8000 адамды құрайды. Кішкентай ұшақтар қонуға және ұшып-қонуға арналған әуежай бар. Сондай-ақ, Мутаса ауданындағы барлық полиция қызметін бақылайтын Руда полиция бөлімі деп аталатын полиция лагері де бар.

Тарих

Хауна атауы сол аймақта адамдардың болмауынан, яғни құмсыздықтан туындаған. Буу, Рори және Мандиоперада елді мекендер болған. Хаунаға қоныстанған адамдар 1948 жылы Тсонзодан көшіріліп, Ньяцзанза, Чигвеше, Данхама және Самушонга ауылдарын құрды. 1984 жылы бұл аймақ даму отағы деп жарияланды. Оны Мутаса басқарады. Хауна бизнес орталығы ретінде басталып, ауылдық қаланы дамытуға бағытталған даму отағы мәртебесіне ие болғанға дейін қарқынды дамып, коммерциялық орталыққа айналды. Хауна – Мутаса ауданының даму отақтарының бірі және өркендеген сауда орталығы болып табылады. Хаунаның өнеркәсіптік өсуге зор мүмкіндігі бар. Дегенмен, 2002 жылы Хаунаның халқы шамамен 8000 адамды құрады.

Орналасқан жері

Хауна өсіп-өну нүктесі Мутаре қаласының солтүстігіне қарай 80 шақырымдай қашықтықта, Хонде аңғарында орналасқан. Мутаре қаласынан асфальтталған жолмен оған жетуге болады, сонымен қатар NetOne, Telecel және Econet желілерінде ұялы байланыс бар. Өсіп-өну нүктесінің координаттары 18° 29' 57.47" оңтүстік ендігі, 32° 50' 57.37" шығыс бойламы және теңіз деңгейінен 780 метр биіктікте орналасқан.

Экономика

Ол құнарлы Хонде аңғарындағы сауда және ауыл шаруашылығы өнімдерін сатудың басты орталығы болып табылады. Мұнда көптеген шағын және жеке шаруашылықтар да орналасқан. Өнімді ауыл шаруашылығы аймағындағы стратегиялық орналасуы, болашақта ауыл шаруашылығына негіделген өнеркәсіптердің құрылуына жағдай жасайды. Жеміс консервілеу өнеркәсібін құру жоспары қолға алынуда, алайда қазіргі уақытта оның егжей-тегжейлі мәліметтері жоқ. Сонымен қатар, мұнда қонақүйлер, супермаркеттер және үй шаруашылығы өнеркәсіптері, соның ішінде мектептер, аурухана және мемлекеттік кеңес беру қызметтерін ұсынатын мемлекеттік мекемелер бар. Мұтаса ауылдық округінде маңызды даму орталығы болуға мүмкіндігі бар бұл өсім нүктесінде шағын құрғақ өнеркәсіптер де жұмыс істейді. Тұрғын үйлерді, мекемелерді, сауда және өнеркәсіптік дамуды қамтитын жобалар қарастырылып жатыр. Өткен жылдар ішінде тұрғын үй және сауда секторында айтарлықтай өсім байқалды. Аймақ шай, банан, кофе және орман шаруашылығы алқаптарымен – Катиё, Аберфойл, Румбизи және Чивира шай алқаптарымен қоршалған. Айналасындағы аудандарда көптеген қолмен жұмыс істейтін суару жүйелері бар.

Білім

Хауна мен оның төңірегінде бірнеше мектеп бар. Хауна өсу орталығының маңында 2 бастауыш мектеп және 1 орта мектеп орналасқан. Олардың арасында Ньятсанза (бұрынғы Қасиетті Отбасы) бастауыш мектебі (Англикандық), сондай-ақ Сент-Клумбас бастауыш және орта мектебі (Католик) бар. Айналасындағы аудандарда тағы да мектептер бар: батыс жағында Гаци бастауыш және орта мектебі, Читомбо бастауыш мектебі, Сахумани бастауыш және орта мектебі сияқты бірнеше мектеп, ал шығыс жағында Чаванга бастауыш және орта мектебі, Сагамбе бастауыш және орта мектептері, Чисуко бастауыш және орта мектептері, Мутерере орта және бастауыш мектептері, Руда бастауыш мектебі және Катиё бастауыш мектебі орналасқан.

Ауруханалар

Хауна ауруханасы – Мутаса ауданына қарасты аудандық аурухана. Ол өсу орталығына және Мутаса ауданының барлық аймағына қызмет көрсетеді.