Кіріспе

Британдық драма мұғалімі және ғалым

Дороти Хиткотт MBE (29 тамыз 1926 – 8 қазан 2011) – британдық драма мұғалімі және ғалым, ол мектептерде және кейін басқа да орталарда оқу бағдарламасы бойынша оқыту тәсілі ретінде "рөлдегі мұғалім" әдісін қолданды. Ол театр мен драманы білім алу үшін қолданатын өте тәжірибелі мұғалім болды, және көптеген жетістіктерінің ішінде оқыту әдісі ретінде "сарапшының мантиясын" анықтап, дамытты. Ол Гевин Болтонмен бірге жазған, білім берудегі "сарапшы мантиясы" көзқарасын түсіндіретін кітабы – "Оқу үшін драма" (1994). Оның тәсілін түсіндіретін ең маңызды бұрынғы кітапты Бетти Джейн Вагнер жазды, ол "Дороти Хиткотт: драма – оқыту құралы ретінде" деп аталды.

Ерте өмір

Ол 1926 жылы Батыс Йоркширдегі Ститон қаласында дүниеге келген. Он бір жасқа толғаннан кейін емтиханды өткізе алмағандықтан, жергілікті бастауыш мектепте оқыды және 1940 жылдың шілдесінде, 14 жасқа толуға бір ай қалғанда, анасымен бірге жүн фабрикасында тоқымашы болып жұмыс істеуге кетті. Хиткотт онда бес жыл жұмыс істеді және өмірінің соңына дейін сол жерде қалады деп ойлады, бірақ әріптестерінің тілегімен, фабрика директоры Чарли Флетчер оны Брэдфордтағы Солтүстік театр мектебінде Эсме Черчтың жетекшілігімен актерлік өнерді оқуға жіберді. Флетчер оған, егер оның жолы болмаса, фабрикасында үш тоқыма станогы әрқашан күтіп тұратынын айтты.

Драмалық жаттығу

Театр мектебінде Хиткотт актриса болуға ниеттенді. Бірақ екінші курстың соңында Эсме Черч оған сахнада болашағы жоқ екенін айтты: "Жаным, сен өте таланттысың – кейде тіпті қорқынышты дағдыға иесің, бірақ сен жасың үшін, ойнай алатын рөлдерің үшін қажетті өлшемде емессің. Осыны қабылдауымыз керек деп ойлаймын". Одан кейін ол оқытуды ұсынды. Оқу тәжірибасынан өту кезінде Хиткотт Йоркширді аралап, мектептерге барып, түрлі оқушылар тобымен жұмыс істеді. Өзі алған білімін пайдаланып, ол кез келген мүмкіндікті драмалық қойылымдарға айналдыратын. Сонымен қатар, ол Брэдфорд Сивик қаласында кешкі сабақтар беріп, жергілікті ауылдық үйлерде әуесқой спектакльдер қоя бастады.

Академиялық жұмыс

1951 жылы Хиткотты Брайан Стэнли Дурхам институтының штаттық оқытушысы қызметіне тағайындады. Ол өте тәжірибесіз мұғалімді жұмысқа алып, тәуекел етті: оның формальды білімі, ұлттық мұғалімдік біліктілігі болмады және балаларды оқыту тәжірибесі дерлік жоқ еді. Келесі 10 жылда Хиткоттың атағы арта түсті, өйткені оның ерекше әдісін қолданып оқытқан көптеген адамдар оны таныды. Бастапқыда оның жұмысы канондық емес деп есептелді. Гевин Болтонның «Дороти Хиткотттың өмірі» атты өмірбаянында сол кездегі реакция былай сипатталған: «Бұл драма мамандарына – оның жұмысын нағыз театрдан мойын бұру деп санайтын дәстүршілдерге де, балалар театрының негізгі қағидаларын бұзды деп ойлаған прогрессивтілерге де қарсы болды». 1964 жылы Хиткотт Ньюкасл университетінде күндізгі білім беретін Жоғары дипломдық курсын оқыта бастады. 1979 жылы бұл курс жыл сайын күндізгі МЭД курсымен ауыстырылды. Хиткотт 1986 жылы Ньюкаслдан зейнеткерлікке шыққанға дейін 22 жыл бойы оқытқан бұл курстар елдегі ең беделді университет курстарының біріне айналды. 1966 жылы оның жұмысы алғаш рет «Президенттің өлімі» атты фильмде пайда болды, бұл BBC-нің жергілікті түзету мектебінің оқушыларымен бірге қойылған драмалық қойылым туралы деректі фильмі болды; ойнаған кезде жас қылмыскерлер бір адамның іс-қимылының қоғамға қандай әсер ететінін түсінді. Осылайша ол кең аудиторияға танылып, шетелге оқыту және лекция оқу үшін көп саяхаттады. 1972 жылы ол «Омнибус» бағдарламасында «Күтіп тұрған үш тоқыма» атты оның еңбегін көрсеткен деректі фильмде пайда болды. Гевин Болтон 1960-шы жылдардың соңында Хиткоттың жұмысы үлкен өзгеріске ұшырады деп санайды, себебі ол «драмалық және білім беру саласындағы табысты пьеса жазудан, сыныппен бірге оқушыға айналған суреттер жасаушыға» айналды.

Зейнетақыға шыққаннан кейін

1986 жылы Ньюкасл университетінен зейнеткерлікке шыққаннан кейін Хиткотт Дербиге қызының үйіне көшті. Ол оқыту және жазу ісімен айналысып, 2005 жылдың мамырында университет оған құрметті әдебиет докторы дәрежесін берді. Ол өмірінің соңына дейін, 2011 жылдың 8 қазанында қайтыс болғанға дейін жұмыс істеді. 2011 жылғы туған күніне орай өткен марапаттау салтанатында "білім берудегі драма" саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағымен марапатталды. Оның еңбектерінің архиві Манчестер Метрополитен университетінің Білім факультетінде сақтаулы.