Британдық режиссер Майкл Богдановтың өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Британдық театр режиссері Майкл Богданов (15 желтоқсан 1938 – 16 сәуір 2017) – жаңа пьесалар, Шекспирдің қазіргі заманғы интерпретациялары, мюзиклдер және жастарға арналған жұмыстарымен белгілі британдық театр режиссері.

Алғашқы жылдар

Богданов Майкл Богдин болып Неат қаласында, Гламорганда дүниеге келген, оның әкесі еврей (Франсис Бензион Богдин) және анасы уэльс (Рода Рис) болған. Ол Англияның Харроу-он-Хилл қаласындағы Джон Лайон мектебінде, Дублиннің Тринити колледжінде, сондай-ақ Германия мен Францияда білім алған. 1960-шы жылдары BBC-де тәлім алып, Ұлыбритания мен Ирландия теледидары үшін продюсерлік, сценарий жазу және режиссуралық жұмыстар атқарған. 1966-1969 жылдары ирланд телеарнасы RTÉ-де продюсер және режиссер болып жұмыс істеді, кейін BBC Wales үшін көп жұмыс істеді, деректі фильмдер мен көркем фильмдер жасады, бірнеше жүлде алды.

Мансап

Богданов Корольдік Шекспир компаниясы үшін сегіз қойылымға режиссерлік жасады, соның ішінде 1979 жылы «Жыл режиссері» сыйлығын алған «Шикірейді бауырмалдыққа» қойылымын қойды. 1980-1988 жылдары ол Ұлттық театрдың ассистент директоры болды, онда шамамен 15 қойылымға режиссерлік етті. Олардың ішінде 1980 жылы Говард Брентонның «Британиядағы римдіктер» пьесасы болды, ол жеке сотқа әкелді, онда Богдановты христиандық моральдық науқаншы Мэри Уайтхаус адвокаты «екі ер адамның анальдық зорлауды сомдаған бір көрінесте «адамгершілікке қарсы әрекетке итермелегені» үшін айыптады. Бірақ 15 айдан кейін сотқа келгенде, Уайтхаус адвокаты қудалаудан бас тартып, сотта былай деді: «Айыптаудың салдары, жазаға қарамастан, Богданов мырзаның жеке және кәсіби өміріне зор зиян келтіреді». 1980-жылдары Богданов халықаралық деңгейде де жұмыс істеді, Дублиндегі Абби театрында «Гамлетті», Токиодағы Император театрында «Ромео мен Джульеттаны», ал Онтариодағы Стратфордта «Масса үшін өлшемді» қойды. Оның опералық жұмыстарының ішінде Миланның Ла Скала театрында Стокгаузеннің «Монтаг аус Лихт» операсының әлемдік премьерасы болды. Гамбургтегі Deutsches Schauspielhaus (Германияның Корольдік Ұлттық театрымен теңестіріледі) театрында ол жүлделі «Жулиус Цезарь» қойылымын қойып, Гётенің «Райнеке Фукс» шығармасын бейімдеп, режиссерлік жасады. 1989-1992 жылдары ол Deutsches Schauspielhaus театрының бас директоры болды. 1986 жылы Богданов пен актер Майкл Пеннингтон ағылшын Шекспир компаниясын құрды. Бірлескен көркемдік директор ретінде ол компанияның «Генрилер» және 1987 жылы әлемдік турға шыққан «Розалар соғысы» атты жеті пьесалық циклын қойды. Бұл амбициялы бағдарлама үшін ол 1990 жылы Лоренс Оливье сыйлығын «Үздік режиссер» номинациясы бойынша жеңіп алды. 1990-жылдары ол ағылшын Шекспир компаниясының халықаралық қойылымдарын – «Кориоланды», «Қысқы ертегіні», «Макбетті» және «Дауылды» қойды. 1990-жылдары ол әлем бойынша қойылымдар қойып, оның ішінде 1993 жылы Лондондағы Олд Вик театрында «Шаш» мюзиклінің жаңаруын, 1994 жылы Данияның Корольдік ұлттық театры үшін және 1997 жылы Лондондағы ағылшын Шекспир компаниясы үшін өзінің «Беовульф» англосаксондық эпостық поэмасын, 1995 жылы Мюнхендегі Резиденц театры үшін «Пир Гинтті», Гётенің «Фауст» 1-ші және 2-ші бөліктерін] 1998 жылы Корольдік Шекспир компаниясы үшін, «Антоний мен Клеопатраны» және «Қалай қаласаңдар» пьесаларын, 1999 жылы Чикагодағы Шекспир репертуарлық театры үшін «Афинаның Тимонын», 1999 жылы Мюнхендегі Резиденц театры үшін «Макбетті» қойды. 2002-2004 жылдары Богданов жыл сайынғы Людлоу фестивалінің аясында Людлоу қамалының ашық аспан астындағы театрында қойылымдарды жүргізді. Көптеген валлийлік актерлерден тұратын труппамен ол «Виндзордың қуанышты әйелдерін», «Қысқы ертегіні», «Венеция саудагерін», «Цимбелинды» және «Он екінші түнді» қойды. 2003 жылы ол Суонси мен Кардиффте орналасқан Уэльс театр компаниясын құруға қатысып, көркемдік директор лауазымын алды. Ол Шекспирдің және жаңа пьесалардың, соның ішінде «Он екінші түннің», «Цимбелиннің», «Венеция саудагерінің» және Дилан Томасның «Сүт ағашы астында» пьесаларын қойды. 2005 жылы ол Суонси Гранд театрында және Кардиффтегі Шерман театрында сыншылар жоғары бағалаған «Amazing Grace» мюзиклін, сондай-ақ Суонси Гранд және Кардиффтегі New Theatre-те бірдей актерлік құраммен Гамлеттің валлий және ағылшын тілдеріндегі екі тілдегі қойылымын қойды. Гарет Майлстың жаңа валлий тіліндегі аудармасын Уэльс өнер кеңесі тапсырыс еткен. Оның теледидардағы көптеген жұмыстарының ішінде «Шекспир» туралы, RTS сыйлығы, BAFTA номинациясы және «Айдағы жарық» RTS үздік аймақтық бағдарламасы сыйлығы бар. Богданов сондай-ақ Аберистуит өнер орталығы үшін үш мюзиклдің режиссері болды: «Шатырдағы скрипкашы», «Вест-Сайд Стори» және «My Fair Lady». 2006 жылы Богданов Мал Поуптың «Amazing Grace» мюзиклінің қойылымын Кардиффке әкелді, ол Уэльс Мыңжылдық орталығында толық сатылып кетті, әр қойылым тұрғындардың қолдауымен аяқталды. Бұл Уэльстің ұлттық сахнасындағы алғашқы валлий мюзиклі болды. Орталықтың бас атқарушы директоры Джудит Ишервуд шоудың табысы туралы былай деді: «Уэльс театры компаниясы Уэльс жазушыларының және қайта жаңғырушы уағызшы туралы өте валлий оқиғасы бар жаңа мюзикл, Amazing Grace ұсынды. Бұл үлкен әсер қалдырды. Менде Уэльстің тарихы ұлттық сахнада қайта жаңғыртылғанын көрген адамдардан хаттар келіп түсті». Шоуды сыншы Майкл Келлиган «алғашқы ұлы валлий мюзиклі» деп сипаттады. Богданов 2009 жылы музыкалық театрға оралды, ол Уэльс театры үшін Коллин МакКаллоның бестселлер романы «Торн құстары» мюзиклінің режиссерін қойды. Оның музыкасын неміс опера композиторы Глория Бруни жазды, ал МакКаллоу өзі кітаптың авторы және либреттосын жазды. Ол Сәуір айында Суонси Гранд театрында ашылды, содан кейін Ұлыбритания бойынша гастрольдік сапар жасады, Уэльс Мыңжылдық орталығында аяқталды. Бұл қойылымда Мэттью Гудгейм, Хелен Анкер және Питер Карри қатысты. Богданов, әсіресе Гамбургте, Германияда кең ауқымда жұмыс істеуін жалғастырды, онда ол Kammerspiele театрындағы қойылымдары үшін жүлделер жеңіп алды, олардың ішінде «Екі мырзаның қызметшісі», «Гардеробшы», «Годо күту», «Эллинг» және «Frost/Nixon» пьесалары бар. 2011 жылы ол Гамбургтегі жаңа Ohnsorg театрының ашылуына арналған «Жазғы түнгі арман» пьесасын қойды, ол бұрынғы орнынан жаңа салынған театрда көшті. Оның Шекспир туралы эсселері сыншылар жоғары бағалаған «Shakespeare: The Director's Cut» кітабында 2003 жылы жарияланды, содан кейін 2005 жылы тарихқа арналған екінші том жарық көрді. Богданов 2017 жылдың 16 сәуір күні жүрек талмасынан 78 жасында қайтыс болды.

Bogdanov directed eight productions for the Royal Shakespeare Company, including The Taming of the Shrew for which he received a Director of the Year award in 1979. From 1980 to 1988, he was associate director of the National Theatre where he directed about 15 productions. These included, in 1980, Howard Brenton's The Romans In Britain, which resulted in a private prosecution in which Bogdanov was accused by counsel for Christian morality campaigner Mary Whitehouse of "procuring an act of gross indecency" in one scene where two male actors simulated anal rape. However, 15 months later when it came to court, Whitehouse's barrister abandoned the prosecution, saying in court: "The consequences of conviction irrespective of penalty would greatly damage Mr Bogdanov in his personal and professional life". During the 1980s, Bogdanov also worked internationally, directing Hamlet at the Abbey Theatre, Dublin, Romeo and Juliet at the Imperial Theatre, Tokyo, and Measure for Measure at Stratford, Ontario. His opera credits included the world premiere of Stockhausen's Montag aus Licht at La Scala, Milan. At the Deutsches Schauspielhaus in Hamburg (Germany's equivalent of the Royal National Theatre), he directed an award winning Julius Caesar, and adapted and directed Goethe's Reineke Fuchs. From 1989 to 1992, he became Chief Executive of the Deutsches Schauspielhaus. In 1986, Bogdanov and actor Michael Pennington founded the English Shakespeare Company. As joint artistic director, he directed the company's inaugural productions of The Henrys and, in 1987, the seven play history cycle of The Wars of the Roses, which toured worldwide. For this ambitious programme he earned the 1990 Laurence Olivier Award for Best Director. In the 1990s he directed the English Shakespeare Company's international productions of Coriolanus, The Winter's Tale, Macbeth and The Tempest. He continued to direct productions around the world in the 1990s, including a revival of the musical Hair at the Old Vic in London in 1993, his own version of the Anglo Saxon epic poem Beowulf for both the Royal National Theatre of Denmark in 1994 and the English Shakespeare Company in London in 1997, Peer Gynt for the Residenz Theatre in Munich in 1995, Goethe's Faust Parts 1 and 2] for the Royal Shakespeare Company, Antony and Cleopatra and As You Like It for the English Theatre Company in 1998, Timon of Athens for the Shakespeare Repertory Theater in Chicago in 1999, and Macbeth for the Residenz Theater in Munich, again in 1999. From 2002 to 2004, Bogdanov took charge of productions at the Ludlow Castle Open Air Theatre as part of the annual Ludlow Festival. With an ensemble of mainly Welsh players, he produced The Merry Wives of Windsor, The Winter's Tale, The Merchant of Venice, Cymbeline and Twelfth Night. In 2003, he was involved in setting up the Wales Theatre Company, based in Swansea and Cardiff, taking on the position of artistic director. He directed productions of both Shakespeare and new works, including Twelfth Night, Cymbeline, The Merchant of Venice and Dylan Thomas's Under Milk Wood. In 2005, he directed the critically acclaimed musical, Amazing Grace, at Swansea Grand Theatre and the Sherman Theatre, Cardiff, and the dual Welsh and English language productions of Hamlet, with the same cast, at The Swansea Grand and Cardiff's New Theatre. The new Welsh Language translation by Gareth Miles was commissioned by the Arts Council of Wales. Among his many TV credits are Shakespeare on the Estate, RTS Award, Bafta Nomination and A Light in the Valley, RTS Best Regional Programme Award. Bogdanov has also directed three musicals for Aberystwyth Arts Centre: Fiddler on the Roof, West Side Story and My Fair Lady. In 2006, Bogdanov brought his production of Mal Pope's musical Amazing Grace in Cardiff to sell out performances at the Wales Millennium Centre, with every show ending in a standing ovation. It was the first Welsh musical on the national stage of Wales. Judith Isherwood, the centre's chief executive, said of the show's success noting: "A new musical, Amazing Grace, was presented by the Wales Theatre Company — Welsh writers, and a very Welsh story about a revivalist preacher. It had a huge response. I’ve had letters from people saying how emotional they felt about seeing Welsh history re created on their national stage". The show was described by critic Michael Kelligan as being the "first great Welsh musical". Bogdanov returned to musical theatre in 2009, directing a musical version of Colleen McCullough’s bestselling novel The Thorn Birds for the Wales Theatre Company. It has music by German opera composer Gloria Bruni and McCullough herself wrote the book and lyrics. It opened at the Grand Theatre, Swansea in April and then toured the UK, culminating at the Wales Millennium Centre. This production starred Matthew Goodgame, Helen Anker and Peter Karrie. Bogdanov continued to work extensively in Germany, above all in Hamburg, where he has won awards for productions at the Kammerspiele which include Der Diener Zweier Herren, Der Garderobier, Warten auf Godot, Elling and Frost/Nixon. In 2011 he directed A Midsummer Night's Dream in Platt as the opening production of the new Ohnsorg Theater in Hamburg, which had moved from its old location into a newly built theatre. His essays on Shakespeare were published in a critically acclaimed book: Shakespeare: The Director's Cut; in 2003, followed by a second volume focusing on the histories in 2005. Bogdanov died of a heart attack on 16 April 2017, aged 78.