Кіріспе

Солтүстік Йоркширдегі ауыл және азаматтық приход, Англия.

Бёртон-ин-Лонсдейл – Ланкашир және Камбрия шекарасына жақын орналасқан Солтүстік Йоркширдегі ауыл және азаматтық приход. Ол Лонсдейлде (Лун өзенінің аңғары және оның салалары) орналасқан. Приходтың аумағы шамамен 1500 акр (6 км²) және онда көптеген фермалар бар – сүт шаруашылығы, мал және қой шаруашылығы. Малға жем болатын шөптен басқа, ештеңе өсірілмейді. Ауыл 1974 жылға дейін Йоркширдің Батыс Ридингінің құрамына кірген. Бұрын елдік қыш ыдыстарымен танымал болған, қазіргі кезде екі ұлттық саябақ (Лейк Дистрикт ұлттық саябағы және Йоркшир Дейлс ұлттық саябағы) арасында және Грета өзенінің жанында орналасқан тыныш ауыл.

Тарих

Елді мекен Domesday Book-та Amounderness жүзінде деп тіркелген, кейін Ewecross wapentake-де жазылған. Атауы ежелгі ағылшын тіліндегі *burh tūn* сөзінен шыққан, ол қамалдың (бекіністің) жанында немесе ішінде орналасқан шаруа қожалығын білдіреді. Алғаш рет 1130 жылы *Burtona de Lanesdala*, *Burton(a) in Lanesdala* немесе *Burton(a) in Lanesdale* деп жазылған. Ауылда Лонсдейлдегі Бертон қалыңдығының қалдықтары бар. Бұл қалыңдық Моубрей әулетіне тиесілі болған және шамамен 14 ғасырдың ортасында тасталып кеткені есептеледі. 1593 жылғы өсиетінде Дербидің 4-ші графы Генрих Лонсдейлдегі Бертон есімді меншігін екінші ұлы Уильям Стэнлиге қалдырды. Ол екі жылдан кейін ағасы Фердинанд, 5-ші графты уланғаннан кейін 6-шы граф атанды. Шамамен 1650-1944 жылдар аралығында, барлығы он үш гончарлық шеберханада, жергілікті балшық пен көмірді пайдаланып, тас және қыш ыдыстар жасалған. Бертонды "Қара Бертон" деп атау себебі, гончарлық пештерінің отын жағу кезінде шыққан көп мөлшердегі түтінге байланысты болған. Пеште ыдыстарды жағу бірнеше күнге созылып, үнемі жүргізілген. Түтіннің көп болуына көмірдің сапасы кінәлі болды (бастапқыда жергілікті көмір қолданылған). Ақырында, теміржолдар келгеннен кейін, оны Оңтүстік және Батыс Йоркширден келген сапалы көмірмен алмастырды. Бертон гончарлық өнімдерін анықтау өте қиын, өйткені көптеген гончарлар өз өнімдерін белгілемеген. Көмір мен балшық Лонсдейлдегі Бертоннан шығатын Инглтон көмір кенінен оңай қол жеткізілген. Грета өзені ауылдың оңтүстігінен иреліп өтеді. Өзен жағасында бірнеше орман алқаптары орналасқан, олардың кейбіреулері ежелгі заманнан жеткен. Орманға апаратын жолдарда гончарлық өнімдерінің сынықтары шашылып жатыр.

Қазіргі заманғы ауыл

2001 жылы халық санағы бойынша азаматтық округте 579 адам тұрды, бұл көрсеткіш 2011 жылғы халық санағында өзгеріссіз қалды. Ауылда жергілікті өнімдер – ет, ірімшік және көкөністер сатылатын, кішкентай пошта бөлімшесі бар қоғамдық дүкен бар. Сондай-ақ, "Панч Боул" атты паб та бар. 2014 жылдың тамызында ауыл Lonsdale Wheelers CC деп аталатын тас жол велосипед клубын құрды. Клуб әр айдың бірінші және үшінші жексенбісінде сағат 10:00-де ауылдық дүкеннен жиналады. Ауылдық клубта тұрақты түрде әртүрлі үйірмелер мен шаралар өтеді, толық ақпаратты ауылдық клуб бетінен таба аласыз. Шараларға жаттығулар, ай сайынғы музыка кеші, әйелдер үйірмесі (WI) және каратэ кіреді. 2014–15 маусымда "Бертон Юнайтед Ф.К." футбол клубы құрылып, Солтүстік Ланкашир және аймақтық футбол лигасына қабылданды. Бірақ, клуб 2015–16 маусымының соңында таратылды. Клуб өз алаңындағы ойындарын Бертон ойын алаңында өткізді. Ауылдық мектеп 2014 жылы оқушылар саны 13-ке дейін азайғаннан кейін жабылды. Мектеп 1853 жылы ауылда туған миллионер Ричард Торнтонның қаржылық көмегімен салынған. Қазір оқушылар білім алу үшін Бентамға барады. Ең жақын теміржол стансасы 5 шақырым қашықтықта орналасқан, ал Сеттл қаласы оңтүстік-шығысқа қарай 19 шақырым жерде.