Кіріспе

Муниципальдік корпорация – жергілікті басқару органының құқықтық анықтамасы, оған қалалар, аудандар, кенттер, поселкелер, жарғылық поселкелер, ауылдар және борондықтар кіреді (бірақ олармен ғана шектелмейді).

Жергілікті өзін-өзі басқару ретінде муниципалдық корпорация

Муниципалитеттердің құрылуы – бұл олар орналасқан штаттың немесе провинцияның заңдарына сәйкес, өздік басқару құқығына ие болатын кездегі процесті білдіреді. Көбінесе, бұл оқиға муниципалдық хартаны беру арқылы немесе жариялау арқылы белгіленеді. Қала хартасы, қалалық харта немесе муниципалдық харта – қала немесе кент сияқты муниципалитетті құруды регламенттеуші заңдық құжат.

Канада

Канадада, уставтар провинциялық билік органдарымен беріледі.

Үндістан

Үлкен Ченнаи қалалық әкімшілігі – Ұлыбританиядан тыс әлемдегі ең көне муниципалитет.

Ирландия

"Корпорация" аталымы Нормандық жаулап алудан кейін 2001 жылғы Жергілікті өзін-өзі басқару актісіне дейін қалаларда қолданылып келді. 2001 жылғы акті бойынша округтік қалалар "қалалар" деп қайта аталды және олардың корпорациялары "қалалық кеңестерге" айналды; ал басқа округтік корпорациялар "аудандық кеңестер" деп аталды. Ирландияның бөлінуінен кейін Ирландия еркін мемлекетіндегі корпорациялар Дублин, Корк, Лимерик және Уотерфорд (округтік қалалар) және Дрогеда, Килкенни, Слиго, Клонмель және Вексфорд (округтік емес қалалар) болды. Дун Лаугер 1930 жылы "Дун Лаугер корпорациясы" ретінде қала мәртебесін алды. 1840 жылы жоғалтқан Галвейдің қала мәртебесі 1937 жылы қайта жаңартылды; ол ресми түрде "Галвей қаласының мэрі, алдермендері және буржуалары" деп аталды, бірақ "Корпорация" деп аталатын.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландияның 1852 жылғы Конституциялық Актісі Жаңа Зеландияның жаңа провинцияларында муниципалитеттер құруға рұқсат берді. 1876 жылы провинциялар таратылғаннан кейін бұл термин қолданудан шықты.

Ұлыбритания

Англия мен Уэльстің ежелгі қалалары көбінесе корольдік жарғы арқылы құрылған, бірақ кейбіреулері дәстүр бойынша қала мәртебесіне ие болған. 1835 жылғы Муниципалдық корпорациялар заңы және 1882 жылғы Муниципалдық корпорациялар заңы, «өлі» қалалардың және басқа да шағын ауылдық аймақтардың корпорацияларын таратып жіберді. 1888 жылғы Жергілікті басқару заңы, қалған қала корпорацияларының өкілеттіктерін жаңа қалалық округ кеңестерімен үйлестірді. 1972 жылғы Жергілікті басқару заңы бойынша, Лондон қаласы корпорациясынан басқа, барлық қала корпорациялары «корпорация» деп аталмаған кеңестермен алмастырылды. Шотландияның бург корпорациялары тегі жағынан ұқсас болды және 1973 жылғы Жергілікті басқару (Шотландия) заңымен жойылғанға дейін, он тоғызыншы ғасырда реформаланды немесе жаңасымен ауыстырылды. Қазіргі Солтүстік Ирландия аумағындағы Ирландия қала корпорациялары 1840 жылғы Муниципалдық корпорациялар (Ирландия) заңы және 1898 жылғы Жергілікті басқару (Ирландия) заңымен реформаланды, ал 1972 жылғы Жергілікті басқару (Солтүстік Ирландия) заңымен алмастырылды.

Кәсіпорындар ретінде муниципальді корпорациялар

Терминнің бір анықтамасы бойынша, муниципалдық корпорациялар – "жеке корпоративтік мәртебесі бар, негізінен жергілікті билік органдарының лауазымды тұлғалары тағайындаған атқарушы кеңеспен басқарылатын және көпшілікке тиесілігі басым ұйымдар". Мұндай корпорациялардың кейбіреуі пайдаланушы төлемдерінен түсетін кіріске сүйенеді, бұл оларды салық арқылы қаржыландырылатын агенттіктер мен арнайы аудандардан ерекшелендіреді, бірақ бұл әрқашан осылай бола бермейді. Мұндай муниципалдық корпорациялар "сырттан тапсыру" процесінің нәтижесі болып табылады, бұл жергілікті билік органдарынан тиісті дағдылар мен көзқарастарды талап етеді және мемлекеттік қызметтердің институционалдық ортасындағы жалпы өзгерістерге бейімделеді. Олар мемлекеттік бюрократиядан тиімдірек деп есептеледі, бірақ заңдық және басқару тәуелсіздігіне байланысты сәтсіздікке ұшырау ықтималдығы жоғары.