Кіріспе

Италияның Пиза қаласындағы шіркеу

Санта-Мария-делла-Спина – Италияның Пиза қаласында орналасқан шағын шіркеу. 1230 жыл шамасында Пизан готика стилінде салынған және 1325 жылдан кейін кеңейтілген бұл шіркеу бастапқыда жақын жерде болған, бірақ 15 ғасырда құлап, қайта салынбаған жаңа көпірге орай Санта-Мария-ди-Понтеново деп аталған. "Делла Спина" ("тікеннің") атауы Мәсіхтің азапталуы мен айқышқа қадалу кезінде оның басына кигізілген деп саналатын тікен тәжінің болуынан шыққан. Бұл релікви 1333 жылы осы шіркеуге әкелінді. 1871 жылы Арно өзенінен судың қауіпті түрде сіңуіне байланысты шіркеу бөлшектелді де, жоғарырақ жерге қайта орнатылды. Бірақ, осы процесте шіркеу өзгертілді, ал 1872 жылы Пизаға келген Джон Раскин бұл қалпына келтіруге наразылық білдірді. Қазір шіркеуде "тікен" жоқ, ол Виа Рома көшесіндегі Санта-Кьяра шіркеуінде қойылған. Санта-Мария-делла-Спина шіркеуінің басқаруы әрдайым қаланың қарауында болды, тек 17 және 18 ғасырлардағы қысқа үзілістерде ғана ол жергілікті аурухананың жауапкершілігіне өтті.

Сыртқы

Ғибадатхана Италияның готикалық сәулет өнерінің бағалы мүсіні болып табылады. Шағын құрылыстың тіктөртбұрышты жоспары бар, ол көп түсті жолақтармен қаланған мәрмәрден тұрғызылған. Сыртқы түрі кусптармен, тимпандермен және табернакльдермен, сондай-ақ тарсиялар, роза тәрезелер және 14 ғасырдың басындағы атақты Пизан суретшілерінің көптеген мүсіндерімен безендірілген бай мүсіндік әшекейлерімен ерекшеленеді. Олардың қатарында Джованни Пизано, Лупо ди Франческо, Андреа Пизано ұлдары Нино мен Томазомен және Джованни ди Балдуччо бар. Фасадта екі қақпа орналасқан. Олардың арасында Джованни Пизаноға жатқызылатын Баласымен бірге Мадонна мен екі періште мүсіні бар табернакль орналасқан. Фасадтың жоғарғы бөлігінде екі ниша ашылған: олардың ішінде Мәсіх екі Жариялаушының арасында және тағы екі періште бейнеленген. Көше бойында орналасқан оңтүстік фасадта да Лупо шеберханасының жасаған Апостолдар мен Мәсіхтің он үш мүсіні бар. Тимпандардың үстіндегі киелілер мен періштелерді бейнелейтін шағын мүсіндер Нино Пизано шеберханасынан, ал оң жақтағы тіректегі нишада Джованни ди Балдуччоның Мадоннасы мен Баласы орналасқан. Шығыс жағында үш дөңгелек аркасы қарапайым терезелермен жабдықталған. Тимпандар Евангелисттердің символдарымен безендірілген, олардың арасында Әулие Петр, Пауыл және Жақсы хабар беруші Жоханның мүсіндері орналасқан. Биік пирамида тәрізді мұнаралар Нино Пизаноның екі періште арасындағы Баласымен бірге Мадонна мүсінімен аяқталады.

Интерьер

Сыртқы әсемдігімен салыстырғанда, ішкі жағы өте қарапайым көрінеді. Ол 19 ғасырдағы жөндеу кезінде суреттелген төбесі бар, жалғыз бөлмеден тұрады. Пресвитеридің ортасында Андреа мен Нино Пизаноның "Гүл Мадоннасы" – готикалық мүсінтаудың ең көрнекті туындыларының бірі орналасқан. Сол қабырғада бір кезде тәждің қасиетті реликвиясы сақталған Стаджо Стаджидің (1534) киелі сандығы бар. Пизанолардың тағы бір мүсіні, "Сүтпен Мадонна", бұрын осы жерде болған, бірақ қазір Сан-Матео қалалық ұлттық мұражайына көшірілді.