Формула виндсерфинг: Жылдамдық және жарыс тарихы

Кіріспе

Formula Windsurfing – желсерфинг әлемінің жоғары өнімділік және бәсекелестікке толы жарыс түрі. Осы типтегі тақталар желдің 7-ден 35 түйінге дейінгі кең диапазонында жарысуға мүмкіндік береді және 30 түйінден жоғары жылдамдыққа жете алады.

Тарих және басталуы

Бұл жел серфингінің класы 90-жылдардың соңында, желдің шектерін төмендету, жел күшін кеңейту және шектеулі жабдықпен жарыстың шығындарын азайту мақсатымен funboard түріндегі жарыс тақталарының жетілдірілген нұсқасы ретінде пайда болды. Тарихи тұрғыдан алғанда, тақта дизайнерлері жеңіл желде жүзуге мүмкіндік беру үшін тақталардың ұзындығы мен көлемін ұлғайтатын. Бірақ 90-жылдардың соңында AHD, Berky, Drops, ML, Pro Tech, Roberts және Starboard сияқты бірқатар брендтер баламалы шешімдерді іздеуге кірісті. Олар тақтаның ұзындығын қысқартып, енін кеңейте отырып, жоғары көлемді сақтап қалды және ертерек жоғары жылдамдыққа шығу үшін үлкен қанаттарды қолданды. Сондай-ақ, қанаттарды артқа жылжытты, бұл тақтаның алдыңғы бөлігін босату және кедергіні азайту үшін тақтаның артқы бөлігінде жаңа тұжырымдамалардың пайда болуына әкелді. Қанат аймағында желдетуді болдырмау үшін жапсырмалар немесе тік түбі қолданылды, соңғысы беріктігі мен пайдаланудың қарапайымдығына байланысты кеңінен таралды. Мұндай конструкциялар желкен өнеркәсібіндегі технологиялық жетістіктердің арқасында мүмкін болды, бұл желкеннің көлемі мен қысымының артуына төтеп бере алатын үлкен қанаттарды (әдетте 70 см) жасауға мүмкіндік берді. Бірнеше жыл ішінде бұл тұжырымдама Formula Windsurfing тақталарын шығаратын барлық зауыттарда кеңінен қабылданып, қолданылды. Formula Windsurfing тұжырымдамасы Халықаралық палубалы желкендесу қауымдастығы (IBSA) мен Халықаралық Funboard Class Association (IFCA) бірлесіп құрды және 1998 жылдың 24 наурызында Францияның Брест қаласында сәтті іске қосылды. Төрт күндік жарыста ең үздік 20 француз funboard серфингиші 6-12 түйір желде он рет жарысты. Жеңімпаз – Эрик Тиме. 1999 жылы көптеген ұлттық funboard қауымдастықтары Formulaны ұлттық жарыс бағдарламаларына бір тәртіп ретінде қосты. Бельгияда өткен алғашқы Formula әлем чемпионаты және тағы да төрт халықаралық Formula регатасы өткізілді, оның жеңімпазы Польшадан Войтек Брзозовский болды. Formula Windsurfing класы 2001 жылы ISAF-тың «Халықаралық» класы ретінде қабылданды. Халықаралық Formula Windsurfing класы Халықаралық желкендесу федерациясымен басқарылады және 1998 жылы құрылды. Бұл класс бәсекелестерді ең көп дегенде үш желкен және үш қанатқа (2011 жылы екі қанатқа дейін азайтылды) шектеуді көздейтін ережелерді енгізді. Бұл дизайнерлерді желдің кең ауқымында және жоғары жылдамдықта жүзуге мүмкіндік беретін тақталар жасауға итермеледі. Қазіргі таңдағы Formula тақталарының ені 1 метрге дейін, ал қанаттарының ұзындығы 70 см-ге дейін, ал ең үлкен желкеннің көлемі 12,5 м²-ге дейін шектелген. Қанаттың ұзындығын, түрін және серпімділігін, сондай-ақ желкеннің көлемін өзгерту арқылы бұл тақталарды әртүрлі жел және су жағдайларына бейімдеуге болады және әртүрлі дене бітімі бар серфингиштерге сәйкес келеді.

This class of windsurfing was born in the late 90s as an upgrade from funboard type course racing boards looking to lower wind limits, broaden wind strengths and reduce racing costs with a limited quiver. Historically, board designers used to increase the length and volume of the boards in order to allow for sailing in lighter winds, but during the late 90s, some brands like AHD, Berky, Drops, ML, Pro Tech, Roberts and Starboard started to work on alternative solutions. They came up with designs that widened and shortened the board length whilst retaining high volume, and used larger fins to get into planing earlier. They also moved the fins further back, which prompted newer concepts with different solutions around the tail of the board to free the nose and decrease drag. To avoid ventilation in the fin area, flaps or steeped bottoms were used, the latter becoming the more widely adopted due to its durability and ease of use. Designs like these were only made possible thanks to technological advancements in the fin industry which allowed makers to assemble larger fins (normally 70 cm) that are able to stand the increasing sail size and fin pressure. In few years this concept was widely adopted by almost all Formula Windsurfing board factories. The concept of Formula Windsurfing as a class was formed by the joint effort of the International Board Sailing Association (IBSA) and the International Funboard Class Association (IFCA), and was successfully pioneered on 24 March 1998 in Brest, France. During the four days of competition the top 20 French funboard sailors raced ten eliminations in winds of 6 to 12 knots. The winner of the event was Erik Thieme on a 2.75m board powered by a 10.0m^2 sail. During 1999 many national funboard associations included Formula as a discipline in their national racing circuits. Four international Formula regattas were held, including the first Formula World Championships, in Belgium, won by Wojtek Brzozowski from Poland. The Formula Windsurfing Class was adopted as an ISAF "International" class in 2001. The International Formula Windsurfing Class is controlled by the International Sailing Federation and was launched in 1998. This class introduced rules that restricted competitors to one board with a maximum of three sails and three fins (changed to two fins in 2011). This prompted the designers to create boards with a very wide wind range coupled with excellent upwind and downwind performance. Formula boards have now been restricted to 1m wide with fins up to 70 cm long and maximum sail sizes of 12.5m^2. By changing the fin length, type and stiffness as well as the sail sizes these boards can be tuned for a wide range of wind and water conditions and suit a variety of different sized sailors.

Ауа райы жағдайы

Формулалық жел серфингі үшін идеалды ауа райы жағдайлары – 7-25 түйін жел болатын тегіс су; алайда, халықаралық ережелер 35 түйінге дейін жарыс өткізуге рұқсат береді. Толқынды және көтеріңкі суларда серфинг жасау қиынырақ. Осы жабдықтың нәзік болуына байланысты, толқындардың үстінде серфинг жасаудан немесе толқындардың арасында бастаудан аулақ болу керек. Канаттың ұзындығына байланысты, формула тақталарын сайып келген суларда пайдалануға болмайды.

Жарыс

Формулалық жел серфингі жарысы әдетте белгілі бір кезеңде өтетін бірнеше жарыстан құралады. Жарыстар дәстүрлі желкенді жарыстар сияқты өткізіледі, бастауға кері санаудан кейін бәсекелестер екі старт белгісі арасындағы көзге көрінбейтін сызықты кесіп өтеді. Жарыстар әдетте 15–30 минутқа созылады, жағдайға қарай күніне төртке дейін жарыс өткізілуі мүмкін. Жеңімпаз – жарыс кезеңіндегі барлық жарыстардың ең жақсы жалпы есебін жинаған бәсекелес болып табылады (бірақ өткізілген жарыстардың саны мен басқа да факторларға байланысты кейбір жарыстардың нәтижелері ескерілмеуі мүмкін). Типик маршруттарға желге қарсы/желмен бірге жүретін шұжық, үшбұрыш немесе төртбұрыш кіреді.

Басқа желкенді кемелермен жарысу

Басқа желкендемешілер мен қайық түрлеріне қарсы жарысу мүмкіндігі хендикап жүйесі арқылы қол жеткізіледі. Әлемдегі ең көп танылған хендикап жүйесі – Портсмут Ярдстик. Формула тақталары көбінесе 18 футтық скифке тең хендикаппен жарысады. Қазіргі таңдағы хендикап шамасы – 685. Халықаралық деңгейде Формула тақталары мен басқа да желкендік сыныптар арасында көп жарыс өтпесе де, 2003 жылы Сан-Францискода өткен жарыста Формула желкендемешісі Мика Бузианис (АҚШ 34) әлемнің ең үздік кайтбордшыларын және 18 футтық скиф желкендемешілерін Ронстан көпірінен көпірге жарысында жеңіп, Формула тақталарының желкендік спортындағы ең жылдам жарыс кемелеріне қарсы жылдамдығын көрсетті.

Солтүстік Америка

АҚШ-та Formula Windsurfing да салыстырмалы түрде жылдам дамыды. Формулалық желкен спорты әсіресе Майами және Оңтүстік Флорида аймағында кең таралған, Фернандо Мартинес, Алекс Моралес, Рон Керн, Марио Диас сияқты спортшылар мен Алекс Станки және Серхио Кремизини сияқты жасөспірімдер бұл спортты ұсынады. Соңғы уақыттарда Орегон штатының Худ-Ривер және Калифорния штатының Сан-Франциско қалаларында өткізілген жарыстарда да көзге түсті.

Латын Америкасы

Бразилияда Формула жарыстары өте қарқынды дамыған, және екі рет Формула Виндсерфингтен әлем чемпионатын қабылдады. Аргентинада әлемдегі бірінші орынды Формула жарыскері (ARG 3 Гонсало Коста Ховель) иеленген. Перу 2009 жылы жастар мен ересектер арасындағы Формула Виндсерфингтен әлем чемпионатын өткізді.

Азия/Австралия

Формулалық жел серфингі Австралияда өте танымал. NSW Windsurfing Series және Ұлттық чемпионаттар жыл сайын өткізіледі. 2005 жылы Мельбурн қаласы Formula Windsurfing әлем чемпионатының төрағасы болды. Формулалық жел серфингшілер Жапонияны осы спорттың дамып келе жатқан аймағына айналдырды.

Таяу Шығыс

БАӘ спортқа да инвестиция жасады.