Кіріспе

1933 жылы жазылған П. Г. Водхаустың романы, 1994 жылы жазылған Брюс Стерлингтің романы.

"Ауыр хауа райы" - П. Г. Водхаустың романы, алғаш рет 1933 жылдың 28 шілдесінде АҚШ-та "Little, Brown and Company", Бостон баспасынан, ал 1933 жылдың 10 тамызында Ұлыбританияда "Herbert Jenkins", Лондон баспасынан жарық көрді. Роман 1933 жылдың 27 мамырынан 15 шілдесіне дейін "The Saturday Evening Post" журналында бөлім-бөлім жарияланды. Бұл "Бландингс қамалы" әңгімелері сериясының бір бөлігі, ондағы төртінші толық роман, және 1929 жылғы "Жазғы шаңқау" романының тікелей жалғасы болып табылады. Алдыңғы оқиғадағы көптеген кейіпкерлер қамал ішінде қалады. Сонымен қатар, бұрын 1924 жылғы "Билл Жеңімпаз" және 1925 жылғы "Сэм Кенеттен" романдарынан таныс Лорд Тилбери қайта пайда болады.

Сюжетке кіріспе

Құрметті Галахадтың естеліктері нарықтан алынып тасталғандықтан, баспагер Лорд Тилбери қолжазбаны алуға асығады, ал Леди Констанс Кибл мен сэр Грегори Парсло Парсло оны мүлдем басқа себептермен қолға алғысы келеді. Лорд Эмсворт Парсло Парслоның өзінің жүлделі шошқасы – Блэндингс императоршасының алдағы аудандық көрмеде жеңіске жету мүмкіндігін құртуға тырысады деп қорқады және оны бақылау үшін детектив Пилбэймді жалдап алады. Осы уақытта Сью Браун өзінің қызғаныш күйеуі Ронни Фиштен Монти Бодкинмен бұрынғы достығын жасыруға тырысады, бұл оның анасы леди Джулияға оны осы сәйкессіз некеден айнытыруға мүмкіндік береді.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Монти Бодкин бай болғанына қарамастан, бір жыл бойы жұмыс істеуі керек болғандықтан, жұмыстан босатылған соң, бұрынғы хатшысының орны бос екенін естігенде қуанады, әсіресе бұрынғы никесі үйде болатынын білгенде. Монтидің келе жатқанын естіп, Роннидің қызғаныш сезіміне алаңдаған Сью Лондонға барады, Бодкинмен түскі ас ішіп, оған қашықта болуын ескертеді. Пойызда екеуі де Роннидің анасымен кездеседі және бір-бірін танымайтындай жасайды. Леди Джулия Сью мен Монтидің бірге түскі ас ішкенін көріп, ұлына олардың күдікті мінез-құлқы туралы айтады, сонда Ронни Сью Монтиді жақсы көреді дегенге бірден сенеді. Осы арада Конни мен Парсло Парсло, осы жағдайлардан бейхабар, Перси Пилбэймге Галахадтың қолжазбасын алуды тапсырады, ол Сью мен Роннидің үйленуіне рұқсат беру үшін қолданылады. Лорд Тилбери де кітапты алғысы келеді, қамалға келеді, бірақ одан бас тартады. Ол кетіп бара жатып, императорды іздейді, бірақ Пирбрайт шошқашы оны сарайға қамап қояды. Оны Монти Бодкин босатады, оны кітапты ұрлауға көндіреді, бір жылдық жұмысқа кепілдік береді – ол қамалдағы қызметінен алаңдайды, себебі Лорд Эмсворт оны Парсло Парслоның бәсекелесінің немере інісі ретінде күдіктенеді, шошқасын, императорды бұзуға тырысады. Бич Пилбэймді кітапты ұстап алу әрекетімен ұстап алады, Галахадқа хабарлайды және кітапты өзі күзетуді тапсырады. Бірақ ол Тилбери мен Бодкиннің Эмсворт Армз бақшасында сөйлесіп жатқанын естігенде, бұл міндет өзіне тым ауыр екенін түсінеді және кітапты Ронни Фишке береді. Фиш Сьюдың махаббатын жоғалтқанына қынжылған, бірақ дауыл басталғаннан кейін жақсырақ сезінеді; ол жаңбырдан суға түскен Монти Бодкинді көріп, оған жылы қарайды. Алайда, ол Бодкиннің кеудесінде "Сью" деген татуировканы көргенде, көңілі тағы да қызады. Сью Роннидің мейірімді сөздерін естіп, оның да көңілі көтеріледі және Ронниді іздеуге асығады; ол тағы да суық және алыстаған кезде, ол күйреп, келісімді бұзады. Бодкин Ронниді тауып, одан Бичке кітапты беруді сұрайды, оған қызына үйлену үшін қажет екенін түсіндіреді. Ронни ашуланып, оған кітапты ақдилетті түрде береді. Галли Сьюдың ренжігенін көріп, бәрін біледі және Ронниді оның ақымақтығымен бетпе-бет етеді. Ол Бодкин мен Сью туралы түсіндіреді, Ронни оны кешіреді. Галли содан кейін әпкелеріне қарсы шығып, оларды кітабымен тағы бір рет қорқытады; Джулия бастапқыда қозғалмаса да, Галли оның марқұм күйеуі "Фиши" Фишка қатысты бірнеше әңгімені айтқанда, ол жеңіледі. Бодкин Пилбэймді кітапты табуға жалдағаннан кейін, детективке енді оның қажеті жоқ екенін айтады, сондай-ақ қолжазбаны қайда жасырғанын ашады. Пилбэйм оны ұрлап, Тилбери мен Конни Парсло синдикаты арасында саудаласуды жоспарлап, оны пайдаланылмаған сарайға жасырады. Ол Лорд Эмсвортқа Бодкиннің Тилбериді босатып жібергенін хабарлайды, сонда Бодкин жұмыстан шығарылады. Пилбэйм леди Констанспен кездесуге шақырылады және өзіне шампан бөтелкесі құйып алады. Ол оны қорлайды, ал Пилбэйм кітапты Тилбериге сатуға уәде береді, оған жеткізуге уәде береді, бірақ алдымен ішімдікті ұйықтату үшін төсекке жатады. Лорд Эмсворт императорды қауіпсіздігі үшін жаңа қорасына көшіріп, оның қолжазбаны жеп жатқанын көреді. Пилбэйм мұны көріп, Кони мен Парслой Парслойға жүгіреді, бірақ олар кітапты жегенін білгенде, оған ақы төлеуден бас тартады. Содан кейін ол Эмсворт Армзге жүгіріп барып, Лорд Тилбериден кітаптың шошқа қорасында екенін айтып, чек алады. Алайда Бодкин қолда болады, және чекті жояды, сондай-ақ Эмсвортқа телефон арқылы біреу оның қорасына бара жатқанын ескертеді. Кейін ол өкінішпен Пилбэймге мың фунт ұсынады, оған өз агенттігінде бір жыл жұмыс істеуге. Эмсвортты Ронниден ақшасын алудан бас тартқызу үшін әпкелері қыспақтап жатқанда, Пирбрайт тұтқындаған балшыққа тапталған лорд Тилбери әкелінеді. Галли мен Сью кейін пайда болады, Роннидің машинасынан шошқаны алып қашып кететінін, егер оған ақшасын қайтармаса, ескертеді. Эмсворт ақшаны төлейді, сонда бақытты жұп Галлидің қуанышына орай кетеді.

Жариялану тарихы

The Saturday Evening Post журналында "Ауыр хауа райы" сериалы сегіз бөлімнен тұратын, суреттерін Мей Уилсон Престон салған түрінде жарияланды. Бұл әңгіме 1979 жылы "Penguin Books" баспасынан шыққан "Бландингтегі өмір" жинағына енді, сондай-ақ "Жаңа нәрсе" және "Жазғы шаңқаяң" кірді.

Бейімделулер

1988 жылы кітап Блэндингс радио сериясында радиодрама ретінде бейімделді. BBC және WGBH Бостон сияқты серіктестермен бірлесе түсірілген, "Ауыр хауа-райы" деген атаумен телефильм 1995 жылы Рождество кешінде Ұлыбританияда көрсетілді, ал АҚШ-та 1996 жылдың 18 ақпанында PBS арнасы көрсетті. Режиссерлік жұмысын Джек Голд жасады, сценарий авторы – Дуглас Ливингстон.