Кіріспе

Оточач – Хорватиядағы қала, бұрынғы епископтық және қазіргі латын католик титулярлық орны. Ол Лика аймағының солтүстік-батыс бөлігінде, Гачка өзенінің аңғарында жатыр. 2011 жылы Оточац қаласының әкімшілік ауданының халқы 9 778 адамды құрады, оның ішінде Оточац қаласының өзінде 4 240 адам тұрды, олардың көп бөлігі хорваттар (91%).

Атауы

Қала мажар тілінде Otocsán, итальян тілінде Ottocio, латын тілінде Ottocium деп аталады. Тарихи дереккөздерде бұл атау Ottochaz (неміс және ағылшын тілдерінде), Ottocaz (итальян және неміс тілдерінде), сондай-ақ Ottotschaz, Ottotschan және Ottocsaz (неміс тілінде) деп келтірілген.

Тарих

Оточац ежелгі хорват приходының атымен аталыпты. Шамамен 1100 жылға жатқан Башка тақташасының мәтінінде Оточацтағы Әулие Николай шіркеуі Крк аралындағы Юрандвордағы Әулие Люсия шіркеуімен бірге тәртіптік қауымдастыққа кіргендігі айтылған. 1300 жылдан бастап ол Франкопан әулетінің меншігіне өтті. Зигмунд Франкопан (1461–1535) сол жерде дін басқару орталығын құрды (төменде қараңыз). Гацка өзенінің иілісінде орналасқан, қорғаныс мұнарасы бар елді мекенді мұнаралы бекініс қорғаған. 1829 жылы бекініс бұзылғаннан кейін оның тек бір бөлігі сақталған. Қорғанысты күшейту үшін 1619 жылы цилиндрлі мұнаралары бар үшбұрышты құрылымы бар Ренессанс дәуіріндегі бекініс ("Фортица") салынды. 1684 жылы салынған (1774 жылы қалпына келтірілген) Барокко стиліндегі Қасиетті Үштік шіркеуі – дөңгелек апсидасы бар, бір кемелі үлкен ғимарат; кеме екі жағында үш қосалқы шіркеу орналасқан. Қоңырау мұнарасы басты кіреберістен көтеріледі. Шіркеудің барокконың соңғы және классицизм стиліндегі жиһаздарына жеті алтарь, мінбар, крещение тағы және 18 ғасырға жататын қабір тақталары кіреді. 1746 жылдан бастап Оточац Хорватия әскери шекарасының (хорват Война Крайнасы) полкінің штабы болды. Осы кезеңде бірнеше үйлесімді, қарапайым, көбінесе екі қабатты үйлер салынды. 1918 жылға дейін Оточац Австрия монархиясының құрамында болды (1867 жылғы келісімнен кейін Венгрия Корольдігіне бағынышты Хорватия Корольдігінің бөлігі). 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басында Оточац Хорватия Славониясының Лика-Крбава округіне кірді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде усташтар жасаған сербтерге қарсы геноцид кезінде 1941 жылдың сәуір айының соңында Оточацта 331 серб өлтірілді. Құрбандар балтамен шауылып өлтіруге дейін өз қабірлерін қазуға мәжбүр болды. Олардың арасында жергілікті православие дінінің священнигі мен оның ұлы да болды. Священник ұлы өлтірілген кезде өлгендер үшін дұға оқыды. Содан кейін священникке азап шегізіп, шашы мен сақалын жұлып, көздерін ойып, тірідей терісін сызып тастады. Хорватияның Тәуелсіздік соғысы кезінде қала серб әскерлерімен басылып алынды, бірақ кейін хорваттар босатып алды. Кейіннен оны 154-ші бригаданың бошкарині қорғады, олар келесі жылдары қалаға келіп тұрды. 1992 жылдың қаңтар айында қару тоқтату туралы келісімге қол қойылды, бірақ Оточацтың айналасы 1995 жылы ғана толық босатылды.

Дін тарихы

1460 жылы Сень Рим-католик діоцезінен бөлінген аумақта епископтық құрылды, оны жергілікті жер иесі Зигизмунд Франкопан (1461–1535) Киелі Николай және Елена (Кеглевичтен туған) шіркеуінде негіздеді. Римдегі Киелі Рух қауымының мүшесі болған Юрай Микуличичтің жесірі Елена, шіркеуге үш жер учаскесін сыйлады. Бастапқыда ол Салона митрополиттік архиепископиясына, кейін Сплит архиепископиясына бағынышты болды. 1534 жылы ол таратылып, оның аумағы Сенж аналық діоцезіне қайтарылды. 1933 жылы ол латын титулды епископтығы ретінде номиналды түрде қайта жаңартылды.

Демография

2011 жылғы халық санағы бойынша Оточац қаласының халқы 9 778 адамды құрады. Ұлттық құрамы бойынша 91,18% хорваттар, ал 7,25% сербтерді құрады. Оточац маңындағы хорваттар екі топқа бөлінеді: шакавия диалектісінде сөйлейтіндер және икавия акцентімен штокавия диалектісінде сөйлейтін буневцилер. Сербтер Горичи және Старо Село ауылдарында басымдылықты құрайды. Өзінің Оточац елді мекенінде 4 240 адам тұрады. Хорватия Тәуелсіздік соғысына дейін 1991 жылғы халық санағында Оточацтың кеңейтілген муниципалитетінде 24 992 тұрғын, оның ішінде 16 355 хорват (65,44%) және 7 781 серб (31,13%) тіркелген.

Азшылық кеңестері мен өкілдері

Тікелей сайланған азшылық кеңестері мен өкілдері жергілікті немесе өңірлік билік органдарымен кеңес беруге міндетті, олар азшылықтардың құқықтары мен мүдделерін қорғау, қоғамдық өмірге интеграциялану және жергілікті істерді басқаруға қатысу мәселелерімен айналысады. 2023 жылғы Хорватияның ұлттық азшылықтар кеңестері мен өкілдерінің сайлауында Хорватия сербтері Оточац қаласының 15 мүшелі азшылық кеңесін сайлау үшін заң талаптарын орындады, бірақ соңында тек 13 мүше сайланды.

География

Оточац Гакко Польедің батыс бөлігінде, Велебит және Мала Капела таулары арасында орналасқан, орталықта Гакка өзені ағатын карсттік жазықта, 459 метр биіктікте жатыр. Қала Сеньден оңтүстік-шығысқа қарай, Госпичтен солтүстік-батысқа қарай және Плитвицеден батысқа қарай орналасқан. Қала жоғарғы және төменгі бөліктерден тұрады.