Кіріспе
Шри Пурнатхрейса ғибадатханасы (малайалам тілінде: ശ്രീ പൂര്ണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം) – Үндістанның Керала штатындағы Трипунитура қаласында орналасқан индуистік ғибадатхана. Бұл ғибадатхана Кераладағы ең маңызды ғибадатханалардың бірі саналады және бұрынғы Кочин Корольдығының сегіз патшалық ғибадатханасының ең алғашқысы болған. Бас құдайы – Вишну, Сантанагопала Мурти немесе Пурнатхрейса түрінде. Ол Кочиннің ұлттық құдайы және Трипунитураның қорғаушысы болған. Пурнатхрейса филдерді өте жақсы көреді. Сондықтан оның Вришчикотсавамына 40-тан астам піл қатысады. Ғибадатхана жыл сайын өткізілетін мерекелерімен танымал. Ең бастысы – Вришчикам айында (қараша-желтоқсан) жыл сайын өткізілетін және Кераладағы Ульсава маусымын ашатын фестиваль. Бұл сегіз күндік фестиваль, мәдени бағдарламаларға – Мелам (соқпалы аспаптар), Катхакали және музыкалық концерттерге толы, әрі әсем мерекелеумен ерекшеленеді. Сенушілер баласы жоқ жұбайлар Пурнатхрейсаға дұға етсе, балалы болатынына сенеді. Дәстүр бойынша, фестивальдің төртінші күні Шри Пурнатхрейса зәулім киіммен, 14 пілдің ортасында, алтынмен әсемделген және асыл тастармен безендірілген биік таққа отырып, ғибадатхананың калларасынан (қазына сақтау орны) арнайы әкелінген алтын құмыраларда құрбандықтар қабылдайды.
Sree Poornathrayesa temple (in Malayalam: ശ്രീ പൂര്ണ്ണത്രയീശ ക്ഷേത്രം) is a Hindu temple situated in Tripunithura, Kochi, the capital of the former Kingdom of Cochin, Kerala, India. The temple is considered among the greatest temples in Kerala and was the first among eight royal temples of the erstwhile Kingdom of Cochin. The presiding deity is Vishnu as Santhanagopala Murthy or Poornathrayeesa. He was the national deity of Cochin and protector guardian of Tripunithura. Poornathrayeesa is known for his love of elephants. Hence more than 40 elephants participate in his Vrishchikotsavam. The temple is famous for its yearly or festivals. The main one is the , which is conducted annually in the month of Vrishchikam (November–December), kicking off the Ulsava season in Kerala. It is an eight day long festival known for its grandeur of festivities and cultural programmes like Melam (percussion), Kathakali and music concerts. It is believed that childless couples will be blessed with children on praying Poornathrayesan. Traditionally, day (fourth day of ) sees Sree Poornathrayeesa in opulent majesty, ensconced in a jewel studded golden accoutrement atop a stately tusker surrounded by 14 elephants while devotees make their offerings in golden pots specially taken out from the temple’s kallara (treasure vault) for the occasion.
Аңыз
Дәстүр бойынша, Вишну Арджунаға Пурнатхрайеса мүсінін сыйлаған, ол Брахманның он баласын қайта тірілту үшін Иеміздің көмегін сұраған кезде. Арджуна он баланы өз арбасына мінгізіп, Брахмандарға тапсырды. Осы оқиғаның естелігі ретінде арба нысанындағы киелі орын салынған ғибадатхана салынды. Арджуна Ганешаны Вишну мүсінін орнату үшін қасиетті жер іздеуге жіберді. Алдында мүсін басты ғибадатхананың батысындағы сарайда сақталған, қазір ол Пуннитура Коттарам деп аталады. Ежелгі Веда ауылы Пурнаведапурамның (қазіргі Трипунитура) қасиеттілігіне тәнті болған Ганеша, бұл жерді өзіне иеленуге тырысты. Бірақ Арджуна оны киелі орынның оңтүстік жағына итеріп, сонда мүсінін орнатты. Бұл әдеттегіден өзгеше, себебі Ганешаның ішкі пракарамның оңтүстік-батыс жағында жеке ғибадатханасы бар. Бұл жердің айналасы қыша далаларымен шектелгендіктен, Арджуна шамды жағу үшін май алуға қыша тұқымдарын пайдаланды. Мүсіннің алдында Валия Вилакку орналасқан; халық айтуынша, осы дәстүрлі шамның күйген майы емдік қасиетке ие. Аңыз бойынша, Шри Пурнатхрайеса – Ероор Пишариковил ғибадатханасы мен Чоттаникара ғибадатханасының қасиетті әйелдерінің ағасы. Сондай-ақ, ол Ваддаккедатху Манадан Нангема есімді Намбутири әйеліне үйленген деп есептеледі. Жыл сайынғы ғибадатхана мерекелерінде Перумтриковил ғибадатханасынан (Шива Иесі) және Ероор Пишариковил ғибадатханасынан (Лакшми) келген құдайлар аараатту рәсіміне келіп, содан кейін бірлескен пуджа мен шеру өткізіледі. Бұл жергілікті жерде Шанкара Нараяна Вилакку (Шива мен Вишну) және Лакшми Нараяна Вилакку (Лакшми Құдайы мен Вишну Иесі) деп аталады. Шри Пурнатхрайесаның аараатту (құдайдың қасиетті шомылуы) Чаккамкулангара Шива ғибадатханасының ғибадатханалық тоғанында өтеді, ол Шри Пурнатхрайеса ғибадатханасының солтүстік-шығысында орналасқан. Мұласханам немесе «көрініс алған жер» Пунитура Шри Кришна ғибадатханасында орналасқан, ол Шри Пурнатхрайеша ғибадатханасынан батысқа қарай 1,5 км қашықтықта. Сол кездегі билеуші құдайды сол жерден қазіргі орнына көшірді.
Ғибадатхана құрылымы
Ғибадатхана Керала ғибадатханалық архитектурасының қағидалары бойынша салынған. 1920 жылы ірі өрт болды, ол бастапқы құрылымның көп бөлігін, әсіресе көп ағаштан салынған қасиетті орынды қиратты. Бұл Кералада алғаш рет ғибадатхананы бетоннан қайта құруға әкелді. Даңқты сәулетші Шри Эчхара Уориер жобалаған ғибадатхана бетоннан қайта жасалды, сосын дәстүрлі көріністі сақтау үшін шеберлікпен мыс жалаты, ағаш панельдермен және гранит плиткалармен жабылды. Қасиетті орынның бүйір қабырғалары құдайлар мен құдайылардың мүсіндері бейнеленген үлкен мыс жалатымен әшекейленген, ал шатыры мыс жалатымен жабылған, ал қасиетті орынның кіреберістері алтын жалатымен жабылған.
Сәулет
Екі қабатты гопурамның бірінші қабатында мандапам (ашық алаң) орналасқан, және мандапамды сегіз мүсінді ағаш бағана қолдайды.
Танымал мерекелер
Амбалам Катхи Ульсавам – бұл оқиғаның құрметіне өткізілетін ерекше мереке. Мыңдаған ізбасарлар осы арнайы күні ғибадатханаға жиналады, ол Тхулам айына (қараша) сәйкес келеді. Кешкі джападан кейін олар ғибадатхананың айналасына орналасқан камфорды жағады. Барлық шамдар жанып, бүкіл ғибадатхана отқа оранғандай сезім тудырады. Дегенмен, бұл ғибадатханадағы жалғыз мереке емес. Қараша айының соңында болатын Вришчиколсавам – бұл ғибадатхананың басты мерекесі. Вришчика Ульсавам фестивалі әдетте жыл сайын қараша-желтоқсан айларында басталады. Фестиваль сегіз күнге созылады, іс-шаралар тәулік бойы жалғасады. Іс-шараларда Оттан Туллал, Катхакали, Тайамбака, Ченда Мелам, Катчери, Маддала Ппатту, Комбу Патту және Кужаль Патту сияқты дәстүрлі халықтық өнер түрлері көрсетіледі. Ғибадатхананың алдында және артында азық-түлік пен түрлі тауарлар сататын дүкендер орналасқан. Бұдан басқа, ғибадатхана жыл сайын тағы екі үлкен мереке мен басқа да шағын тойларды өткізеді. Шри Пурнатхраешаның туған күні малаялам айының Кумбхам айындағы (ақпан-наурыз) «Утрам» накшатрасына сәйкес келеді, оған Пара Утсавам алдын ала өтеді, онда адамдар ғибадатханаға арнайы құрбандықтар береді. Жыл сайын тамыз-қыркүйек айларында Шри Пурнатхрайесанның қасиетті бейнесін жасаған мүсіншінің құрметіне «Мушари Утсавам» фестивалі өтеді. Сенушілердің айтуынша, мүсінші өзі құдайлық күшке бірігіп, Пурнатхраешаның керемет қалыбына жан берген, ол әлі күнге дейін киелі орында қолданылып келеді. Лакшми Нараяна Вилакку, Утрам Вилакку және Тхулам Омбат Утсавам – жыл сайынғы басқа да маңызды мерекелер.